Tháng 8/2016, Báo Thanh tra có loạt bài phản ánh các biểu hiện nhũng nhiễu, tiêu cực, bất chấp quy trình luật định trong việc xét, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) trên địa bàn huyện Mê Linh (Hà Nội), gây nhiều hệ lụy cho người dân.

Cap 1.275 GCNQSDD trai quy trinh luat dinh tai Me Linh (Ha Noi): Cheo vung, chong cung vung - Anh 1

1.275 GCNQSDĐ được ký, ban hành ngày 15/3/1999 (ảnh lớn) theo Quyết định số 24/QĐ-UB ngày 26/4/1999 của UBND huyện Mê Linh (ảnh nhỏ)

Như đã phản ánh trong bài “Kê biên, phát mại tài sản… của người khác” (Báo Thanh tra ngày 5/8/2016), toàn bộ 1.275 GCN nêu trong bài là được cấp cùng một đợt, cho người dân cùng một xã (Mê Linh), do cùng một người ký (Phó Chủ tịch UBND huyện Mê Linh, ông Nguyễn Văn Thể) ban hành cùng một ngày (15/3/1999).

Trong khi đó, tới tận ngày 23/4/1999 (nghĩa là sau khi số GCN kể trên đã được ký, ban hành đến 1 tháng 8 ngày), Phòng Địa chính mới có Tờ trình số 24/TT/CGCN. Thêm 3 ngày nữa, UBND huyện Mê Linh mới ban hành Quyết định số 24/QĐ-UB chuẩn y việc cấp 1.275 GCN theo danh sách trình duyệt của Phòng Địa chính huyện.

Một câu hỏi đặt ra: Khi chưa có “Tờ trình” của Phòng Địa chính (có nghĩa là chưa có danh sách cấp giấy cho người dân), chưa có quyết định phê duyệt của cấp có thẩm quyền, thì Phó Chủ tịch UBND huyện Mê Linh, ông Nguyễn Văn Thể căn cứ vào đâu để ký và ban hành tới 1.275 GCN cho người dân xã Mê Linh? Phải chăng “Tờ trình” và “Quyết định” kể trên được ban hành chỉ nhằm hợp lý hóa cho một việc đã rồi? Quy định pháp luật nào cho phép ông Nguyễn Văn Thể và UBND huyện Mê Linh hành xử tùy tiện và thiếu cơ sở pháp lý đến mức không thể chấp nhận được như thế?

Điều đáng nói hơn nữa, việc thiếu kiểm tra và tùy tiện cấp GCNQSDĐ trái quy trình luật định của UBND huyện Mê Linh đã để lại nhiều hệ lụy cho người dân, điển hình là việc quy nhầm chủ, cấp GCN cho người không có đất và tài sản trên đất là anh Nguyễn Trọng Minh (xóm Bàng, xã Mê Linh), dẫn đến việc Tòa án và Cơ quan Thi hành án dân sự huyện Mê Linh kê biên, phát mại nhầm tài sản của bà Nguyễn Thị Chinh (mẹ đẻ anh Nguyễn Duy Minh) và các đồng thừa kế khác để thi hành án cho anh Nguyễn Trọng Minh.

Lỗi sót rõ ràng là thế, nhưng khi giải quyết khiếu nại, UBND huyện Mê Linh lại luôn khẳng định việc cấp GCNQSDĐ cho anh Nguyễn Trọng Minh là “đúng trình tự, thủ tục pháp luật”, rồi “việc ông Nguyễn Kim Tĩnh đề nghị UBND huyện Mê Linh thu hồi, hủy bỏ GCNQSDĐ đã cấp cho hộ ông Nguyễn Trọng Minh là không có cơ sở” (trích Văn bản số 4071/UBND-TNMT, ngày 18/9/2013 của UBND huyện Mê Linh).

Trong Văn bản số 5227/UBND-TNMT, ngày 15/9/2016, gửi Tổng Biên tập Báo Thanh tra, Chủ tịch UBND huyện Mê Linh Đoàn Văn Trọng thừa nhận: “Ngày ghi trên GCNQSDĐ trước khi có Tờ trình của Phòng Địa chính là 1 tháng 8 ngày và trước Quyết định của UBND huyện 1 tháng 11 ngày như phản ánh của Báo Thanh tra là đúng”. Tuy nhiên, lại cho rằng “Theo quy định tại khoản 2, Điều 106 Luật Đất đai thì nội dung này (cấp GCNQSDĐ trái quy trình, luật định - PV) không thuộc diện phải thu hồi GCNQSDĐ đã cấp”.

Một lần nữa, lãnh đạo UBND huyện Mê Linh (trong trường hợp này là Chủ tịch UBND huyện Đoàn Văn Trọng) lại không hiểu hoặc cố tình không hiểu luật. Bởi tại chính Điểm d, Khoản 2 Điều 106 Luật Đất đai (điều khoản mà ông Trọng đã viện dẫn) quy định các trường hợp buộc phải thu hồi GCNQSDĐ đã nêu rất rõ: “GCN đã cấp không đúng đối tượng… không đúng nguồn gốc SDĐ...”. Điều này hoàn toàn đúng với thực tế bởi chính Nguyễn Trọng Minh, người được UBND huyện Mê Linh cấp GCNQSDĐ “nhầm” đã thừa nhận chỉ là người ở nhờ và không có tài sản trên thửa đất này. Đặc biệt, tại khoản 3 Điều này còn quy định cụ thể: “Việc thu hồi GCN đã cấp đối với các quy định tại Điểm d, Khoản 2 do cơ quan có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất quy định tại Điều 105 Luật này quyết định sau khi đã có kết luận của cơ quan thanh tra cùng cấp…”. Trong trường hợp này, khi phát sinh tranh chấp xung quanh GCNQSDĐ bị cấp nhầm chủ, UBND huyện Mê Linh đã không giao cho cơ quan thanh tra cùng cấp xem xét, tham mưu giải quyết theo luật định, mà chỉ giao cho Phòng Tài nguyên Môi trường (trước đây là Phòng Địa chính) “thủ phạm” chính gây ra các sai sót, vi phạm quy trình luật định của UBND huyện Mê Linh trong xét, cấp GCNQSDĐ nói chung, 1.275 GCNQSDĐ tại xã Mê Linh vào năm 1999 nói riêng (trong đó có trường hợp cấp nhầm cho Nguyễn Trọng Minh), thì không thể bảo đảm tính trung thực, khách quan, đúng luật định.

Một lần nữa, đề nghị Chủ tịch UBND huyện Mê Linh khẩn trương xem xét, thu hồi, hủy bỏ GCNQSDĐ đã quy nhầm chủ và cấp sai quy trình luật định cho anh Nguyễn Trọng Minh, tạo điều kiện cho các cơ quan chức năng có thẩm quyền xem xét, hủy một phần án sơ thẩm (phần kê biên, phát mại tài sản của người khác), bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho bà Nguyễn Thị Chinh và các đồng thừa kế khác.

4. Trường hợp thu hồi GCN đã cấp không đúng quy định của pháp luật về đất đai tại Điểm đ Khoản 2 Điều 106 của Luật Đất đai được thực hiện như sau:

b) Trường hợp cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất phát hiện GCN đã cấp không đúng quy định của pháp luật đất đai thì thông báo bằng văn bản cho cơ quan thanh tra cùng cấp thẩm tra; nếu kết luận là GCN đã cấp không đúng quy định của pháp luật thì thông báo cho người sử dụng đất biết rõ lý do; sau 30 ngày kể từ ngày gửi thông báo cho người sử dụng đất mà không có đơn khiếu nại thì ra quyết định thu hồi GCN đã cấp;

c) Trường hợp người SDĐ phát hiện GCN đã cấp không đúng quy định của pháp luật đất đai thì gửi kiến nghị, phát hiện đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấpGCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất có trách nhiệm xem xét, giải quyết theo quy định tại Điểm b Khoản này;

(Trích Khoản 4, Điều 87, Nghị định 43/2014/NĐ-CP, ngày 15/5/2014 của Chính phủ).

Ngân Hà