Sáng nay (15/11), trả lời chất vấn Quốc hội về tình hình thua lỗ các dự án đầu tư trọng điểm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, Bộ đã xem xét và đề xuất phương án xử lý trong đó có thể cho phá sản dự án kém hiệu quả và xử lý trách nhiệm hình sự đối với những tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm.

Bo truong Tran Tuan Anh: Se xem xet cho pha san cac du an thua lo - Anh 1

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh

Theo đánh giá của Bộ trưởng Trần Tuấn Anh, Bộ đã có đánh giá và báo cáo sơ bộ về 5 dự án thua lỗ như dự án Đạm Ninh Bình, xăng Ethanol, dự án xơ sợi Đình Vũ, dự án gang thép... Nguyên nhân do 5 dự án được thực hiện trong thời gian quá dài, có dự án được phê duyệt từ năm 2003-2008. Ví dụ, dự án đạm Ninh Bình không chỉ kéo dài trong quá trình đầu tư mà đến giờ vẫn chưa quyết toán.

Thứ hai, do việc thực hiện dự án kéo dài trong khi thị trường thế giới biến động dẫn đến ảnh hưởng dự án. Đơn cử, giá dầu thô khi thực hiện dự án sản phẩm dầu thô từ mức hơn 100 USD/thùng sau đó giảm hơn 40 USD/ thùng. Do vậy, tác động đến hiệu quả, tính khả thi dự án, dẫn đến tình trạng không cạnh tranh được với các sản phẩm nhập ngoại đã được khấu hao và có giá thành thấp.

Thứ 3, do hạn chế năng lực chủ đầu tư theo phân cấp các tập đoàn, tổng công ty 91 khi phê duyệt chủ trương đầu tư, người thực hiện quản lý dự án đầu tư phải chịu trách nhiệm trực tiếp là nội dụng cụ thể dự án đầu tư kể cả công nghệ với chức năng thành phần khác.

Thứ 4, do năng lực của các ban quản lý và đơn vị tổ chức đàm phán ký kết hợp đồng liên quan đến khả năng thực hiện các nhà thầu kém. Chính sự hạn chế này dẫn đến dự án bị kéo dài. Tính đến thời điểm này, các dự án đều tồn tại vướng mắc là hiệu quả kinh tế không còn. Kể cả dự án đã được đưa vào hoạt động nhưng không đủ điều kiện cạnh tranh, nhiều dự án doanh thu không đủ bù chi phí.

Vì vậy, quan điểm của Chính phủ khi đánh giá về các dự án phải xem xét các nguyên nhân chủ quan, khách quan. Đồng thời,căn cứ quy định chung của pháp lý để rút ra bài học kinh nghiệm. Thứ nhất, các giải pháp xem xét xử lý các dự án này cần xem xét tổng thể, phù hợp quy định khuôn khổ pháp lý cũng như nguyên tắc thị trường nhưng phải đảm bảo được mục tiêu bảo toàn vốn, lợi ích của Nhà nước trong các dự án. Thứ hai, các giải pháp phải phù hợp với nguyên tắc thị trường và hội nhập quốc tế. Thứ 3, xem xét làm rõ trách nhiệm và có hướng khắc phục hiệu quả thông qua quy định chung của pháp luật bao gồm bán dự án, hoặc cho thuê, hoặc là cổ phần hóa, giao cho các doanh nghiệp cùng khai thác, hoặc tuyên bố phá sản.

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết thêm, hiện Chính phủ đã giao trách nhiệm cho các Bộ, Ngành xử lý các dự án này. Bộ công thương phối hợp các Bộ, Ngành đã có giải trình với Chính phủ và đề xuất một số biện pháp cụ thể. Dự kiến, sau kỳ họp Quốc hội, Chính phủ sẽ có chỉ đạo các Bộ, Ngành về hướng xử lý các dự án này. Đồng thời, sẽ có xử lý trách nhiệm và đưa ra bài học rút kinh nghiệm để không xảy ra tình trạng tương tự.

“Chúng ta đánh giá đầy đủ, toàn diện để xem xét rõ trách nhiệm của đơn vị quản lý, chủ đầu tư, của các tổ chức, cá nhân. Thậm chí, không loại trừ việc cố ý làm sai, làm không đúng trách nhiệm của các chủ đầu tư dự án. Hiện nay, tại một số dự án Thanh tra chính phủ, kiểm toán nhà nước đang thực hiện việc thanh kiểm tra. Sau khi có kết quả, Bộ sẽ tổng hợp báo cáo Chính phủ và sẽ có giải trình đại biểu ngay sau đó. Nếu có sai phạm sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự các tổ chức, cá nhân liên quan”- Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.

Khánh An (ghi)