Cung cấp các bữa tối cho trẻ em nghèo và những trẻ có bố mẹ thường xuyên đi làm về muộn là một trong số những nỗ lực ban đầu của Nhật Bản nhằm giải quyết vấn đề tỷ lệ trẻ em nghèo ngày một gia tăng.

70 năm qua, Nhật Bản nhanh chóng vươn lên trở thành một trong những quốc gia giàu có bậc nhất thế giới từ vị thế kiệt quệ cơ hàn sau Thế chiến thứ II. Mặc dù vậy, nhiều gia đình Nhật vẫn sống trong cảnh đói nghèo, nhiều trẻ em thậm chí bị bỏ đói. Đáng chú ý hơn, theo báo cáo năm 2013 của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), tỷ lệ trẻ em nghèo của cường quốc này xếp cao thứ 10 trong số 31 quốc gia giàu có nhất thế giới.

Bua toi cho tre em ngheo Nhat Ban - Anh 1

Trẻ em nghèo quây quần bên bữa tối miễn phí tại Nhật Bản.

Tuy nhiên, do tâm lý xấu hổ và sợ bị phân biệt đối xử, người Nhật Bản thường ít đề cập đến vấn đề này. Các gia đình thường tiết kiệm đồ ăn và các nhu yếu phẩm khác để đảm bảo trẻ được mặc đẹp và không bị xem là thiệt thòi. Setsuko Ito, người đứng đầu bộ phận hỗ trợ trẻ em trong các gia đình thuộc tầng lớp lao động tại quận Arakawa, thủ đô Tokyo, cho biết nhiều em có thể sở hữu những chiếc điện thoại thông minh nhưng không đủ tiền mua nổi một chai nước ép giá chỉ 1 USD hoặc tham gia các buổi học ngoại khóa của trường.

Chính thực trạng đáng buồn này đã thôi thúc bà Misako Omura vào năm 2014 bắt đầu tổ chức cung cấp những bữa ăn tối miễn phí hoặc giá rẻ tại một quán ăn cho trẻ. Sáng kiến của bà đã nhận được sự tài trợ đóng góp của chính quyền địa phương và tạo ra một không gian ấm cúng chào đón những trẻ em thiếu thốn sự chăm sóc từ phía gia đình, nhà trường và cộng đồng.

Bà chia sẻ: “Tôi hy vọng mọi người có thể nhận thức rằng mỗi đứa trẻ đều giống như con của mình và hiểu rằng chúng ta đang nuôi dưỡng thế hệ tương lai, những người ta có thể nhờ cậy sau này”. Bà Omura cũng nhấn mạnh đối tượng tham gia bữa ăn tối hàng tuần này không nhất thiết là những đứa trẻ nghèo. Đôi khi, các em nhỏ đến đây chỉ vì không muốn ăn tối một mình khi bố mẹ đi làm về muộn.

Với hy vọng giải quyết các vấn đề liên quan đến trẻ em, hình thức nhà ăn cho trẻ này hiện đang trở nên phổ biến khắp nước Nhật với các quán ăn mọc lên đông đúc. Theo thống kê của tờ Asahi, tính đến tháng 5/2016 đã có 319 địa điểm phục vụ các bữa ăn miễn phí hoặc giá rẻ trên khắp Nhật Bản, tăng đáng kể từ 21 địa điểm năm 2013.

Chính phủ Nhật Bản năm 2013 cũng thông qua một dự luật nhằm phối hợp giữa trung ương và địa phương để hỗ trợ giáo dục, an sinh và kinh tế cho các hộ gia đình. Tuy nhiên, nhiều quan chức địa phương vẫn đang phải vật lộn với vấn đề này. Hiện nay, hơn một nửa các hộ gia đình đơn thân ở Nhật Bản đang sống trong cảnh rất nghèo khổ. Các bà mẹ đơn thân cũng chỉ nhận được sự hỗ trợ khá hạn chế từ các chương trình phúc lợi xã hội.

Kaori Suetomi, một giáo sư chuyên về quản lý giáo dục và tài chính tại Đại học Nihon, Tokyo và là một trong những tác giả của báo cáo gần đây về chính sách của các chính quyền địa phương Nhật Bản cho biết: “Cho đến nay, Nhật Bản vẫn chưa giải quyết triệt để vấn đề trẻ em nghèo, và các quan chức không biết phải làm gì”.

Theo bà, vì ngân sách cho các chương trình giảm tỷ lệ trẻ em nghèo không được đảm bảo nên một số chính quyền địa phương đã phải gỡ bỏ các chương trình này. Bên cạnh đó, bà Suetomi còn cho biết thêm việc xử lý vấn đề trẻ em nghèo đói vẫn còn nhiều bất cập do câu hỏi trách nhiệm thuộc về Bộ giáo dục hay Bộ Phúc lợi vẫn còn bị bỏ ngỏ. Trong bối cảnh trên, mô hình “nhà ăn cho trẻ em” chính là một giải pháp tích cực giúp giải quyết vấn nạn này.

Huyền Lê (Theo SCMP)