QĐND - Ngày 25-4-2014, Báo Quân đội nhân dân đăng bài “Cần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người trồng rừng”. Bài báo phản ánh, thực hiện kế hoạch trồng rừng theo chương trình 661, từ năm 2001 đến 2008, có 3 nhóm hộ (11 hộ) và 17 hộ dân các xã Cư Klông và Ea Tam (huyện Krông Năng) được Ban quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng giao khoán 546 ha đất lâm nghiệp để trồng rừng. Hơn 10 năm qua, các hộ dân đã đầu tư tiền của, công sức trồng được 486ha keo xen thông. Trong số 28 hộ nhận khoán, có 12 hộ được Ban Quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng lập Hồ sơ giao khoán và Khế ước giao khoán đất lâm nghiệp từ tháng 6-2001 với thời gian là 50 năm. Còn lại 16 hộ có hợp đồng trồng và chăm sóc rừng.

Rừng đang xảy ra tranh chấp, nhưng ngày 24-5-2014, Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành đã chặt hạ 800 cây thông của nhóm hộ CCB Phan Khắc Văn.

Với quy trình nhận khoán như trên, các hộ nhận trồng rừng sẽ được hưởng quyền lợi theo quy định của Thủ tướng Chính phủ “về quyền hưởng lợi của hộ gia đình, cá nhân được giao, được thuê, nhận khoán rừng và đất lâm nghiệp”. Thế nhưng, từ tháng 10-2008 đến nay, toàn bộ 486ha rừng của 28 hộ dân đã xảy ra tranh chấp với Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành (có trụ sở tại TP Buôn Ma Thuột). Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp là do ngày 3-10-2008, UBND tỉnh Đắc Lắc ra quyết định thu hồi 568,43ha đất của Ban Quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng, giao cho Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành thuê để... trồng rừng, đã chồng lấn lên toàn bộ diện tích rừng của các hộ dân trồng trước đó. Trong khi đó, trước khi ban hành quyết định trên, tỉnh Đắc Lắc đã tổ chức đoàn liên ngành để kiểm tra thực địa. Tại Biên bản phúc tra “Báo cáo kết quả điều tra hiện trạng rừng và đất đai vùng dự án thuê đất trồng rừng của Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành tại Ban Quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng” vào ngày 7-4-2008, ông Nguyễn Thế Anh Sơn, trên cương vị Giám đốc Ban Quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng đã đề nghị: “Đối với diện tích đất đã giao khoán cho các hộ dân trồng rừng theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ không thể giao cho Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành để lập dự án đầu tư trồng rừng!”. Như vậy, quyết định thu hồi đất của UBND tỉnh Đắc Lắc đối với toàn bộ 486ha rừng trồng hợp pháp của 28 hộ dân để giao cho Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành là không đúng với pháp luật.

Trong số các nhóm hộ được giao đất trồng rừng, thì nhóm hộ ông Mai Trung Đông, thôn Tam Bình, xã Cư Klông trồng được 63,14ha; nhóm hộ ông Võ Văn Nam, thôn Giang Thịnh, xã Ea Tam, trồng được 35,5ha. Sau khi phát hiện diện tích rừng mình đã trồng bị UBND tỉnh giao cho Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành, ngày 24-5-2012, các nhóm hộ Mai Trung Đông và Võ Văn Nam khiếu nại đến Ban Quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng, yêu cầu giải quyết. Tuy nhiên, từ cuối năm 2012 đến cuối năm 2013, Ban Quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng và Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn Đắc Lắc khi giải quyết các khiếu nại của hai nhóm hộ nói trên đều ra quyết định với nội dung: “Không chấp nhận nội dung đơn khiếu nại của các hộ dân”.

Không thỏa mãn với cách giải quyết của các cơ quan chức năng, các nhóm hộ Võ Văn Nam và Mai Trung Đông đã khởi kiện các quyết định hành chính của Giám đốc Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn Đắc Lắc ra TAND tỉnh Đắc Lắc. Ngày 22-7-2014, TAND tỉnh Đắc Lắc đã tiến hành xét xử sơ thẩm 2 vụ án hành chính “Kiện Quyết định hành chính của Giám đốc Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn Đắc Lắc” của các nguyên đơn Mai Trung Đông và Võ Văn Nam. Bản án số 06/2014/HC-ST và Bản án số 07/2014/HC-ST ngày 22-7-2014 của TAND tỉnh Đắc Lắc ban hành sau phiên xét xử sơ thẩm đã khẳng định: Năm 2009, khi phát hiện Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành phát dọn và ngăn cản các hộ dân khai thác lâm sản trên diện tính rừng do chính các hộ dân trồng, nên đã khiếu nại việc UBND tỉnh Đắc Lắc cho Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành thuê đất trùng lên rừng của dân. Việc Ban Quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng ban hành quyết định giải quyết lần thứ nhất và Giám đốc Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn Đắc Lắc ban hành quyết định giải quyết khiếu nại của các hộ dân lần hai là trái với thẩm quyền. Bởi, Ban Quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng là cơ quan trực thuộc Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn Đắc Lắc, không phải là cơ quan hành chính Nhà nước nên không có thẩm quyền ban hành quyết định giải quyết khiếu nại.

Từ chỗ quyết định giải quyết khiếu nại lần thứ nhất của Ban Quản lý Dự án rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng không đúng thẩm quyền, dẫn tới việc Giám đốc Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn Đắc Lắc ban hành các quyết định giải quyết khiếu nại lần thứ hai cũng không đúng thẩm quyền". Vì những lý do trên, nên TAND tỉnh Đắc Lắc đã quyết định: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của các ông Mai Trung Đông và Võ Văn Nam; hủy các Quyết định số 1308/QĐ-SNN và Quyết định số 1335/QĐ-SNN của Giám đốc Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn Đắc Lắc.

Tìm hiểu trên thực tế, cũng như căn cứ cơ sở phán quyết nêu trên của TAND tỉnh Đắc Lắc, chúng tôi cho rằng, UBND tỉnh Đắc Lắc cần hủy bỏ, hoặc sửa đổi Quyết định số 2572/QĐ-UBND theo hướng đưa 486ha rừng của 28 hộ dân trồng ra khỏi diện tích đất cho Công ty cổ phần trồng rừng Trường Thành thuê, tạo điều kiện cho các hộ dân trồng, chăm sóc, hưởng lợi từ rừng theo đúng chính sách hiện hành.

Bài và ảnh: KIỀU BÌNH ĐỊNH