Theo qui định của pháp luật, phương tiện công cộng và công trình giao thông, trụ sở, trường học… phải có các công năng để hỗ trợ cho người khuyết tật (NKT), song thực tế vấn đề này chưa thực sự được cải thiện khiến NKT vẫn gặp phải không ít khó khăn khi tham gia giao thông.

Phụ thuộc vào người hỗ trợ

Mục sở thị tại một số điểm dừng đón khách của xe buýt ở Hà Nội trên các tuyến đường Nguyễn Chí Thanh, Láng Hạ, Giảng Võ, Nguyễn Thái Học..., chúng tôi nhận thấy, hầu hết các phương tiện đều không phù hợp cho người khuyết tật sử dụng, như cửa xe hẹp, gầm xe cao, không có tay vịn, điểm dừng xe buýt không có đường tiếp cận để người khuyết tật có thể lên xe...

Can co nhung thiet ke cong nang - Anh 1

Bà Nguyễn Lan Anh – Giám đốc Trung tâm hành động vì sự phát triển cộng đồng (ACDC) nhận được nhiều sự hỗ trợ tại Cảng hàng không quốc tế Vinh

Theo em Nguyễn Ánh Ngọc (hoa hậu Vầng Trăng khuyết 2012) chia sẻ, em thường xuyên về quê bằng tàu hỏa, ô tô, xe buýt nhưng thực tế hiện nay trên tàu hỏa, xe buýt hoặc ô tô không có dịch vụ tiếp cận cho người khuyết tật lên mà chỉ có hành khách đỡ nhau lên thôi. Hành khách thấy em là người khuyết tật thì họ xuống giúp, đưa lên xe bởi các phương tiện đó không có đường lên, lối dốc.

Còn anh Nguyễn Quang Lập – Chủ tịch Hội người Mù huyện Thanh Trì cũng cho biết, hằng ngày anh đi làm bằng xe buýt và thường tự khắc phục bằng cách nhờ người mắt sáng nhìn hộ cho số xe buýt, mà nhiều khi không có ai để nhờ cả. Khi đến những tòa nhà cao tầng anh lại gặp khó khăn khi đi thang máy bởi thiết kế của thang không có một kí hiệu chữ nổi nào để bấm lên tầng bao nhiêu nên rất dễ bị lạc. Bên cạnh đó, việc tham gia giao thông bằng xe buýt cũng khó khăn. Anh bảo: “Giá như thiết kế trong sàn xe buýt có thêm bậc thấp bằng mặt đường, các tay vịn trên xe buýt, tàu hỏa sơn màu vàng đặc biệt có lợi cho hành khách bị khiếm thị, cũng có lợi cho mọi hành khách khác muốn nhanh chóng tìm được chỗ để bám tay khi lên ôtô hoặc tàu hỏa thì sẽ tốt hơn cho những hành khách khuyết tật như chúng tôi biết bao.” – anh Lập bày tỏ mong muốn.

Đồng bộ đổi mới phương tiện

Được biết, Việt Nam đặt ra mục tiêu từ nay đến năm 2020, tất cả các công trình công cộng, bao gồm trụ sở làm việc của cơ quan hành chính nhà nước, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, nơi vui chơi giải trí... phải đảm bảo để người khuyết tật có thể tiếp cận được. Tuy nhiên, để người khuyết tật hòa nhập được cuộc sống cộng đồng, sử dụng được các phương tiện giao thông công cộng thì cần có các quy định ưu tiên cụ thể và đổi mới thiết kế phương tiện cho phù hợp.

Chia sẻ về khó khăn của NKT khi tham gia giao thông, bà Nguyễn Thị Lan Anh – Giám đốc Trung tâm Hành động vì sự phát triển cộng đồng (ACDC) kể chuyện về một chuyến công tác để thực hiện buổi tập huấn, nâng cao nhận thức về chỉnh hình và phục hồi chức năng mới đây tại Nghệ An, bà nhận thấy, mặc dù diện tích không lớn song cảng hàng không quốc tế Vinh đã đáp ứng một số tiêu chuẩn như: Hệ thống nhà vệ sinh tiếp cận đạt tiêu chuẩn với 4 nhà vệ sinh ở tầng đi và 2 nhà vệ sinh ở tầng đến dành cho người khuyết tật; thang máy tiếp cận; đường dốc tiếp cận; thái độ phục vụ nhiệt tình; có xe lăn dành cho khách có nhu cầu sử dụng. Tuy nhiên, cảng chưa trang bị được xe nâng dành cho người khuyết tật nên vẫn cần đến nhân viên hỗ trợ khách lên xuống máy bay, di chuyển trong sân bay... nên còn nhiều khó khăn.

Còn nhớ, cách đây gần 1 năm, khi hãng taxi Thành Công triển khai dịch vụ "Taxi cho người khuyết tật" với nhiều tiện ích đã nhận được sự đồng tình hưởng ứng của cộng đồng NKT. Tuy nhiên trên thực tế vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn cần có sự phối hợp đồng bộ để giải quyết. Ví dụ như cơ sở vật chất không đáp ứng, thái độ phục vụ chưa nhiệt tình, có lúc còn tỏ thái độ khó chịu khi phục vụ khách hàng là NKT... Bên cạnh đó, NKT hầu hết không có việc làm hoặc thu nhập không cao, chủ yếu di chuyển bằng những phương tiện công cộng nên với giá cước hiện tại thì khó có thể lựa chọn taxi là phương tiện đi lại thường xuyên...”

Được biết, Việt Nam đặt ra mục tiêu từ nay đến năm 2020, tất cả các công trình công cộng, bao gồm trụ sở làm việc của cơ quan hành chính nhà nước, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, nơi vui chơi giải trí... phải đảm bảo để người khuyết tật có thể tiếp cận được. Tuy nhiên, để người khuyết tật hòa nhập được cuộc sống cộng đồng, sử dụng được các phương tiện giao thông công cộng thì cần có các quy định ưu tiên cụ thể và đổi mới thiết kế phương tiện cho phù hợp.

Tuệ Liên