Sau khi các cơ quan báo chí phản ánh về việc Nhà máy chế biến phế thải đô thị Việt Trì gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng xấu đến sản xuất nông nghiệp, sức khỏe của người dân tại phường Vân Phú và xã Phượng Lâu, đơn vị quản lý là Công ty TNHH MTV Xử lý và Chế biến chất thải Phú Thọ đã và đang triển khai một số giải pháp nhằm khắc phục tình trạng đó. Tuy nhiên, các giải pháp được triển khai chỉ mang tính chất tạm thời, chưa đáp ứng được mong mỏi của người dân trong khu vực.

Can giai phap lau dai cho Nha may che bien phe thai do thi Viet Tri - Anh 1

Cảm nhận đầu tiên khi vào Nhà máy chế biến phế thải đô thị Việt Trì là hình ảnh rác được chất đống cao như những "quả núi". Đưa chúng tôi đi tham quan nhà máy, Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH MTV Xử lý và Chế biến chất thải Phú Thọ Bùi Văn Thược cho biết: Nhà máy chế biến phế thải đô thị Việt Trì được đưa vào vận hành năm 1998, với công suất thiết kế phân loại, xử lý 60 tấn rác thải/ngày. Sau gần hai mươi năm hoạt động, do ít được đầu tư nâng cấp, sửa chữa nhà máy đã trở nên quá nhỏ bé và lạc hậu so với nhu cầu. Hiện tại, mặc dù chưa được thu gom, vận chuyển triệt để, nhưng mỗi ngày nhà máy phải tiếp nhận hơn 200 tấn chất phế thải đô thị để xử lý. Gọi là "xử lý" nhưng thực chất, rác thải vẫn chủ yếu được phân loại thủ công như: chất thải rắn được mang đi chôn lấp; chất thải hữu cơ đưa vào nghiền, ủ làm phân bón vi sinh.

Ông Bùi Văn Thược cũng giới thiệu "dây chuyền" duy nhất làm nhiệm vụ nghiền rác nhìn chẳng khác dây chuyền làm gạch tuynel là mấy. Tuy cọc cạch nhưng nó vẫn phải làm việc gấp bốn, năm lần công suất. Vì là duy nhất cho nên nó gần như không “được phép” hỏng, không may “có vấn đề” thì lập tức phải huy động cán bộ sửa chữa ngay, bất kể ngày hay đêm. Bởi nếu để dây chuyền hỏng thì ngay lập tức, khối lượng rác ứ đọng là rất lớn, gây ô nhiễm môi trường trầm trọng. Ngoài ra, do vị trí nhà máy xây dựng ở chỗ trũng cho nên khi mưa, nước từ nơi cao đổ xuống, rồi tràn xuống đồng ruộng Vân Phú, Phượng Lâu, gây ô nhiễm môi trường và thiệt hại cho sản xuất. Ngày không mưa, mùi rác từ nhà máy phát tán ra khu vực chung quanh, làm không khí rất khó chịu, ảnh hưởng tới sức khỏe người dân. Đáng lo ngại, không chỉ người dân trong vùng chịu ảnh hưởng ô nhiễm môi trường, mà chính 130 công nhân của nhà máy hằng ngày tiếp xúc trực tiếp với rác thải là những người chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Cho dù được trang bị đầy đủ trang thiết bị bảo hộ lao động, nhưng mùi xú uế không thể không xâm nhập vào cơ thể của họ do hít thở, thấm vào quần áo. Nhiều công nhân tâm sự, hết giờ làm việc về đến nhà, kể cả lúc đi ngủ mà cảm giác vẫn còn mùi rác lẩn khuất chung quanh.

Sau khi có chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình, đích thân đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đến kiểm tra thực trạng hoạt động của Nhà máy chế biến phế thải đô thị Việt Trì. Đồng thời, Bí thư Tỉnh ủy chỉ đạo phương hướng khắc phục những bất cập về quy mô và công nghệ, nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường. Thực hiện sự chỉ đạo của cấp trên, nhà máy sẽ tiến hành đào mương, rãnh chung quanh nhà máy để nước từ nơi cao dồn xuống có đường thoát, không tràn vào khu chứa rác như thời gian vừa qua. Các nhà chứa rác hỏng mái sẽ được lợp lại, kho rác ngoài trời sẽ xây tường bao và đậy bạt kín để hạn chế phát tán mùi hôi, thối trong quá trình xử lý. Tiến hành xây tuyến mương kiên cố dài gần hai km, có tấm đan bê-tông đậy kín toàn bộ, dẫn nước thải từ khu chế biến rác ra cánh đồng Cầu Gần (xã Phượng Lâu) thay vì để nước chảy tràn tự do như lâu nay. Đầu tư kinh phí hoàn chỉnh hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn. Công ty TNHH MTV Xử lý và Chế biến chất thải Phú Thọ cũng đang triển khai việc đầu tư một dây chuyền phân loại rác bán tự động, thay cho việc phân loại thủ công, năng suất thấp trước đây. Thiết bị nghiền rác hữu cơ cũng được sửa chữa để đáp ứng hoạt động hết công suất so với thiết kế. Tiến hành dùng quạt mát để thúc đẩy quá trình hoạt động của vi sinh vật trong rác ủ, mà không phải tiến hành vào ban đêm như trước…

Hiện nay, lượng rác được thu gom về nhà máy đã nhiều gấp bốn, năm lần so với năng lực thiết kế và trong tương lai gần nó sẽ tiếp tục tăng lên. Trong khi đó, nhà máy lại đặt nơi tập trung dân cư đông đúc. Nước thải của nhà máy đang theo mương chảy ra đồng Phượng Lâu rồi chảy ra sông Lô, cách Nhà máy nước Việt Trì chưa đầy ba km về phía thượng nguồn. Trước thực trạng nêu trên, tỉnh Phú Thọ đã có chủ trương di dời Nhà máy chế biến phế thải đô thị Việt Trì ra ngoài khu vực TP Việt Trì trong quy hoạch hệ thống thu gom và xử lý chất thải rắn trên địa bàn tỉnh đến năm 2020, định hướng đến 2030. Tuy nhiên, tỉnh chưa bố trí được vốn, cũng như chưa thu hút được nhà đầu tư nào có thể bỏ vốn để làm nhà máy xử lý rác.