Ngày 17/1, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã công bố cải tổ một cách khiêm tốn chương trình giám sát gây tranh cãi của NSA. Theo đó, NSA sẽ không được phép lưu trữ kho dữ liệu mà cơ quan thu thập được, song chương trình giám sát vẫn sẽ được giữ nguyên.

Như vậy, động thái mới nhất này của Washington không khác gì một lời “thú tội miễn cưỡng” chương trình giám sát bí mật mà NSA tiến hành đã bị tiết lộ nhờ “người thổi còi” Edward Snowden không hợp lệ và cần phải thay đổi.

Một quan chức giấu tên cho biết ông Obama hy vọng những thay đổi này sẽ giúp chính phủ Mỹ lấy lại niềm tin của người dân sau khi cựu nhân viên CIA tiết lộ kho tài liệu mật về chương trình theo dõi của NSA gây chấn động dư luận thế giới.

“Nhiệm vụ trước mắt bây giờ không chỉ đơn giản là sửa chữa những thiệt hại hay ngăn chặn những tiết lộ có thể xảy ra trong tương lai. Thay vào đó, chúng ta phải đưa ra những quyết định quan trọng về cách để bảo vệ chính mình và duy trì vị trí lãnh đạo của chúng ta trên toàn thế giới, trong khi vẫn có thể đảm bảo các quyền tự do dân sự và sự riêng tư” - Tổng thống cho biết.

Ông cũng tuyên bố NSA vẫn tiếp tục được thực hiện chương trình giám sát nhưng sẽ không được phép lưu trữ các dữ liệu mà cơ quan thu thập được. Các quan chức NSA cũng phải được sự cho phép của tòa án để truy cập vào kho dữ liệu điện thoại của chính phủ. Việc thu thập dữ liệu là cần thiết nhằm mục đích ngăn chặn các cuộc tấn công khủng bố trên thế giới, có điều, chúng có nguy cơ bị lạm dụng.

Ai sẽ lưu trữ kho dữ liệu này vẫn chưa được quyết định, nhưng có nhiều ý kiến đề xuất giao chúng cho một bên thứ 3, chẳng hạn như các công ty viễn thông.

Ông Obama cũng trấn an cộng đồng quốc tế rằng Mỹ sẽ không theo dõi những người dân bình thường, và những nhà lãnh đạo nước ngoài, đồng thời sẽ không đe dọa đến an ninh quốc gia. Ngoài ra, Tổng thống cho biết sẽ không cố gắng điều tra hành động và động cơ của Snowden, nhưng cũng cảnh báo việc những tài liệu mật bị rò rỉ có nguy cơ sẽ hủy hoại các hoạt động tình báo của Mỹ trong nhiều năm tới đây.

Những cải cách của Tổng thống được một số người chào đón nhưng cũng không ít người cho rằng chúng vẫn chưa đủ để bảo vệ quyền riêng tư. Ông David Segal, giám đốc tổ chức ủng hộ nhân quyền Demand Progress, cho biết họ rất hoan nghênh kế hoạch, nhưng cũng cho rằng Tổng thống không nên kỳ vọng quá nhiều vào những cải tiến được đưa ra.