Những ngày qua, có hai bạn trẻ trở nên cực kỳ nổi tiếng đều nhờ vào các gameshow truyền hình, cả hai đều là những cuộc thi kiến thức. Một là cậu bé Phan Đăng Nhật Minh trong Đường lên đỉnh Olympia. Hai là cô bé Phạm Thị Quyên trong Ai là triệu phú? .

Chỉ có điều, sự nổi tiếng của hai ban trẻ ở hai thái cực. Phan Đăng Nhật Minh được ca ngợi hết lời còn Phạm Thị Quyên thì bị vùi dập tơi tả.

Phan Đăng Nhật Minh từ giành số điểm kỷ lục tại vòng thi tháng Đường lên đỉnh Olympia . Cậu được xưng tụng là "Cậu bé Google" với nhiều khả năng đặc biệt như nhận biết con số khi mới 6 tháng tuổi, đọc chuẩn chữ trên tivi lúc tròn 18 tháng, làm được phép tính từ khi đi học mẫu giáo hay tính nhẩm “quá nhanh và quá nguy hiểm” hoặc kiến thức sâu rộng nhiều lĩnh vực và cả có giọng hát cực hay.

Cau be Google, co be rau day va con El Nino tren mang - Anh 1

Phan Đăng Nhật Minh

Nhưng mẹ em đã bày tỏ trên báo chí: “Tôi không thích cái từ cậu bé Google hay thần đồng chi cả. Mọi người có vẻ đã nói quá về con tôi”.

Với Nhật Minh, đúng là rất đáng khen, đáng tự hào nhưng không cần thiết phải đưa lên mây xanh, như mẹ em đã nói.

Còn Phạm Thị Quyên, cô kỹ sư không biết canh cua nấu với rau đay hay El Nino là một hiện tượng thời tiết đã được nhiều cư dân mạng biến thành trò thóa mạ. Không ai có thể phản bác đám đông ấy. Bởi theo thói quen, họ ném đá hả hê mà không chịu sự chỉ trích hay hậu quả nào. Sau Quyên, họ sẽ đi tìm những nạn nhân mới để thể hiện mình giỏi hơn. Mình biết canh cua sẽ nấu với rau đay và El Nino là hiện tượng thời tiết chứ không phải sữa tươi tiệt trùng.

***

Nhưng tôi đã tham khảo công cụ của google trends về xu hướng tìm kiếm trong 7 ngày gần nhất tại Việt Nam. Hai từ khóa El Nino và rau đay có lượng tìm kiếm tăng vọt theo biểu đồ dựng đứng. Sẽ là bình thường khi nó đang là từ khóa hot được bàn luận sau khi chương trình "gây sốc" lên sóng. Nhưng thực tế, truy vấn phổ biến nhất lại là để tìm đáp án cho chính câu hỏi mà cô bé Quyên đã gặp, đó là: El Nino là gì? Hiện tượng thời tiết El Nino? Rau đay là rau gì? Canh cua nấu với rau gì?

Nếu đã biết, sao còn nhiều người hỏi google đến vậy? Hay biết rồi nhưng không tự tin nên vẫn muốn hỏi lại google cho chắc trước khi tung ra bình luận khe chê hoặc mạt sát ai đó.

Cau be Google, co be rau day va con El Nino tren mang - Anh 2

Phạm Thị Quyên lúng túng trong câu hỏi đầu tiên của trường trình "Ai là triệu phú?"

Như vậy, ngay cả ngồi trước màn hình máy tính hay điện thoại riêng mình, nhiều người cũng không tự tin với câu trả lời. Thử hỏi, khi ngồi lên chiếc ghế nóng, trước hàng trăm khán giả và ống kính trường quay và hàng triệu khán giả xem tivi, điều gì cũng có thể xảy ra. Hẳn sẽ có nhiều người còn mất bình tĩnh hơn nữa. Dù trong trường hợp này, cô bé El Nino không mất bình tĩnh, mà cô hồn nhiên không biết thật.

Nhưng một cô gái 24 tuổi mà không biết nấu canh cua thì đúng là vụng về thật, như cô hồn nhiên tự “khoe”. Và điều nữa, kỹ sư của hãng ô tô lớn thì rõ ràng liên quan để công nghiệp. Công nghiệp đang ảnh hưởng rất lớn đến biến đổi khí hậu, nhiều hãng ô tô đang phải cắt giảm nguồn khí thải.

El Nino, La Nina cũng là những hiện tượng khí hậu. Kỹ sư có nên quan tâm đến tương lai của ngành ô tô không? Không thể cứ vô tâm coi một kỹ sư ô tô nghĩ El Nino là một loại sữa là điều bình thường. Nhất là nó ra rả cả chục năm nay trên tất cả các chương trình, báo chí, các ngành nghề...

Câu chuyện Phạm Thị Quyên không đáng bị chì chiết, miệt thị, vùi dập, nhưng không thể nói không đáng buồn.

***

Vì thế, cái gì cũng cần nhìn nhận đúng mức độ để của nó mới có thể phát triển tự nhiên, tránh những hậu quả khó lường. Phan Đăng Nhật Minh không thể ở trên mây xanh dù đáng tự hào và Phạm Thị Quyên không thể chìm dưới vực sâu dù đáng buồn. Vậy nên, cũng mong mọi chuyện khép lại ở đây.

Phần thi đáng nhớ của Phạm Thị Quyên

Nguyễn Gia
Thể thao & Văn hóa