Gần đây, người dân sống ở khu vực giáp ranh giữa TP.HCM, Đồng Nai rất bức xúc vì tình trạng “cát tặc” lộng hành...

'Cat tac' tan cong song Dong Nai, sat lo nghiem trong - Anh 1

Chiếc ghe neo đậu sát mép sông Đồng Nai (gần cầu Long Thành, phường Long Phước, quận 9) chờ đến đêm để bơm hút cát trái phép

Gần đây, người dân sống ở khu vực giáp ranh giữa TP.HCM và Đồng Nai rất bức xúc vì tình trạng “cát tặc” lộng hành trên sông Đồng Nai làm sạt lở đất đai, ruộng vườn của những hộ dân sinh sống gần bờ sông.

Sạt lở “nuốt chửng” nhà dân

Khu vực sông Đồng Nai đoạn chảy qua địa bàn giáp ranh giữa quận 9, TP.HCM và huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai) là một trong những điểm nóng về khai thác cát trái phép. Dọc tuyến sông qua địa bàn quận 9 với chiều dài 42km cùng hệ thống sông, kênh rạch chằng chịt là nơi có trữ lượng lớn cát dùng để san lấp, xây dựng. Luồng sông nơi đây rất thuận lợi cho việc khai thác và vận chuyển, mua bán cát. Thực tế thì hoạt động khai thác và mua bán cát trái phép đã tồn tại một thời gian dài và đang có chiều hướng phức tạp, gây sạt lở nghiêm trọng hơn thời gian gần đây.

"Các đối tượng tham gia hút cát thường là người làm thuê từ các tỉnh và không mang giấy tờ tùy thân. Khi lực lượng chức năng phát hiện, các đối tượng này chống trả lại hoặc phá hủy máy móc, nhấn chìm phương tiện, nhảy xuống sông tẩu thoát gây khó khăn cho công tác xử lý”.

Trung tá Nguyễn Sinh Thu

Theo phản ánh của người dân, tình trạng hút cát đã khiến bờ sông bị sạt lở và ăn sâu vào bờ, nhiều đoạn sạt lở tới 200m tạo thành những vực sâu, sụt lún rất nguy hiểm. Nhiều khu vực đất sản xuất và đất ở của những hộ dân bị “nuốt chửng” với diện tích rộng. Chỉ tính riêng đoạn qua khu phố Trường Khánh có cả trăm điểm sạt lở, mỗi vị trí bị sạt kéo dài hàng trăm mét.

Ông Phạm Văn Tình, ở phường Long Phước, quận 9 cho biết: “Vườn nhà tôi bị sạt lở sâu 30m, có những hộ dân đất chỉ còn trên giấy tờ vì thực tế đã trôi hết xuống sông. Nhiều hộ dân bức xúc làm đơn kiến nghị chính quyền địa phương nhưng đến nay vẫn chưa giải quyết được”.

Đến thời điểm này, đại diện UBND quận 9 cho biết, tình trạng khai thác cát trái phép dọc hai bên bờ sông như: Khu vực bùng binh - khu phố Trường Khánh - phường Long Phước diện tích sạt lở khoảng 40ha. Tại phường Long Bình có 4 điểm sạt lở, vị trí bị sạt dài 100 - 700m, ăn sâu vào đất liền hàng trăm mét, lấy đi diện tích khoảng 11.7ha, ảnh hường tới đời sống và sinh hoạt của nhân dân xung quanh khu vực.

'Cat tac' tan cong song Dong Nai, sat lo nghiem trong - Anh 2

Bị sạt lở, nhiều hộ dân phải đóng cọc để giữ phần đất không trôi xuống sông

Chính quyền bất lực?

Theo UBND quận 9, qua công tác tuần tra kiểm soát của lực lượng chức năng quận đã xác định được tuyến, địa bàn trọng điểm, những điểm nóng đối tượng “cát tặc” có khả năng hoạt động mạnh là phường Long Phước, ngã ba sông Tắc. Cách xử lý mà quận 9 đưa ra là nắm danh sách các cơ sở kinh doanh khai thác cát trên địa bàn, đồng thời yêu cầu các cơ sở kinh doanh cát niêm yết công khai bản cam kết không tiêu thụ, kinh doanh cát trái phép tại địa điểm kinh doanh và giám sát việc thực hiện đối với các cơ sở này. Nếu phát hiện tiếp tay tiêu thụ cho “cát tặc” sẽ xử phạt nặng.

Ông Nguyễn Tôn Quyên, Trưởng Công an phường Long Phước, quận 9 cho biết, đã nhiều lần tổ chức tuần tra, bắt quả tang nhiều ghe hút cát lậu trên sông. Nhưng do chức năng nhiệm vụ và quyền hạn chỉ trong chừng mực nên công tác phòng chống nạn hút cát trái phép gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, các đối tượng lợi dụng đêm tối, nước lớn ở những đoạn sông vắng, khu vực vàm sông, sử dụng các phương tiện thủy không đăng ký, đăng kiểm, tải trọng nhỏ (khoảng dưới 5 tấn), dùng máy bơm công suất lớn để đưa ống trực tiếp vào ven bờ sông để bơm hút cát trái phép. Khi thuận tiện thì cho thợ lặn ôm giữ ống hút và bơm hút cát trong thời gian rất ngắn và bơm trực tiếp cho ghe mua.

Trao đổi Báo Giao thông, Trung tá Nguyễn Sinh Thu, Trạm trưởng trạm Cát Lái, Phòng Cảnh sát đường thủy, Công an TP HCM cho rằng, địa bàn quận 9 (TP.HCM)và huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai) có vị trí gần nhau nhưng công tác phối hợp kiểm tra chưa đồng bộ. Nhiều “cát tặc” chạy qua bên kia là cảnh sát đường thủy không thể xử lý. Hơn nữa, do lợi nhuận thu được từ việc hút cát trái phép rất lớn, nên “cát tặc” thuê người theo dõi rất kỹ lịch trình tuần tra của cảnh sát đường thủy.

Phương Loan