Trong bối cảnh hiện nay, các doanh nghiệp (DN) Việt Nam đã có khá nhiều vất vả để trụ vững và vươn lên. Khó khăn này lại càng tăng thêm khi DN do người phụ nữ đứng ra làm chủ. Do đó, một cơ chế hỗ trợ phù hợp là điều cần thiết và nên làm.

Can co quy dinh ho tro cho doanh nghiep do phu nu lam chu - Anh 1

DN sử dụng nhiều lao động nữ cũng gặp nhiều khó khăn, cần hỗ trợ. Ảnh: Trần Việt

25% DN do phụ nữ làm chủ

Theo thống kê của Hội nữ DN nhỏ và vừa TP. Hà Nội (HAWASME), tại Việt Nam, có 24,8% DN nói chung cho phụ nữ quản lý, tạo việc làm cho 1,63 triệu lao động, nộp ngân sách hàng năm trung bình 61,8 nghìn tỷ đồng.

Đối với DN nhỏ và vừa, số lượng DN do phụ nữ làm chủ chiếm 25%, giúp nộp ngân sách hàng năm 33,1 nghìn tỷ đồng. Đặc biệt, các DN này đang sử dụng nhiều lao động nữ hơn so với các DN cho nam làm chủ (43,4% so với 36%)

Dù có số lượng chưa nhiều nhưng các DN này đã và đang đóng góp vai trò quan trọng cho việc phát triển kinh tế xã hội. Các DN này giúp giải quyết việc làm cho lao động nữ, lao động khuyết tật, thực hiện trách nhiệm xã hội cũng như góp phần thúc đẩy bình đẳng giới, trao quyền cho phụ nữ và tiến bộ xã hội.

Đóng vai trò quan trọng, nhưng tại hội thảo Hỗ trợ phát triển DN do phụ nữ làm chủ và kiến nghị xây dựng luật hỗ trợ DN nhỏ và vừa do HAWASME và Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam (VWEC) tổ chức, cùng sự hỗ trợ từ Sáng kiến Hỗ trợ Khu vực Tư nhân Vùng Mekong (MBI), Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Chính phủ Úc, các chuyên gia và DN đều nhận định, phải có thêm chính sách hỗ trợ cho doanh nhân nữ và DN do nữ làm chủ.

Nguyên nhân của vấn đề trên, theo bà Hà Thị Vinh, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH XNK gốm sứ Quang Vinh cho rằng, hội nhập là cơ hội cho tất cả DN, trong đó có việc xây dựng Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa. Tuy nhiên, các DN do phụ nữ làm chủ có áp lực lớn hơn, đối tác thường ít tin tưởng khi lần đầu làm việc; không những thế, phụ nữ thường gánh trên vai nhiều trách nhiệm, bản chất lại hài hòa, nhường nhịn nên có lúc không quyết liệt, không dám dấn thân.

Cùng với những khó khăn chủ quan đến từ các doanh nhân nữ, các doanh nghiệp do nữ làm chủ cũng chưa có quy định cụ thể về những hỗ trợ trong văn bản pháp luật. Hiện mới chỉ có một vài dòng rất ngắn tại Nghị định 56/2009/NĐ-CP về trợ giúp phát triển DN nhỏ và vừa là có nhắc đến việc này. Còn lại, các doanh nhân nữ đều cho hay, vẫn chưa có một chính sách cụ thể, riêng biệt nào cho doanh nhân nữ và doanh nghiệp do nữ làm chủ; hoặc có biết nhưng không nắm được cách thức để nhận hỗ trợ như thế nào...

Cần sự hỗ trợ cụ thể

Mới đây, dự thảo Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa đã được trình Thường vụ Quốc hội và vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến đóng góp. Vì thế, tại hội thảo, các doanh nhân nữ đều bày tỏ mong muốn sẽ có quy định riêng dành cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội cũng cho rằng, DN nhỏ và vừa trong đó DN do nữ làm chủ đóng góp công sức rất lớn cho sự phát triển kinh tế đất nước nhưng lại gặp nhiều bất lợi hơn so với nam giới.

Do đó, hy vọng Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa sẽ đi đúng hướng để hỗ trợ DN nói chung và hỗ trợ các doanh nghiệp do nữ làm chủ.

Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thị Tuyết Minh, Chủ tịch VWEC khẳng định, việc đưa các nội dung hỗ trợ DN nhỏ và vừa do nữ làm chủ vào Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa là cần thiết.

“Nguyên nhân là vì những đóng góp thực tế và tiềm năng phát triển của khu vực kinh tế này – Khu vực kinh tế mới nổi; hơn nữa, các rào cản do đặc thù giới tính trên thực tế vẫn còn tồn tại. Do vậy, “đầu tư cho phụ nữ, tháo gỡ các rào cản” là chìa khóa cho sự thịnh vượng của mỗi quốc gia”, bà Minh cho hay.

Mặt khác, bà Hà Thị Vinh mong muốn, Luật mới không chỉ hỗ trợ DN do phụ nữ làm chủ mà còn hỗ trợ cho DN sử dụng nhiều lao động nữ. Bởi đối với lao động nữ, pháp luật Việt Nam đã quy định rõ về quyền lợi, nghĩa vụ cho DN phải hỗ trợ về chế độ thai sản, nuôi con… Điều này sẽ nâng chi phí đầu vào của DN, trong khi đây là giai đoạn hội nhập, việc nâng chi phí đầu vào sẽ làm tăng chi phí sản phẩm, giảm sức cạnh tranh của DN.

Do đó, bà Vinh đề nghị Chính phủ nên có cơ chế hỗ trợ để giúp DN giảm chi phí đầu vào, như hỗ trợ giá thuê đất, mặt bằng sản xuất, hỗ trợ thuế phí, thuế thu nhập DN… Tất nhiên, những hỗ trợ này phải dựa trên nguồn lực và những quy định hiện có, đảm bảo phù hợp với quy định của các Hiệp định Thương mại.

Có thể thấy, trên thế giới, DN do phụ nữ làm chủ và DN sử dụng nhiều lao động nữ đều có quy định hỗ trợ rất cụ thể. Với tốc độ tăng DN do phụ nữ làm chủ nhanh hơn tốc độ tăng của DN do nam làm chủ thì không những phải hỗ trợ DN, mà phải có cơ chế để nâng cao vị thế, vai trò của phụ nữ trong kinh doanh.

Hương Dịu