Sáng nay 10/11, Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà đã trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội về vụ Công ty Trách nhiệm hữu hạn Điện lực Vĩnh Tân 1 xin phép được nhấn chìm 1,5 triệu m3 khối chất thải xuống vùng biển Bình Thuận.

Bo truong Tran Hong Ha noi ve vu xin do 1,5 trieu m3 chat thai xuong bien - Anh 1

Bộ trưởng Trần Hồng Hà trả lời báo chí bên hành lang Quốc hội sáng 10/11

Bộ trưởng cho biết, hiện nay, hồ sơ đề xuất đã gửi sang Tổng cục Biển hải đảo, ngày mai Bộ sẽ làm việc với tỉnh Bình Thuận, sau đó sẽ cung cấp thông tin.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cho biết, việc nhấn chìm hoặc đổ chất thải xuống biển không phải trường hợp lần đầu và trong luật cũng cho phép. "Ví dụ trong trường hợp nạo vét khơi thông luồng lạch thì luật cho phép nhưng phải quy hoạch nơi đổ, đánh giá tác động môi trường nơi quy hoạch đó" - ông Trần Hồng Hà nói.

Trả lời về việc hiện nay Sở TN&MT Bình Thuận đã có ý kiến phản đối vụ việc, ông Hà cho biết, quan trọng nhất là đổ ở đâu và đổ cái gì. Trong trường hợp nạo vét luồng lạch thì được quy hoạch vào khu vực không ảnh hưởng các hệ sinh thái cần phải bảo tồn. "Chẳng hạn như gần khu bảo tồn một hệ sinh thái nhạy cảm thì tuyệt đối là không" - ông Hà nhấn mạnh.

"Đương nhiên doanh nghiệp muốn lựa chọn nơi nào tiện nhất, chi phí rẻ nhất nhưng đối với lĩnh vực môi trường thì phải chọn nơi có tác động ít nhất, không ảnh hưởng trực tiếp tới các hệ sinh thái. Đây là yêu cầu tiên quyết" - Bộ trưởng Trần Hồng Hà nêu ý kiến.

Nói về mức độ ảnh hưởng đến môi trường của chất thải nhiệt điện, ông Hà cho biết: "Cho đến bây giờ, theo quan điểm của tôi thì chất thải nhiệt điện có những loại có thể tái chế, tái sử dụng như nguyên liệu cho sản xuất như tro bay. Hầu hết ở các nước, danh mục đưa vào là một loại chất thải đặc biệt có thể tái sử dụng. Còn trong trường hợp xỉ thải đáy lò thì xem xét cụ thể vào chất lượng xỉ thải đó, đánh giá thành phần của nó, nếu không chứa các thành phần độc hại, đáp ứng được tiêu chuẩn thì làm nguyên liệu thay thế các nguyên liệu về vật liệu xây dựng. Hiện nay, nhiều nước đã sử dụng vật liệu đó để trộn vào trong các vật liệu xây dựng, phục vụ kè đê biển…".

Về hành lang pháp lý, Bộ trưởng cho biết, việc xem xét đổ thải hay tái sử dụng là bài toán bản thân bộ TN&MT và Bộ Xây dựng phải xem xét, đánh giá thành phần đó, ban hành các quy chuẩn loại xỉ nào thì có thể làm vật liệu xây dựng, phụ thuộc vào thành phần, trên cơ sở đó có phương án. Có thể phối trộn vật liệu xây dựng sau này phục vụ các mục đích làm đường, kè biển… nhưng như vậy cần có đánh giá về dự án để xem xét một cách kỹ lưỡng chứ không được đổ xuống biển trực tiếp.

"Gần như là các xỉ thải đó không được đổ trực tiếp ra biển. Nếu đổ ra biển thì phải đáp ứng các tiêu chuẩn có thành phần nguy hại hay không" - Bộ trưởng nói và nhấn mạnh, tất cả đã có quy định rõ ràng về trách nhiệm và thẩm quyền. Các hoạt động nhấn chìm, đổ chất thải ra biển phải thực hiện nghiêm ngặt, đánh giá rõ ràng xem tác động môi trường như thế nào, luật pháp có cho phép hay không.

"Như tôi nói, tất cả chất thải khi chưa đánh giá, phân tích mà đổ trực tiếp ra môi trường là không được" - Bộ trưởng một lần nữa nêu quan điểm.

Phó Bí thư Bình Thuận: Phải hết sức cẩn trọng

Cũng trao đổi về vấn đề này, đại biểu Huỳnh Thanh Cảnh, Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy, kiêm trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Bình Thuận cho biết, khu vực biển mà nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1 xin phép nhấn chìm hơn 1,5 triệu m3 chất thải nạo vét tạo luồng hàng hải, vũng quay tàu, khu bến trước nằm trong vùng quy hoạch của cả Trung tâm điện lực Vĩnh Tân. Khu vực này đã được Bộ TN&MT xác nhận từ trước đây và đã có báo cáo môi trường chung. Hiện tại, nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1 đang làm hồ sơ để xin cấp phép lượng chất thải nói trên. Và hiện, Bộ TN&MT cũng đang tiến hành làm thủ tục, lấy ý kiến các bộ, ban ngành cũng như UBND tỉnh Bình Thuận về đề xuất của nhà máy này.

Tuy nhiên, gần đây có nhiều ý kiến đặt vấn đề rằng, việc nạo vét và đổ thải nhấn chìm như vậy sẽ tác động đến môi trường sinh thái biển thế nào, đặc biệt là những tác động đến khu bảo tồn biển Hòn Cau. Chính vì vậy lãnh đạo tỉnh Bình Thuận sẽ đề nghị với Bộ NN&PTNT cũng như Bộ TN&MT phải rà soát, xem xét, đánh giá lại thật kỹ lưỡng, thận trọng và chặt chẽ về mặt khoa học trong vấn đề này

“Tuy nhiên liên quan đến vấn đề môi trường, sinh thái biển thì quan điểm của tỉnh là phải xem xét cẩn trọng” - ông Cảnh nêu quan điểm và cho biết, nếu việc này có ảnh hưởng đến vấn đề nuôi trồng thủy sản cũng như ảnh hưởng đến khu bảo tồn Hòn Cau thì đề nghị phải tính đến phương án khác.

“Mục đích hướng tới là làm sao để đảm bảo an toàn môi trường, hệ sinh thái biển nói chung và đặc biệt là bảo vệ thật tốt khu bảo tồn Hòn Cau nói riêng. Bởi lẽ, khu bảo tồn biển này có thể nói là phong phú nhất của tỉnh Bình Thuận và của cả nước. Trong tuần này, đoàn ĐBQH Bình Thuận cũng đang dự kiến sẽ có chương trình làm việc với Bộ NN&PTNT, Bộ TN&MT về việc này, trong đó nội dung trọng điểm sẽ là vấn đề đổ thải của nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1” - đại biểu Huỳnh Thanh Cảnh thông tin.

Trước đó, ngày 2/11, ông Hồ Lâm, Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Bình Thuận đã ký văn bản gửi Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam liên quan đến việc Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 (Vĩnh Tân, huyện Tuy Phong) xin phép “nhận chìm” hơn 1,5 triệu m3 chất thải xuống biển. Lượng chất thải này gồm bùn, đất, cát trong quá trình nạo vét.

Dù thừa nhận việc đổ thải này trên đất liền sẽ ảnh hưởng, ô nhiễm môi trường, song Công ty Điện lực Vĩnh Tân 1 lại xin “nhấn chìm” xuống biển. Theo ước tính, diện tích biển chứa lượng chất thải này khoảng 30 ha, cách đất liền khoảng ba hải lý và khá gần với Khu bảo tồn biển Hòn Cau (một trong 16 khu bảo tồn biển của Việt Nam).

Xuân Hưng