Khi không nói rõ hàm lượng Arsen bị “dâng” cao nói trên là loại Arsen gì thì không khác gì không phân biệt được đâu là đạm vô cơ, đâu là đạm hữu cơ để xác định được mức độ an toàn thực phẩm.

Canh giac voi thong tin map mo ve nuoc mam - Anh 1

Nhiều loại nước mắm bị kết luận có hàm lượng arsen vượt mức cho phép.

Ngày 11/10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo các cơ quan chức năng yêu cầu làm rõ thông tin nước mắm công nghiệp chứa nhiều hóa chất mà báo chí đưa tin. Tròn một tuần sau, như đã đưa tin, sau khi tiến hành “khảo sát” trên phạm vi 10 tỉnh thành phố trong cả nước đối với sản phẩm nước mắm đóng chai bán trên thị trường, Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ Người tiêu dùng (VINASTAS) đưa ra kết luận khẳng định: Khoảng 67% mẫu nước mắm được khảo sát không đạt chỉ tiêu hàm lượng Arsen (thạch tín) an toàn theo quy định của Bộ Y tế, dao động từ 1-5mg/l.

Hội này không nói rõ đó là hàm lượng Arsen gì mà chỉ bổ sung: Khi thử nghiệm 20 mẫu trong số các mẫu khảo sát có Arsen tổng vượt ngưỡng quy định thì đều “không phát hiện có Arsen vô cơ” (với giới hạn cho phép là 0,01mg/l). Điều đáng chú ý, theo VINASTAS, các mẫu nước mắm có độ đạm càng cao có hàm lượng Arsen vượt ngưỡng an toàn cho phép càng tăng.

Cụ thể, có đến 95,65% số mẫu được khảo sát có hàm lượng đạm từ 40% trở lên có hàm lượng thạch tín vượt ngưỡng quy định. Hội này tuyệt nhiên không công khai danh tính đơn vị vi phạm cũng như đơn vị xét nghiệm các chỉ tiêu hóa học nói trên là đâu, có thẩm quyền đáng tin cậy ra sao.

Với một “mớ” thông tin “tù mù” này, người dân không có thể hiểu nhầm: Trên thị trường hiện nay đang có một “thảm trạng”: Nước mắm có độ càng cao thì hàm lượng Arsen càng lớn. Dù muốn hay không, với tư cách là người tiêu dùng, không ít người trong xã hội rất hoang mang khi nhận được thông tin nói trên.

Canh giac voi thong tin map mo ve nuoc mam - Anh 2

PGS, TS Nguyễn Duy Thịnh. (Ảnh: Lao Động)

PGS, TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên Viện trưởng Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm (Đại học Bách Khoa Hà Nội) cho biết, Arsen tồn tại ở 2 dạng. Một là Arsen vô cơ, tức ở trạng thái nguyên tử hoặc phân tử chưa kết hợp với chất nào khác rất độc hại. Hai là Arsen đã tham gia quá trình phản ứng hóa học. Khi đó, nó kết hợp với một số chất nào đó tạo thành hợp chất hữu cơ. Loại arsen hữu cơ này không độc, PGS khẳng định.

Trong quản lý an toàn thực phẩm (ATTP), cơ quan chức năng chỉ quan tâm đến arsen vô cơ, tức chỉ những gì độc hại. Cũng theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, nước mắm được chế biến bằng 3 nguyên liệu chính là nước, cá và muối. Thực tế, trong nước biển luôn có arsen hữu cơ. Cá biển vì thế cũng bị nhiễm arsen hữu cơ một cách tự nhiên, nhưng không độc hại.

PGS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng VINASTAS “hơi vội vàng” khi công bố những thông tin nói trên. “Khi không nói rõ hàm lượng Arsen bị “dâng” cao nói trên là loại Arsen gì thì không khác gì không phân biệt được đâu là đạm vô cơ, đâu là đạm hữu cơ để xác định được mức độ an toàn thực phẩm” - PGS Thịnh nhấn mạnh.

Canh giac voi thong tin map mo ve nuoc mam - Anh 3

PGS, TS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng VINASTAS hơi vội vàng khi công bố thông tin về arsen trong nước mắm. (Ảnh: Phụ nữ Việt Nam)

Nếu không cẩn thận sẽ dẫn đến tình trạng người dân hiểu nhầm đây đúng là Arsen vô cơ, hóa ra nước mắm đang bày bán trên thị trường đang bị ô nhiễm quá nặng nề mà quay lưng hàng loạt đối với mặt hàng này thì hậu họa sẽ khó lường.

Bằng việc làm không mang tính khoa học, pháp lý như vậy, theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, vô tình hữu ý, VINASTAS đang “thọc gậy bánh xe” vào các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nước mắm cũng như gây hoang mang cho người tiêu dùng. Điều này đặc biệt nguy hại trong khi hiện nay, việc sản xuất nước mắm nhiều đạm đang được khuyến khích.

Trước những thông tin nói trên được “phát” ra từ VINASTAS, TS Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng ATTP (Bộ Y tế) cho biết: Cục sẽ tiến hành kiểm tra và xác minh những kết quả khảo sát này. Trong khi chưa có kết luận của cơ quan chức năng có thẩm quyền, ông khuyến cáo các nhà sản xuất kinh doanh và người tiêu dùng nước mắm cần bình tĩnh, thận trọng trước những thông tin “không rõ ràng”, chưa được kiểm chứng này, để một mặt vừa không quay lưng với thực phẩm sạch, vừa cảnh giác với thực phẩm bẩn.

Phương Minh