(TBKTSG Online) - Tổng doanh số bán lẻ năm 2013 của thị trường Việt Nam đạt xấp xi 2,7 triệu tỉ đồng và năm 2014 ước đạt 3 triệu tỉ đồng. Hiện tỉ trọng bán lẻ của doanh nghiệp nước ngoài chỉ chiếm 3,4%, giảm so với mức 3,7% cách đây 5 năm và tỉ trọng này cho thấy doanh nghiệp bán lẻ trong nước vẫn phát triển.

Văn Nam - Tư Giang

Khách hàng tại một cửa hàng do nhà máy lẻ ngoại đầu tư - Ảnh: Thùy Dung.

Thông tin trên được Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng nêu ra trong phiên chất vấn tại Quốc hội chiều nay (17-11).

Tại phiên chất vấn chiều nay, đại biểu Nguyễn Ngọc Hòa (TPHCM) tỏ ra băn khoăn khi hiện các tập đoàn phân phối bán lẻ nước ngoài đang đẩy mạnh chiếm lĩnh thị trường Việt Nam bằng cách một mặt liên tục mở rộng thêm nhiều cửa hàng, siêu thị, mạng lưới trên cả nước, một mặt tăng cường việc chuyển nhượng, mua bán, sáp nhập các hệ thống phân phối hiện đại hiện có của doanh nghiệp trong nước.

“Xin hỏi bộ trưởng hệ thống phân phối bán lẻ nội địa sẽ như thế nào trước diễn biến này, tình hình này sẽ ảnh hưởng thế nào đến sản xuất trong nước, việc tiêu thụ hàng hóa Việt Nam sẽ ra sao khi chúng ta không làm chủ được hệ thống phân phối, liệu chúng ta có bị thua trên sân nhà hay không, đặc biệt khi Việt Nam thực hiện các hiệp định tự do thương mại với các nước trên thế giới?”, đại biểu Hòa nêu câu hỏi.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho rằng lĩnh vực phân phối, bán lẻ là hết sức nhạy cảm, quan trọng nên chủ trương của Việt Nam là mở cửa thị trường nhưng mở cửa có lộ trình để tạo điều kiện về thời gian cho các doanh nghiệp thương mại trong nước vươn lên đứng vững và cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài.

Trên thực tế lâu nay Việt Nam vẫn có những sự khống chế nhất định chứ không hoàn toàn mở cửa đối với thị trường bán lẻ và Việt Nam sẽ tiếp tục giữ nguyên tắc mở cửa từ từ, có lộ trình đối với thị trường bán lẻ.

Cho đến nay cả nước có hơn 900 cơ sở bán lẻ thì nhà đầu tư nước ngoài có khảng 70 cơ sở, còn lại hơn 800 cơ sở là của các doanh nghiệp quy mô lớn Việt Nam như Saigon Coop, Satra … Như vậy tỷ lệ cơ sở bán lẻ nước ngoài không nhiều, theo Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng.

Trong khi đó, theo một thống kê được Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam công bố tại một diễn đàn về ngành bán lẻ ở Hà Nội hồi giữa tháng 10-2014, trong lĩnh vực bán lẻ, mặc dù các nhà đầu tư nước ngoài chỉ chiếm 3,4% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ nhưng khu vực này lại có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất.

Theo bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội các các nhà bán lẻ Việt Nam, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ 9 tháng đầu năm 2014 đạt trên 2,1 triệu tỉ đồng, tăng 11,12% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kinh tế nhà nước chiếm 10,1% tổng số và tăng 8,4%; kinh tế ngoài nhà nước chiếm tỉ lệ cao nhất, trên 85% và tăng 11%. Trong khi đó, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chỉ chiếm 3,4% nhưng lại có mức tăng trưởng mạnh nhất, trên 21%.

Cũng theo bà Loan thì các doanh nghiệp nước ngoài khi tham gia vào thị trường bán lẻ Việt Nam đều được quảng bá rộng rãi nên chúng ta tưởng rằng sự hiện diện của họ là rất nhiều, nhưng thật ra, kênh bán lẻ hiện đại mới chỉ chiếm khoảng hơn 25% và hầu như tất cả các nhà bán lẻ nước ngoài đều đầu tư vào kênh này.

Trong khi đó, các kênh bán hàng truyền thống như hộ gia đình, cửa hàng nhỏ, chợ truyền thống... chiếm tới 75% thì các nhà đầu tư nước ngoài gần như không để mắt tới.

Đại diện của hiệp hội bán lẻ Việt Nam cũng cho rằng bên cạnh những doanh nghiệp có vốn lớn và tên tuổi nước ngoài thì mạng lưới các doanh nghiệp nội hiện cũng rất có uy tín với người tiêu dùng như Coopmart, Fivimart, Intimex và nhiều doanh nghiệp kinh doanh điện máy khác như Nguyễn Kim, Trần Anh, Pico... Đây chỉ là một số minh chứng cho sự lớn mạnh của doanh nghiệp nội trong lĩnh vực bán lẻ.

Chưa kể, doanh nghiệp bán lẻ nội cũng có lợi thế hơn so với đối thủ nước ngoài là bán những mặt hàng Việt Nam uy tín và có mối quan hệ thân thiết với các nhà cung cấp nội.

Về câu hỏi của đại biểu Trần Ngọc Vinh về tình trạng mô hình chợ - trung tâm thương mại xây dựng tràn lan thời gian qua và gần như thất bại, Bộ trưởng Hoàng giải thích: “Cá nhân tôi cho rằng, lựa chọn vị trí xây dựng trung tâm chưa thật sự phù hợp, chưa tính đến tập quán mua bán của người dân là sự tiện dụng, giá bán có thể cao hơn ở chợ truyền thống là những nguyên nhân đưa đến sự thất bại của mô hình chợ-trung tâm thương mại ở một số nơi trong thời gian qua".

Ông cam két, “sẽ lưu ý” đến vấn đề này với từng địa phương trong thời gian tới để không gây xáo trộn đời sống người dân.

Xem thêm:

>> Các nhà bán lẻ nước ngoài có mức tăng trưởng mạnh nhất