Theo Nghị định 99/2015 hướng dẫn Luật Nhà ở quy định, từ ngày 10/6 các căn hộ chung cư không được dùng làm địa điểm kinh doanh. Tuy nhiên, hiện nay tại nhiều chung cư, việc cư dân tận dụng căn hộ để kinh doanh hoặc cho thuê làm văn phòng vẫn diễn ra bất chấp quy định của pháp luật.

Khó khả thi

Thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM, hiện nay thành phố có khoảng 2.000 doanh nghiệp đăng ký trụ sở ở chung cư, 1.300 doanh nghiệp đăng ký trụ sở ở cao ốc và có trên 10.000 doanh nghiệp đăng ký trụ sở trong tòa nhà.

Ghi nhận của phóng viên, hàng trăm căn hộ tại Q.1 được người dân sử dụng mục đích kinh doanh thay vì làm nhà ở. Chung cư 42 Nguyễn Huệ có Mango Tree ở lầu 3, Saigon Vieux Coffee ở lầu 2, Partea – English Tearoom ở lầu 4, Buihaus Café ở lầu 7. Chung cư 14 Tôn Thất Đạm có quán Banksy Studio Cafe, MockingBird Cafe, Things Cafe, The Other Person Cafe. Chung cư Lý Tự Trọng có Luth Cafe, Bông Cải Xanh Cafe, Cửa sổ mặt trời. Chung cư 158D Pasteur có đến 5 quán đang kinh doanh, trong đó nổi bật là She Cafe, Gabi Café, Coffee Book Shop The Print Room…

Cam kinh doanh o can ho chung cu: Kho kha thi vi thieu che tai - Anh 1

Một căn hộ tại chung cư đang được chủ nhân tận dụng làm quán cà phê (Ảnh: N.Vũ)

Nhiều chung cư mới đưa vào sử dụng cũng diễn ra hoạt động kinh doanh, hình thức phổ biến là shop thời trang, kinh doanh spa, mỹ phẩm, cắt tóc gội đầu…

Theo khảo sát ở các tòa chung cư nằm trên đường Cộng Hòa, Q.Tân Bình là nơi nhiều doanh nghiệp, công ty chọn làm nơi thuê văn phòng. Một số căn hộ tại dự án chung cư thuộc khu vực này được cho thuê làm văn phòng với mức giá dao động từ 10-20 triệu đồng/tháng tùy vào diện tích. Với những công ty mới thành lập, vốn ít, mức giá này được xem là lựa chọn hợp lý nhất.

Lãnh đạo một công ty đang thuê căn hộ chung cư trên đường Đỗ Xuân Hợp, Q.9 thừa nhận: “Tôi biết quy định căn hộ chung cư bị cấm làm văn phòng, tuy nhiên, với mức giá 10 triệu đồng/tháng không thể thuê được một văn phòng cho gần 10 nhân viên làm việc. Trong khi đó, chủ nhà căn hộ chung cư sẵn sàng cho chúng tôi thuê khi đặt vấn đề, vậy nên mặc dù phải làm việc trong căn hộ chung cư với thiết kế không mang tính đặc thù cho văn phòng nhưng đây là lựa chọn phù hợp nhất với những công ty đang có quy mô nhỏ”.

Quan điểm của vị giám đốc trẻ này được tán thành, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng: “Chính phủ đang phát động chương trình quốc gia khởi nghiệp, với mục tiêu cả nước có 1 triệu doanh nghiệp đến năm 2020. Nhiều thanh niên đang ấp ủ xây dựng kế hoạch khởi nghiệp từ những doanh nghiệp vừa và nhỏ, muốn đặt văn phòng “ảo”, văn phòng nhỏ có ít nhân viên (khoảng 5 người trở lại) tại căn hộ chung cư của gia đình cha mẹ mình để tiết kiệm chi phí. Việc cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở đã là rào cản, hạn chế điều kiện hỗ trợ khởi nghiệp cho giới trẻ”.

Theo ông Lê Hoàng Châu, việc cấm sử dụng căn hộ để kinh doanh là hợp lý. Tuy nhiên, Nhà nước nên “mềm mại” cho phép đăng ký kinh doanh doanh nghiệp siêu nhỏ (khoảng 5 người trở lại), được hoạt động tại căn hộ chung cư để khuyến khích phong trào khởi nghiệp trong thanh niên.

Cầnchế tài xử lý vi phạm

Anh Nguyễn Hùng, chủ căn hộ tại một chung cư tại Q.Gò Vấp cho rằng, hoàn toàn ủng hộ Nghị định 99, việc căn hộ để ở lại kinh doanh sẽ gây ra tình trạng không đảm bảo về an ninh, trật tự, môi trường sống của các cư dân chung cư. Anh Hùng nêu quan điểm: “Chung cư là nhà chung của cả cộng đồng, không thể vì lợi ích của một hộ dân cho thuê để kiếm tiền mà bắt cả tòa cư dân chung cư phải chịu”.

Luật sư Nguyễn Đăng Tư, Văn phòng Luật sư TriLaw đánh giá, quy định cấm sử dụng chung cư làm văn phòng được đưa ra nhằm đảm bảo không gian sống, đảm bảo an ninh trật tự cho người dân. Theo luật sư Nguyễn Đăng Tư, thiết kế ban đầu của các chung cư theo quy định chỉ phù hợp để ở chứ không phải để làm văn phòng. Việc các văn phòng được đặt tại chung cư sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống người dân như: Tăng mật độ dân số; thiếu chỗ để xe; khó khăn trong vận hành thang máy… Không chỉ vậy, việc sử dụng sai công năng của căn hộ làm văn phòng cũng khiến người dân lo lắng, bởi nếu để xảy ra hỏa hoạn thì hậu quả sẽ rất khó lường.

Luật sư Nguyễn Đăng Tư cho rằng, pháp luật chưa có chế tài nào xử phạt các tổ chức, cá nhân dùng căn hộ làm văn phòng mà chỉ có cơ quan cấp giấy chứng nhận đầu tư từ chối cấp cho các doanh nghiệp lấy căn hộ chung cư làm trụ sở. Trong khi đó, không ít doanh nghiệp đăng ký trụ sở nơi khác nhưng đặt văn phòng làm việc tại căn hộ chung cư. Quy định hành vi bị cấm mà không có quy định về việc xử phạt thì chẳng khác gì “cấm trên giấy”, khó buộc người vi phạm tự nguyện thực thi… Do vậy, phải có những cơ sở cụ thể để ban quản trị chung cư và những người có thẩm quyền thực hiện, thay vì chỉ dừng lại ở việc nhắc nhở như hiện nay.

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Duy Thành, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý nhà Toàn Cầu cho rằng, căn hộ chung cư chỉ nên sử dụng với đúng chức năng là để ở, không được sử dụng vào bất kỳ vào mục đích nào khác. Trách nhiệm của Ban quản lý và Ban quản trị chung cư đưa ra tuyên truyền và phải có các biện pháp đúng với tinh thần nội dung quy định tại Nghị định 99. Đối với các văn phòng công ty đang tồn tại các căn hộ chung cư do mình quản lý thì Ban quản lý phải thay mặt Ban quản trị và cư dân gửi văn bản đến cơ quan chức năng như: Chính quyền địa phương, Sở Kế hoạch và Đầu tư, yêu cầu thu hồi giấy phép đăng ký kinh doanh đối với doanh nghiệp đang hoạt động trong căn hộ chung cư.

Nguyên Vũ