Lần đầu tiên, Nobel Văn học được trao cho một nhạc sĩ khiến giới văn đàn dậy sóng. Sau hơn nửa tháng giữ im lặng, ca sĩ - nhạc sĩ Bob Dylan lần đầu đồng ý trả lời một cuộc phỏng vấn, nhưng ông vẫn có phần né tránh, kín đáo khi bày tỏ cảm xúc của mình. Đồng thời ông cũng lấp lửng rằng sẽ đến nhận giải nếu mọi điều kiện cho phép.

Bob Dylan chap nhan giai Nobel Van hoc - Anh 1

Lần đầu nói về giải Nobel được trao

Đến thời điểm hiện tại, dường như Bob Dylan vẫn chưa có ý muốn lên tiếng chính thức về giải Nobel Văn học được trao tặng cho mình nếu không có cuộc phỏng vấn “cài cắm” của Telegraph. Mục đích ban đầu của cuộc phỏng vấn giữa Bob Dylan và phóng viên Telegraph là để nói về triển lãm tranh của ông sắp được ra mắt tại London (Anh). Tuy nhiên phóng viên đã gợi mở những câu hỏi về giải Nobel Văn học khi trao đổi, chuyện trò cùng ông.

Sau khi được xướng tên cho giải thưởng Nobel Văn học 2016 danh giá ngày 13/10, “huyền thoại âm nhạc” Bob Dylan vẫn không chịu hé nửa lời và bày tỏ thái độ của mình về sự kiện khiến nhiều người bất ngờ đó. Ngay cả trong buổi biểu diễn tại Las Vegas (Mỹ) sau đó, ông cũng không đề cập đến đến chuyện này với người hâm mộ.

Bob Dylan chap nhan giai Nobel Van hoc - Anh 2

Bob Dylan và Sting. Ảnh: Rollingstone

Một tuần sau khi được trao giải Nobel, trên website của Dylan xuất hiện cụm từ “người thắng giải Nobel Văn học” kèm giới thiệu về cuốn sách mới của ông. Nhưng chỉ 24 giờ sau, dòng thông tin đề cập đến giải thưởng đã được xóa bỏ. Sự im lặng và thái độ của ông làm nhiều người khó hiểu, thậm chí buông những lời chỉ trích nặng nề.

Nhà văn Per Wastberg - thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển tuyên bố trên truyền hình Thụy Điển rằng, Bod Dylan đã không có một lời phúc đáp nào tới Viện, như thế là “bất lịch sự, kiêu ngạo” và khiến Viện này lâm vào “tình huống chưa từng có”.

Thậm chí, Bob còn từ chối tất các các cuộc gọi từ Ủy ban Nobel. Sự “biến mất” một cách đột ngột khiến dư luận không biết Bob có định từ chối giải thưởng hay không, thậm chí nhiều ý kiến cho rằng ông không xứng với giải thưởng Nobel danh giá. Tuy nhiên, sau đó khoảng 2 tuần, Bob đã liên lạc với Viện Hàn lâm Thụy Điển và nói rằng mình sẽ chấp nhận giải Nobel.

Tờ AP đưa tin, tối ngày 25/10 Bob đã liên lạc và có cuộc trò chuyện với bà Sara Danius (thư ký thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển) trong khoảng 15 phút. Ông nói: “Tôi đánh giá rất cao vinh dự này. Tin về giải Nobel làm cho tôi không nói nên lời”.Tuy nhiên, thời điểm đó ông chưa xác nhận sẽ tham dự sự kiện trao giải Nobel tại Stockholm (Thụy Điển) vào ngày 10/12 tới hay không.

Bob Dylan chap nhan giai Nobel Van hoc - Anh 3

Bob Dylan biểu diễn tại Việt Nam tháng 4-2014 - Ảnh: Tuoitre

Trong cuộc phỏng vấn với Telegraph, Bob luôn giữ thái độ bình thản, điềm nhiên, dễ chịu khác với sự lo lắng ông sẽ phản ứng “dữ dội” của phóng viên vì Bob nổi tiếng là nghệ sĩ khó tính, khó hiểu. Ông chia sẻ: “Thật khó tin… Khi tôi biết tin, tôi chỉ có thể nói rằng điều đó thật kỳ diệu, thật không tin nổi. Ai mà chẳng mơ ước về những điều như vậy? Tôi rất trân trọng niềm vinh dự này. Tin tức về giải Nobel đã khiến tôi không nói nên lời”.

Lý giải về việc “lặn mất tăm” trước báo giới, truyền thông và hội đồng trao thưởng suốt thời gian qua, Bob chỉ nói: “Chà… Tôi ở ngay đây thôi mà”. Người nghệ sĩ 75 tuổi của nước Mỹ gần như tỏ thái độ điềm nhiên, không quan tâm tới mọi chỉ trích hướng về mình thời gian qua. Ông cũng nổi tiếng là người không thích giao thiệp với báo giới. Bằng chứng là Bob không nhận phỏng vấn của một tờ báo nào trong 2 năm qua.

Trao đổi về việc có tham dự lễ trao giải Nobel sắp tới không, Bob chỉ lấp lửng: “Tất nhiên rồi. Nếu mọi điều kiện cho phép, tôi sẽ đến nhận giải”. Telegraph cho biết, người nghệ sĩ gạo cội luôn giữ thái độ điềm tĩnh, kín đáo và không thể hiện nhiều cảm xúc ở các câu trả lời.

Người dùng nhạc làm “thơ”

Bob Dylan chap nhan giai Nobel Van hoc - Anh 4

Bob Dylan ngày còn trẻ. Ảnh: Rolling Stone

Bob Dylan được biết đến là một trong những ca sĩ – nhạc sĩ vĩ đại nhất của thế kỷ 20, nhưng khi tên của ông được Viện Hàn lâm Thụy Điển xướng lên ở hạng mục trao giải Nobel Văn học 2016 đêm 13/10 vừa rồi đã khiến cho cả giới chuyên môn và truyền thông bàng hoàng.

Có hàng ngàn câu hỏi được đặt ra, mấu chốt vẫn là liệu Bob Dylan có xứng đáng với Nobel Văn học? Dù từng được Edna Gundersen của tờ Telegraph gọi là “người khổng lồ của thi ca” từ năm 1989 nhưng Bob Dylan cũng không phải một tác giả văn học thực thụ.

Phản ứng trái chiều đầu tiên xung quanh quyết định của hội đồng trao thưởng là tạp chí Paris Review. Tờ này viết: “Hỡi các nhà văn, hãy tập đàn guitar thôi nào! Hãy vứt hết những chiếc máy gõ chứ hay những chiếc bút chì sắc nhọn, hãy mua một cây acoustic guitar hay một cây harmonica ấy”.

Lý do Viện Hàn lâm Thụy Điển tôn vinh và quyết định trao giải Nobel văn học cho Bob Dylan là đã “tạo nên những biểu đạt đầy chất thơ trong truyền thống âm nhạc vĩ đại của nước Mỹ”.

Trong suốt lịch sử 115 năm từ ngày giải Nobel đầu tiên được trao đi, lần đầu tiên có một nhạc sĩ được nhận giải Nobel Văn học. Bob Dylan cũng là người Mỹ đầu tiên nhận được Nobel Văn học. Trước đó, năm 2008 ông cũng đoạt giải thưởng Pulitzer – giải thưởng của Mỹ trao cho nhiều lĩnh vực, trong đó quan trọng nhất là báo chí và văn học.

Đây không phải lần đầu tiên Bob “trốn tránh” dư luận khi được xướng tên cho một giải thưởng tầm cỡ. Tháng 11/2013 Bob Dylan là ngôi sao nhạc rock đầu tiên được bầu chọn vào Học viện Nghệ thuật và Văn chương của Mỹ. Và ông cũng phải mất kha khá thời gian để chấp nhận giải thưởng ấy. Mãi đến tháng 5/2013, ông mới đưa ra lời chấp nhận cho việc bầu chọn đó.

Minh Phương