Với bóng đá Việt Nam nói riêng và ĐTQG nói chung thì hầu hết đều cho rằng chỉ có thầy ngoại mới là phương án tốt nhất. Không chỉ bởi vấn đề chuyên môn mà còn là rất nhiều vấn đề phức tạp của nền bóng đá.

Thầy nội khó trăm bề

Những năm gần đây, chúng ta đã khá quen với việc HLV trong nước lên dẫn dắt các ĐTQG. Điều này rất khác so với trước kia khi mặc định các thuyền trưởng của ĐT Việt Nam và U23 phải là thầy ngoại. Chuyên môn đương nhiên có những điều tốt hơn các HLV trong nước nếu tìm được thầy tốt. Dù vậy thì ai cũng hiểu với nội tình bóng đá Việt Nam thì ngoài chuyên môn còn là rất nhiều vấn đề tế nhị khác mà các HLV trong nước rất khó tránh khỏi.

Một điểm tương đối dễ nhận ra đó là chuyện “bụt chùa nhà không thiêng” ở các HLV nội. Tâm lý “sính ngoại” giúp các HLV nước ngoài dễ làm việc hơn rất nhiều. Họ có thể thoải mái yêu cầu địa điểm tập huấn, đối thủ đá giao hữu mà VFF gần như không từ chối. Điều này hoàn toàn khác với các chiến lược gia trong nước. Chỉ cần đưa ra dẫn chứng về 2 lứa U19 đã thấy sự khác biệt lớn. Lứa U19 của HLV Graechen được tập huấn ở châu Âu, Nhật, Hàn Quốc dài ngày. Còn HLV Hoàng Anh Tuấn bị từ chối ngay cả khi xin đi… Nha Trang tập thể lực. Hay như chuyện đương kim HLV trưởng ĐT Việt Nam Hữu Thắng phải “muối mặt” trước ông Calisto trong gala tổng kết mùa giải 2016 là một minh chứng như thế, cho dù ông “Tô” chỉ là khách mời.

Bong da Viet Nam va mat trai cua thay noi - Anh 1

Hữu Thắng đang đương nhiệm nhưng bị coi nhẹ hơn cả Calisto

Một “góc khuất” mà những người trong cuộc rất ít khi dám nhắc tới là chuyện “quân anh, quân tôi” khi lên tuyển. Các trợ lý, thành viên BHL hay kể cả các HLV CLB ai cũng muốn các học trò của mình lên tuyển càng nhiều càng tốt. Với HLV nội thì họ buộc phải “cân đối” nhân sự cho đẹp lòng tất cả. Chính điều này dẫn tới thất bại của những người tiền nhiệm của HLV Hữu Thắng như Phan Thanh Hùng, Hoàng Văn Phúc. Đặc biệt việc chiến lược gia người Quảng Nam khiến thế hệ vàng lên ngôi tại AFF Cup 2008 bị loại ở vòng bảng AFF Cup 2012 được cho là vì vấn đề hậu trường nhiều hơn chuyên môn.

Đương nhiên rồi, bản thân các HLV nội cũng bị chi phối nhiều về tình cảm. Họ cũng muốn đưa nhiều học trò cưng của mình lên tuyển. Ưu ái hơn với những người từng là học trò cũ. Hay như việc buộc phải triệu tập một vài cái tên được lãnh đạo “gửi gắm”.

Bong da Viet Nam va mat trai cua thay noi - Anh 2

Trọng Hoàng, Phi Sơn xuống phong độ vẫn được lên tuyển

Hạn chế của HLV Hữu Thắng

Nhìn qua danh sách triệu tập của ĐT Việt Nam chuẩn bị cho AFF Cup 2016 thì đã nhìn ngay ra vấn đề. Không biết có phải ngẫu nhiên hay không nhưng có tới 13/29 cầu thủ được coi là “đồng hương” với HLV Hữu Thắng. Đương nhiên ông thầy 45 tuổi có thể bao biện rằng “gọi những cầu thủ theo triết lý thi đấu của mình”. Tuy nhiên sẽ là rất thiếu chuyên nghiệp khi bỏ qua các cầu thủ khác đã chơi tốt ở mùa giải 2016. Ví dụ, Văn Ngọ, Công Thảo (CLB Sài Gòn), Quốc Chí (Sanna Khánh Hòa), Đình Bảo, Văn Sáu, Xuân Hùng (Hải Phòng), Minh Tâm, Nguyên Sa (SHB Đà Nẵng), Tiến Dũng (Viettel) vừa có một mùa giải rất ấn tượng nhưng lại không được ngó ngàng tới. Ngay cả Võ Huy Toàn thì phải đến 1 ngày sau khi công bố danh sách đội tuyển thì HLV Hữu Thắng mới chữa thẹn bằng lý do… lỗi đánh máy.

Đặc biệt, điều mà NHM mong đợi nhất ở các HLV mới là những “cánh chim lạ” ở đội tuyển thì không thấy có ở Hữu Thắng. Ngay cả CĐV có nhắm mắt cũng đoán được danh sách và thậm chí là đội hình ra sân của đội bóng áo đỏ. Và kể cả từ giờ cho đến hết hợp đồng năm 2018 thì công thức của HLV 45 tuổi sẽ chẳng có gì khác ngoài “SLNA + HAGL”. Các cầu thủ ở những đội còn lại hoặc đã là công thần ở đội tuyển như Thành Lương, Văn Quyết, Huy Toàn hoặc phải rất xuất sắc như Văn Lâm, Xuân Tú ở mùa giải vừa qua mới có cơ hội lên tuyển.

Bong da Viet Nam va mat trai cua thay noi - Anh 3

Calisto có nhiều học trò xuất sắc dù chỉ thi đấu giải Hạng Nhất

Không cần nói đâu xa, khi HLV Calisto lên nắm ĐT Việt Nam ông đã gây sốc với bộ ba tiền vệ từ giải Hạng Nhất mà hầu như chưa ai biết tới là Trường Giang, Tài Em và Xuân Thành. Sau đó kết quả thì ai cũng biết, họ là những tiền vệ hay nhất trong nhiều năm trở lại đây của bóng đá Việt Nam và đóng góp rất nhiều cho ĐTQG. Hay như HLV Miura không quá thành công nhưng đã đưa những Quế Ngọc Hải , Huy Hùng, Hoàng Thịnh, Huy Toàn, Minh Tuấn, Thanh Hiền, Ngọc Thắng… ra ánh sáng. Còn ĐT Việt Nam hiện nay gần như chẳng có cái tên nào mới ngoài thủ môn Đặng Văn Lâm. Nhưng người gác đền của Hải Phòng cũng từ màn trình diễn xuất sắc ở V-League 2016 mà ra chứ không phải do Hữu Thắng “khai quật”.

Không có cầu thủ Hạng Nhất

Điều đáng tiếc nhất trong lần tập trung ĐTQG lần này là không có sự góp mặt cầu thủ nào từ giải Hạng Nhất. Ngay cả HLV Calisto chỉ xem trận play-off lên hạng những cũng phải thốt lên rằng Viettel có quá nhiều cầu thủ giỏi mà ông không thể ngờ tới. Ngoài Bùi Tiến Dũng đã được thừa nhận thì những Trọng Đại, Văn Trâm, Duy Thường thật sự là hàng hiếm của bóng đá Việt Nam. Ngoài tuổi trẻ, họ có nền tảng kỹ thuật bài bản và tư duy chiến thuật hiện đại. Chưa kể những cầu thủ của CLB TP. Hồ Chí Minh, Nam Định cũng đã chơi ấn tượng. Thế nhưng Hữu Thắng đã không cho những cầu thủ này cơ hội như cách mà Calisto từng làm với Trường Giang, Tài Em, Xuân Thành.

Doãn Công