Xây dựng khu dân cư (KDC) kiểu mẫu được khẳng định là việc làm góp phần hiện thực hóa 19 tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới (NTM) và thực hiện tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp, tạo diện mạo mới cho nông thôn và giúp nhân dân nâng cao đời sống. Tuy nhiên, để đưa được chủ trương này đi vào cuộc sống, không ít cán bộ thôn, xóm ở Cẩm Xuyên đã phải “nếm mật nằm gai”...

Xây dựng khu dân cư kiểu mẫu ở Cẩm Xuyên (Bài 1):

Trả cả mẫu ruộng để “vác tù và...”

Mới nghe tưởng đùa, nhưng đó là chuyện có thật về ông Trưởng thôn Nguyễn Xuân Hùng (thôn 3, xã Cẩm Huy). Tôi gặp ông trong dịp đi cùng Ban Tuyên giáo Huyện ủy Cẩm Xuyên về tặng sách cho thư viện hội quán thôn. Dáng người nhỏ, nước da ngăm đen, ông nói chuyện về NTM, xây dựng KDC kiểu mẫu cứ như “thỏi nam châm” thu hút mọi người.

Can bo thon 'nem mat nam gai' xay dung nong thon moi - Anh 1

Đường thôn 3 (xã Cẩm Huy) từ 2-3m nay được mở rộng lên 9-12m

“Thôn chúng tôi không đẹp so với những thôn khác nhưng so với thôn 3 Cẩm Huy của những năm trước, nay phải gấp 10 lần. Dừ thì dân đã đồng tình, đồng thuận và thậm chí còn nôn nóng hơn cán bộ trong thực hiện các tiêu chí còn lại, nhưng những ngày bắt đầu triển khai thì khó không nói hết. Nhà trưởng thôn, người ta vác dao đến, ném đá vào, vì họ cho rằng, chính tôi là người… phá vườn tược của họ!?”.

Trước đây, thôn 3 Cẩm Huy chẳng khác gì khu rừng rậm. Đường vào thôn chỉ rộng từ 2-3m, hai bên cây cối um tùm. Còn các khu vườn của dân, hầu hết đều rộng đến hàng mẫu đất, toàn là cây tạp. Xây dựng KDC kiểu mẫu đối với thôn là một cuộc cách mạng thực sự khi đường mở rộng từ 9-12m; tường rào phải dời chuyển; vườn tạp phải phá bỏ…

Ông Hùng nhớ lại: “Tư tưởng người dân ban đầu còn cố thủ lắm, cứ cho rằng, xây dựng NTM là việc của chính quyền, chứ không phải của họ. Bởi vậy, đòi hỏi cán bộ phải quyết liệt, làm gương, nếu không sẽ không làm được. Chúng tôi vừa tuyên truyền, vận động; vừa có chính sách kích cầu. Ngoài việc xã giúp tiền thuê máy, chúng tôi bỏ ra 20 triệu đồng thuê người hỗ trợ trong các hoạt động mở đường, cải tạo vườn tạp. Có 13 bờ rào phải đập bỏ, khi thuyết phục được người dân đồng ý là chúng tôi cho ký vào văn bản. Cẩn thận thế rồi mà có lúc xung đột đã xảy ra. Nhưng sau đó, người dân đã hiểu ra vấn đề và thay đổi suy nghĩ”.

Đến thời điểm này, thôn 3 Cẩm Huy cơ bản đã hoàn thành các tiêu chí xây dựng KDC kiểu mẫu. Đường làng rộng thênh thang; nhiều vườn hộ mang lại giá trị kinh tế cao. Người dân chủ động, hồ hởi xây dựng KDC kiểu mẫu. Ông Hùng thổ lộ: “Từ khi xây dựng KDC kiểu mẫu đến giờ, tôi không có ngày nào nghỉ. Hết vận động lại đi nhắc nhở. Nhiều lúc mệt quá, tôi cũng muốn bàn giao cho người khác để còn có thời gian lo việc nhà nhưng rồi tự động viên mình cố gắng hoàn thành nhiệm vụ. Tôi đã phải trả một mẫu ruộng để tập trung cho công việc này, vì nếu làm ruộng sẽ không có thời gian tham gia xây dựng KDC kiểu mẫu đến nơi, đến chốn. Vợ tôi thì làm thuê trong Sài Gòn; nhà có 2 con gái đi làm ngoài thành phố. Được cái, mẹ con cũng rất ủng hộ”.

Chuyện chỉ có cán bộ thôn mới biết…

Xây dựng KDC kiểu mẫu để mang lại những giá trị mới cho dân thụ hưởng, bởi vậy, chính người dân phải là chủ thể. Vậy nhưng, cho dù có tuyên truyền, giải thích, vận động đến đâu thì vẫn không tránh khỏi những “chướng ngại vật”.

Can bo thon 'nem mat nam gai' xay dung nong thon moi - Anh 2

Người dân xây bồn hoa quanh vườn mẫu để tạo cảnh quan sạch, đẹp

Anh Nguyễn Văn Nam - Bí thư Chi bộ thôn Trung Trạm (Cẩm Bình) chia sẻ: “Khi mới triển khai, mặc cho tuyên truyền, vận động rất bài bản nhưng nhiều người vẫn bức xúc với cán bộ. Ngay cả khi đồng thuận cơ bản rồi, vẫn có những vật cản lạ đời. Ở thôn tôi, giai đoạn vận động dân đập bỏ tường rào để mở rộng đường, cơ bản người dân đều đồng tình, duy nhất một hộ không chịu. Anh ấy còn nghiêm túc đưa ra thách đố: Nếu thôn trưởng và bí thư chi bộ thôn uống rượu thắng anh thì anh sẽ cho đập bỏ, nếu không thắng thì đừng mơ!? Những tình huống không có trong các nhóm giải pháp để triển khai xây dựng KDC kiểu mẫu hiệu quả. Và anh em cán bộ thôn chúng tôi cũng đã có cách để chinh phục anh ấy”.

Ngay cả những KDC kiểu mẫu đạt các tiêu chí sớm trong tỉnh như thôn Tân An (Cẩm Bình), “sự cố” trong dân vẫn còn xảy ra. Một người dân 4-5 năm liền không tham gia họp xóm vẫn có thể lên giọng tố cáo rùm beng khiến cán bộ “liêu xiêu”. “Toàn thôn đồng thuận, tích cực, chỉ có một người do thường xuyên đi làm xa, không tham gia họp xóm triển khai các chủ trương nên chưa hiểu. Cũng chỉ vì việc đó đã làm ảnh hưởng rất lớn đến phong trào chung. Giờ thì mọi việc ổn rồi. Tất cả các cuộc họp chúng tôi đều trực tiếp thông báo để ông tham gia hoặc lấy ý kiến. Bởi vậy, ông đã thấu hiểu và cùng đồng hành xây dựng…” - Trưởng thôn Tân An Nguyễn Xuân Tòng chia sẻ.

Đến hôm nay, nhiều KDC kiểu mẫu ở Cẩm Xuyên đã thực sự mang lại giá trị về mọi mặt, thay đổi diện mạo vùng quê. Và nhiều câu chuyện “đáo để” về xây dựng KDC kiểu mẫu vẫn được cán bộ thôn, xóm chia sẻ bằng niềm hạnh phúc của người đi chinh phục. Họ đã dấn thân, dám hy sinh, vượt qua mọi chướng ngại vật để cuối cùng cũng đi đến được mục tiêu là lòng dân, sự đồng thuận. Và đó chính là “chìa khóa” để đạt được mục tiêu một cách bền vững.

Biện Nhung

(Còn nữa)