(ANTĐ) - Thế giới biết đến cây trồng biến đổi gen từ rất lâu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, phần lớn người dân còn có tâm lý e ngại đối với loại cây trồng này. Song, trước tình hình biến đổi khí hậu, công nghiệp hóa thu hẹp đất canh tác trong khi sức ép từ dân số tăng, để đảm bảo an ninh lương thực (ANLT) bền vững, cây trồng biến đổi gen được coi là giải pháp tối ưu.

Theo tính toán của Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), trung bình mỗi năm, diện tích đất canh tác bị mất khoảng 70.000ha. Trong khi mỗi năm, dân số Việt Nam tăng thêm 1 triệu người. Ngoài ra, do phải đối phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng nên ANLT không bền vững. Ông Nguyễn Trí Ngọc - Cục trưởng Cục Trồng trọt cho biết: “Trong năm 2010, chúng ta phải đối mặt với hạn hán, mưa rất ít và nắng nóng kéo dài đã ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng. Vụ Đông Xuân tới cũng được dự báo sẽ còn khó khăn hơn về nước tưới. Thời tiết ngày một biến đổi phức tạp và khắc nghiệt hơn, gây ảnh hưởng tới trồng trọt. Do đó, Việt Nam buộc phải sử dụng tất cả những công nghệ có thể để góp phần bảo đảm ANLT, CNSH, biến đổi gen góp phần quan trọng để đảm bảo yêu cầu trên”. Theo ông Ngọc, Bộ NN&PTNT đang chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tiến hành khảo nghiệm, đánh giá tính rủi ro của các giống ngô biến đổi gen. Năm 2011, giống ngô biến đổi gen sẽ được đưa ra trồng thí nghiệm. Năm 2009, thế giới đã có 25 quốc gia sản xuất cây trồng biến đổi gen với diện tích 134 triệu ha, chiếm 9% tổng diện tích đất trồng trên toàn thế giới. Hơn 14 triệu nông dân trên toàn thế giới đã áp dụng trồng cây biến đổi gen và hiện đã cung cấp 77% sản lượng đậu nành, 49% sản lượng bông vải và 26% sản lượng ngô toàn cầu năm 2009. Ngoài ra, 32 quốc gia và vùng lãnh thổ đã công nhận việc nhập khẩu cây trồng chuyển gen để tiêu thụ và sản xuất. Cây trồng sử dụng công nghệ sinh học đã được thương mại hóa suốt 14 năm qua chưa phát hiện sự cố nào gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Các lợi ích kinh tế mang lại cho nông dân trồng cây biến đổi gen, chỉ tính riêng năm 2008 ước tính đạt 9,2 tỷ USD nhờ sản lượng tăng và chi phí sản xuất giảm. Dự kiến đến năm 2015, thế giới sẽ có khoảng 40 nước cho phép trồng cây chuyển gen, diện tích lên đến 200 triệu ha, chủ yếu là ngô, đậu tương, bông vải, thuốc lá, cà tím, cà chua, đu đủ... Tiến sỹ Reynaldo V.Ebora - Giám đốc Viện CNSH và Sinh học phân tử Quốc gia, trường Đại học Philippines Los Banos cho biết, Philippines đã trồng ngô biến đổi gen từ năm 2003, hiện trở thành 1 trong 25 nước trên toàn cầu đã trồng cây CNSH. Các trang trại trồng ngô biến đổi gen đã cho năng suất cao hơn 37%, trong khi chi phí giảm 60%. Việt Nam dù được biết đến là một nước nông nghiệp song khá nhiều nguyên liệu xuất phát điểm từ nông nghiệp lại phải nhập khẩu. Hơn nữa, cây trồng biến đổi gen đối với phần lớn người dân vẫn còn khá xa lạ và có tâm lý e ngại. Có lẽ chậm áp dụng CNSH, chậm biết đến cây trồng biến đổi gen để rồi hàng năm, Việt Nam phải bỏ ra không ít tiền để nhập khẩu ngô, đậu nành... làm thức ăn gia súc. Ngoài ra, một số ngành sản xuất như may mặc... hiện chúng ta vẫn phải nhập khẩu tới 80-95% lượng bông nguyên liệu. Và nếu không chấp nhận cây bông biến đổi gen để tăng năng suất bông thì mức nhập khẩu trên vẫn sẽ phải duy trì. Với đà tăng dân số nhanh, theo ước tính dự báo đến năm 2020, Việt Nam sẽ cần khoảng 50 triệu tấn ngũ cốc và đến năm 2050 con số này là 80 triệu tấn. Diện tích đất canh tác của Việt Nam sẽ được duy trì trong khoảng từ 3,8-4 triệu ha, tuy nhiên, phương án này lại chưa tính đến biến đổi khí hậu và nước biển dâng trong tương lai không xa. Theo kịch bản tính toán, khi mực nước biển dâng 1m thì Việt Nam sẽ có khoảng 40.000km2 đất bờ biển bị nhấn chìm, trong đó 38% ĐBSCL nằm dưới biển. Trong khi, ĐBSCL hiện là vựa lúa chính, cung cấp lương thực cho cả nước và cho xuất khẩu. Sử dụng cây trồng biến đổi gen được xem như một giải pháp tối ưu để giải quyết những bất cập trên. Thế giới cũng như Việt Nam đã có nghiên cứu, cây trồng biến đổi gen ngoài kháng sâu, kháng thuốc trừ cỏ còn kháng được một số bệnh thông thường trên cây trồng. Bà Reynaldo V.Ebora khẳng định, các trường đại học ở Philippines đã chứng minh rằng, sử dụng ngô biến đổi gen là an toàn, hàm lượng protein trong sản phẩm cao, không có dấu hiệu độc hại khi làm thực phẩm. PGS.TS Lê Huy Hàm, Viện trưởng Viện Di truyền nông nghiệp Việt Nam cho rằng, Việt Nam bắt đầu ứng dụng cây trồng biến đổi gen trong bối cảnh thế giới đã làm rộng rãi từ hơn chục năm nay. Hàng trăm triệu người trên thế giới đã sử dụng sản phẩm biến đổi gen từ nhiều năm nay nhưng chưa có trường hợp nào cho thấy dấu hiệu tác hại từ loại cây trồng này gây ra. Theo ông Hàm, về mặt khoa học, nếu làm theo quy trình an toàn sinh học như chúng ta đã có hiện nay sẽ đảm bảo an toàn tuyệt đối.