Vụ nổ trạm biến áp ở quận Hà Đông hôm 17/11 khiến 5 người thương vong như một hồi chuông cảnh báo về an toàn lưới điện.

Tuy nhiên, có một thực tế là mặc dù biết hiểm họa luôn rình rập, nhưng vì mưu sinh và nhiều lý do khác nữa mà không ít người dân vẫn bất chấp quy định.

Thản nhiên với cảnh báo nguy hiểm

Người đàn ông làm nghề chữa khóa trên phố Khâm Thiên dưới trạm biến áp chia sẻ: “Tôi đã gắn bó với cái trạm điện này 4 - 5 năm rồi, chưa bao giờ xảy ra cháy nổ(?). Công việc hàng ngày đánh khóa, nhiều khi mệt ngồi ngủ ngay dưới chân trạm, cũng chẳng vấn đề gì! Cũng vì cuộc sống buộc phải vậy…”.

Đi dọc tuyến phố Tôn Đức Thắng, Nguyễn Lương Bằng (quận Đống Đa), chúng ta dễ dàng bắt gặp khá nhiều bốt điện. Cạnh những bốt điện này, được nhiều người tận dụng làm quán nước hoặc để trưng hàng hóa. Người bán, kẻ mua vẫn thản nhiên không hề lo lắng tới an toàn tính mạng, dù sát đó là hình ảnh “đầu lâu xương chéo”.

Canh bao nhieu nguoi dang 'danh cuoc' mang song duoi tram dien - Anh 1

Trình trạng xâm hại hành lang an toàn điện tại trạm biến áp Hàng Điếu.

Theo lãnh đạo UBND phường Nam Đồng, một số trạm biến áp, bốt điện đặt sát trên vỉa hè phố Nguyễn Lương Bằng là chưa hợp lý, nằm chắn hết chiều rộng vỉa hè, cản trở đi lại. Hơn nữa, đoạn đường cũng thường xuyên xảy ra ngập úng khi trời mưa to. Với khoảng cách từ mặt vỉa hè tới đáy bốt điện chỉ cao 50cm là không an toàn, dễ chập điện, gây nguy hiểm…

Lên khu phố cổ, giữa trưa mùa Đông với chút nắng ấm áp hiếm hoi như chiều lòng người, ngồi nhâm nhi tách cà phê trên phố Hàng Nón chợt thấy Hà Nội sao mà mộc mạc, yên bình! Đang cao hứng với dăm ba câu chuyện xa xôi, chúng tôi chợt giật mình khi thấy một thanh niên cầm cây chổi cán innox khua khoắng gì đó ngay dưới “miệng” của “tử thần”. Trước mặt là trạm biến áp Hàng Điếu (quận Hoàn Kiếm) với mớ dây dợ nhằng nhịt, ngay dưới chân trạm này tự bao giờ đã có một “nhà kho” với chất liệu bằng kim loại được người dân sử dụng để chứa đồ. Trên chiếc xe đạp cũ của chị hàng rong chất đầy các loại quả, cỗ quang gánh của người phụ nữ bán đồ khô, ngay dưới chân trạm biến áp, thỉnh thoảng lại có khách đến mua hàng, tất thảy chẳng ngại ngần gì những nguy hiểm rập rình. Dạo qua những con phố: Nguyễn Hữu Huân, Lò Sũ, Đinh Tiên Hoàng..., chứng kiến những nam thanh nữ tú qua lại chụp ảnh, ngồi nghỉ ngơi ngay sát những bốt điện, nhiều người không khỏi rùng mình ớn lạnh. Trên các tuyến phố khác: Hàng Bồ, Hàng Bạc, Hàng Cân…, nhiều trạm biến áp, bốt điện, hành lang an toàn lưới điện cũng trong tình trạng bị xâm phạm.

Canh bao nhieu nguoi dang 'danh cuoc' mang song duoi tram dien - Anh 2

Hàng hóa vây kín chân trạm biến áp Đồng Xuân (quận Hoàn Kiếm). Ảnh: Đạt Lê

Chia sẻ với chúng tôi về công tác đảm bảo an toàn tại những bốt điện, trạm biến áp trên địa bàn phường, ông Nguyễn Quỳnh Tiến – Phó Chủ tịch UBND phường Lý Thái Tổ (quận Hoàn Kiếm) cho hay: “Mới đây, quận đã có văn bản chỉ đạo về tăng cường đảm bảo an toàn phòng, chống cháy nổ. Qua kiểm tra, rà soát trên địa bàn phường có 5 trạm biến áp, ngoài ra còn các bốt điện hạ thế trên một số tuyến phố. Trong 5 trạm có một trạm bị người dân vi phạm bán nước ngay bên cạnh. Chúng tôi phối hợp cùng với Điện lực Hoàn Kiếm lập biên bản và có những cảnh báo rõ ràng đối với người dân, tránh xảy ra sự cố nguy hiểm”.

Hồi chuông cảnh báo

Trong cái nắng gió hanh hao của trời chiều mùa Đông, chúng tôi trở lại quận Hà Đông, dạo một vòng qua con phố Nguyễn Thị Minh Khai (phường Nguyễn Trãi) - nơi “tử thần” đã ghé thăm. Ngay trên vị trí trạm biến áp Bùi Thị Cúc 4 đã phát nổ được lắp đặt một trạm mới. Nhiều người dân biết chuyện khi qua đây có phần dè chừng, giữ khoảng cách…

Cách hiện trường nơi xảy ra vụ nổ trạm biến áp chỉ chừng 300m trên phố Lê Hồng Phong, chúng tôi gặp chị H. (khu Cầu Đơ, phường Hà Cầu) - người bán bánh mỳ với chiếc xe đẩy tự chế. Tay thoăn thoắt đảo trứng trên bếp gas mini, chị H. chào mời mua bánh. Ngay cạnh chiếc xe đẩy là trạm biến áp với hình ảnh “đầu lâu xương chéo” cảnh báo nguy hiểm. Như lời chị H. chia sẻ thì chỗ này bán hàng mới có duyên, vì cũng thử vài ba nơi khác đều ế khách, lại đành quay về với “anh” trạm điện! Cũng dọc con phố này còn 2 trạm biến áp khác cũng trong tình trạng bị chiếm dụng làm nơi bán hàng.

Canh bao nhieu nguoi dang 'danh cuoc' mang song duoi tram dien - Anh 3

Trên các con đường, tuyến phố ở quận Hà Đông như: Trần Phú, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Bà Triệu, Hà Trì…, còn không ít người vẫn thản nhiên “ôm” lấy bốt điện, trạm biến áp. Nào chị bán hàng rau quả, anh trông xe… Cho dù đã có những lời cảnh báo như: “Cấm sờ”, “Có điện, cấm đến gần”, “Nguy hiểm chết người”, hay trên trạm biến áp có in hình ảnh cảnh báo, tuy nhiên khi được hỏi về những nguy hiểm đó thì hầu như đều trả lời rất chân thật nhưng dường như có phần chua xót: Vì mưu sinh (!).

Trên phố Bà Triệu (thuộc phường Nguyễn Trãi), chúng tôi không khỏi “sốc” trước việc quán phở liền kề “tử thần”. Để tận dụng phần vỉa hè, chủ quán đã bất chấp quy định, phớt lờ những thông tin cảnh báo của trạm biến áp KTT Hà Trì, biến khoảng không dưới chân trạm điện thành khu bếp. Quan sát cho thấy, chủ quán đặt bếp đun nấu với 2 bình gas cỡ lớn mà không hề cảm thấy lo ngại gì về nguy cơ cháy nổ (?).

Canh bao nhieu nguoi dang 'danh cuoc' mang song duoi tram dien - Anh 4

Quán ăn vây kín chân cột điện và hộp điện ở Hà Trì (quận Hà Đông). ảnh Đạt Lê).

Càng đi, càng chứng kiến cảnh sinh hoạt, kinh doanh buôn bán của người dân lại càng thấy lạnh gáy. Có lẽ, đối với họ, những cảnh báo nguy hiểm dường như không hề tồn tại và không mấy ai bận tâm. Thậm chí nhiều người như đã quen với việc kinh doanh, sinh hoạt, trú mưa, tránh nắng, nghỉ ngơi... bên cạnh “tử thần” mà không hề quan tâm đến yếu tố an toàn.

Về công tác đảm bảo an toàn cháy nổ trong sử dụng điện trên địa bàn quận Hà Đông, ông Nguyễn Thanh Xuân – Phó Chủ tịch UBND quận Hà Đông cho biết: Sau sự cố nổ trạm biến áp, UBND quận đã chỉ đạo sát sao, tăng cường công tác phòng chống cháy nổ. Trước đó, ngày 10/11/2016, UBND quận đã có văn bản chỉ đạo các phòng ban, UBND các phường; Công ty Điện lực Hà Đông về việc thực hiện đảm bảo an toàn lưới điện, ngăn chặn xử lý vi phạm… Bên cạnh đó, giao cho Điện lực phối hợp với lực lượng chức năng tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra và rà soát lập biên bản vi phạm gửi cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm sử đụng điện hoặc thực hiện không đúng các quy định về an toàn điện và an toàn cháy nổ. Ngày 17/11/2016, quận tiếp tục có văn bản yêu cầu Công ty Điện lực Hà Đông tổ chức kiểm tra, rà soát toàn bộ hệ thống tủ điện, trạm biến áp, cột điện, đường dây, đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ...

Quận đã chỉ đạo các phòng ban, Công ty Điện lực Hoàn Kiếm, UBND phường khẩn trương tổng kiểm tra về an toàn lưới điện. Đặc biệt quan tâm rà soát những trụ điện, trạm biến áp nếu đặt trên tuyến phố đi bộ để đảm bảo an toàn cho người dân và du khách.

Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm

Phạm Tuấn Long

Các quy định về hành lang an toàn lưới điện đã được quy định đầy đủ trong các Nghị định và Luật. Nghị định số 14/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực, hành vi trộm cắp hoặc tháo gỡ dây néo, dây tiếp địa, trang thiết bị của lưới điện; trèo lên cột điện, vào trạm điện hoặc khu vực bảo vệ an toàn công trình điện khi không có nhiệm vụ; sử dụng cột điện, trạm điện để làm nhà, lều, quán, buộc gia súc hoặc sử dụng vào mục đích khác đều bị nghiêm cấm...

PGS.TS Lê Văn Doanh

Chủ nhiệm Khoa Điện và Bảo dưỡng Công nghiệp, Cao đẳng nghề Bách khoa Hà Nội