Mỹ đang đi quá xa trong việc thúc đẩy các ngân hàng ở Châu Âu chơi theo luật chơi của Mỹ. Dù có biện minh hay không thì những nỗ lực này đang gây ra những phản ứng ngược mà có lẽ không giúp cho nền tài chính toàn cầu tốt lên.

Cac ngan hang Chau Au phan ung du doi voi luat choi cua ngan hang My - Anh 1

Các ngân hàng châu Âu đang mất dần thị phần vào tay những người Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng đầu tư. Hiện tại, các tổ chức tài chính của Mỹ đã nắm trong tay hơn một nửa doanh thu ngân hàng đầu tư toàn cầu, trong khi những tổ chức của châu Âu chỉ còn lại ít hơn môt phần ba. Trước đó, trong 2006 cơ cấu thị phần tương ứng là 49% và 42%. Tại thị trường châu Âu, phần lớn các ngân hàng Mỹ giờ đây đã tiếp cận với tất cả các địa phương.

Điều này là hệ quả tự nhiên của những quy định nhằm khôi phục lại sự cân bằng về quy mô của các ngân hàng với nền kinh tế của quốc gia họ. Mỹ là một quốc gia quá lớn so với bất kỳ quốc gia nào tại châu Âu, vì vậy họ đủ năng lực để duy trì các ngân hàng lớn. EU vốn không phải là một quốc gia, bất chấp những nỗ lực gần đây trong việc gắn kết và đưa ra các quy định thống nhất chung trong lĩnh vực ngân hàng, đặc biệt là nhóm các ngân hàng lớn, thì sự chi phối của các hệ thống ngân hàng độc lập tại mỗi quốc gia là vẫn còn và ở một mức độ riêng biệt nhất định.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Mỹ được xem là cũng đã cố tình gây ra những khó khăn cho các ngân hàng nước ngoài. Năm 2014, họ đưa ra các quy định mới đối với các chủ nợ nước ngoài, yêu cầu họ tăng cường vốn cho các ngân hàng con tại Mỹ và theo đó, Mỹ sẽ có thể quản lý, giám sát riêng các ngân hàng này như những thực thể độc lập. Các quy định giám sát được Mỹ đưa ra bị xem là khá nặng nề và theo dữ liệu về các khoản phạt được ghi nhận từ 2009 đến 2015, các ngân hàng EU tại Mỹ đã chịu 32 tỷ đô la cho các khoản phạt, tương đương 20% tổng giá trị các khoản phạt đối với tất cả các ngân hàng.

Ngược lại, EU không hề yêu cầu các ngân hàng Mỹ phải nâng cao năng lực tài chính cho các chi nhánh hay ngân hàng con đặt tại châu Âu (thường được gọi bằng hình thức ring-fence), và Anh – thị trường tài chính lớn nhất của châu Âu cũng chỉ từng phạt 1 tỷ đô la đối với các ngân hàng Mỹ tính từ 2009 đến 2015. Nhưng gần đây, sự kiên nhẫn của châu Âu dường như đã giảm, khi Bộ Tư Pháp Mỹ có ý định phạt Deutsche Bank tới 14 tỷ đô la, cũng như việc thúc đẩy các yêu cầu vốn chặt chẽ hơn theo khuôn khổ Basel dường như đã khiến người châu Âu cảm thấy Mỹ đã đi quá giới hạn.

Vào cuối tháng này, Ủy ban Basel dự kiến sẽ thảo luận về việc xem xét khả năng hạn chế các ngân hàng sử dụng mô hình đo lường rủi ro nội bộ - một công cụ đã giúp các ngân hàng châu Âu dễ dàng điều chỉnh mức độ rủi ro của ngân hàng thấp đi và do vậy có thể duy trì một mức vốn yêu cầu thấp hơn so với các đối thủ Mỹ của họ.

Nhìn vào giá trị sổ sách, các ngân hàng Châu Âu đang giữ nhiều khoản nợ xấu trong danh mục đầu tư của họ hơn so với những ngân hàng Mỹ - mức trung bình khoảng dưới 6% so với chỉ dưới 2% của Ngân hàng Mỹ. Ở một sân chơi bình đẳng, các ngân hàng châu Âu sẽ buộc phải tăng cường thêm vốn để đảm bảo năng lực tương xứng với đối thủ cạnh tranh từ Mỹ. Tuy vậy, họ không muốn một sân chơi bình đẳng.

Deutsche Bank là ngân hàng tiên phong trong việc đưa ra các phản kháng. Tại một cuộc họp ngân hàng ở Frankfurt vào tuần trước, Giám đốc điều hành của ngân hàng, John Cryan, cho biết các quy định mới chỉ đem lại lợi ích cho các ngân hàng Hoa Kỳ. "Tôi nghĩ giờ nên là lúc châu Âu bắt đầu đưa ra các quy định có lợi hơn cho châu Âu và sẽ chẳng tham gia bất cứ chính sách gì mang tính chất đáp ứng sự hài hòa chung toàn cầu và chỉ có ý nghĩa tốt đẹp trên giấy mà chẳng mang lại lợi lộc gì cho chúng ta" ông nói thêm.

Các quan chức EU đồng ý. Vào thứ hai, Valdis Dombrovskis, Ủy viên châu Âu về tài chính, nói với Nghị viện châu Âu rằng Ủy ban Basel sẽ làm tốt để "tìm một giải pháp mà sẽ không quá đáng ngại cho sự hoạt động của các nền kinh tế rộng lớn hơn ở châu Âu" và "sẽ không đưa ngân hàng của chúng ta vào thế bất lợi hơn so với đối thủ cạnh tranh toàn cầu của chúng ta".

Ngành tài chính của châu lục này đã có một số "đặc thù" cần phải được tôn trọng để không làm cản trở sự phát triển. Trong số đó có một thực tế là các ngân hàng châu Âu nắm giữ các tài sản thế chấp nhiều hơn các ngân hàng Hoa Kỳ, vì thế họ có thể bán lại cho các cơ quan chính phủ khi cần, giúp họ giảm thiểu rủi ro danh mục đầu tư của mình.

Đằng sau các ngôn từ lịch sự là khả năng EU sẽ chỉ đơn giản là từ chối ban hành thêm các quy định mới. Hôm thứ Hai, cơ quan xếp hạng Fitch cảnh báo rằng việc đưa ra các yêu cầu khó khăn hơn có thể dẫn đến sự phân hóa rõ rệt trong các tiêu chuẩn của ngân hàng tại Mỹ và châu Âu - trừ khi có sự thỏa hiệp của hai bên.

Song song với vụ tranh cãi này, trong một gói cải cách tài chính được lên kế hoạch trình bày vào thứ tư. EU đã đưa ra báo cáo về một yêu cầu đối với các ngân hàng Mỹ phải tăng cường vốn cho các hoạt động của chi nhánh/ngân hàng con tại châu Âu nhằm đảm bảo hoạt động cho họ tại đây một cách độc lập. Đây giống như một phản ứng trực tiếp của EU đối với các biện pháp mà Mỹ đã đưa ra năm 2014.

Sự đe dọa của châu Âu có phần không cân xứng đối với yêu cầu của Mỹ vì từ vụ Brexit, các ngân hàng Mỹ có nguy cơ phải đối mặt với 2 nhóm cơ quan thanh tra giám sát khác nhau ở châu Âu, một ở Anh, một ở khối EU mà do đó có thể khiến họ buộc phải đáp ứng các yêu cầu riêng biệt để duy trì hoạt động của mình trong cả hai khu vực pháp lý.

Các nhà làm luật châu Âu cho biết, điều này bị coi như một động thái thù địch, nhưng sự leo thang có thể vẫn tránh được. Sau cuộc bầu cử của Donald Trump, sự suy yếu dự kiến của các quy định ngân hàng, có thể là một bước lùi từ những thành tựu đã đạt được sau cuộc khủng hoảng lớn, điều này lại phần nào có thể giúp Mỹ tránh một cuộc đối đầu trực tiếp với EU.

“Khả năng thương lượng về việc tăng cường các yêu cầu chặt chẽ hơn về vốn trong hoạt động tài chính toàn cầu dưới thời Trump có thể sẽ giúp cho tranh cãi được giải tỏa và trong kịch bản đó, các ngân hàng EU sẽ được hưởng lợi lớn”, nhà phân tích của Bloomberg Intelligence Jonathan Tyce và Arjun Bowry cho hay.

Buộc các ngân hàng phải duy trì một mức vốn cao và duy trì ở những tiêu chuẩn toàn vẹn nhất là một sứ mệnh cao quý. Tuy nhiên, là nhà quản lý của Mỹ, họ cần phải lưu ý tới các vấn đề chính trị quốc tế khác. Ép buộc người châu Âu đến mức độ rời bỏ thị trường Mỹ không phải là một lựa chọn thông minh. Nó chỉ càng làm cho việc tiếp cận của Washington với toàn cầu thêm khó khăn.