Theo Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm, năm 2016, số vụ giết người đã giảm 8,11%, số vụ hiếp dâm giảm 27,56%, cướp tài sản giảm 15,22%... đạt các mục tiêu Quốc hội đề ra…

Bo truong Bo Cong an: So vu giet nguoi, hiep dam, cuop tai san deu giam - Anh 1

Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm báo cáo trước Quốc hội

Báo cáo Quốc hội về công tác phòng ngừa, chống tội phạm và phi phạm pháp luật, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết, năm 2016 diễn ra nhiều sự kiện quan trọng của đất nước, đặc biệt là Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Tình hình thế giới, khu vực diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự an toàn xã hội của đất nước. Về cơ bản, tình hình KT-XH khả quan, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, VH – XH chuyển biến tích cực, quốc phòng an ninh được giữ vững.

Bên cạnh những yếu tố tích cực thì những khó khăn về KT-XH, thiên tai, biến đổi khí hậu, sự cố môi trường và sự chống phá của các thế lực thù địch tác động nhiều đến ANTT trong nước, tạo ra nhiều khó khăn tách thức. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc quyết liệt của các Bộ, Ngành, địa phương mà nòng cốt là lực lượng công an, cùng với sự vào cuộc, ủng hộ của nhân dân, tình hình tội phạm đã được kiềm chế, đạt mục tiêu Quốc hội đề ra.

Cụ thể, đã khởi tố mới 70.430 vụ, hơn 102.000 bị can, giảm 2,79% về số vụ và 6,1% số bị can. Nhìn chung, tình hình tội phạm có giảm, nhưng tại một số địa bàn, lĩnh vực còn phức tạp. Các thế lực thù địch bên ngoài, chống đối chính trị trong nước tăng cường liên kết trong ngoài, tăng cường lôi kéo kích động quần chúng nhân dân. Tình hình lọt bí mật Nhà nước trên mạng internet xảy ra nghiêm trọng; an ninh, an toàn mạng tiếp tục bị đe dọa.

Về tội phạm xâm phạm trật tự xã hội, đã khởi tố điều tra hơn 42.000 vụ, hơn 64.000 bị can, giảm hơn 12% số vụ, hơn 13% về số bị can. Số vụ giết người đã giảm 8,11%, số vụ hiếp dâm giảm 27,56%, cướp tài sản giảm 15,22%... đạt các mục tiêu Quốc hội đề ra.

Bên cạnh đó, tội phạm có tổ chức, nhất là băng ổ nhóm đâm thuê chém mướn, truy sát nhau, bảo kê siết nợ... có dấu hiệu phức tạp trở lại. Giết người do mâu thuẫn, thù oán cá nhân xảy nhiều, giết người do ảnh hưởng của trò chơi điện tử bạo lực diễn biến phức tạp. Chống người thi hành công vụ tuy giảm hơn 16% về số lượng, nhưng hành vi ngày càng manh động, như vụ đánh chết một cán bộ Quản lý thị trường Long An. Các vụ việc vỡ tín dụng tín dụng đen hàng trăm nghìn tỉ đồng gây phức tạp trong nhân dân.

Về tội phạm kinh tế, tham nhũng, đã khởi tố điều tra 1.284 vụ, 2.055 bị can xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; 102 vụ, 374 bị can về tham nhũng; 24 vụ, 62 bị can lạm dụng chức vụ. Qua điều tra cho thấy, hành vi của các đối tượng tội phạm này ngày càng tinh vi, nhất là tội phạm tài chính, ngân hàng, thuế, đầu tư công, quản lý sử dụng đất đai... Kinh doanh đa cấp, lừa đảo lan rộng ở nông thôn. Buôn lậu, hàng giả... diễn ra phức tạp trên các tuyến đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không... Cơ quan chức năng cũng đã khởi tố 292 vụ, 340 bị can về môi trường, nổi lên là xả thải không qua xử lý, khai thác cát, chặt phá rừng... làm cho khoáng sản, rừng ngày càng cạn kiệt.

Đã khởi tố 241 vụ, 493 bị can tội phạm công nghệ cao. Kết quả điều tra cho thấy, hoạt động chủ yếu của tội phạm công nghệ cao là lợi dụng internet lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, đánh bạc trái phép... Tình trạng tin tặc tấn công mạng máy tính của cơ quan, doanh nghiệp xuất hiện nhiều hơn.

Về tội phạm ma túy, công tác đấu tranh đạt nhiều kết quả tích cực, khởi tố 15.366 vụ, 19.167 bị can, tăng 18,85% về số vụ, 17,65% số bị can, thu giữ số lượng lớn ma túy. Số vụ khám phá tăng do nhiều nguyên nhân, trong đó đáng kể là tác động tích cực của Thông tư liên tịch số 17 của liên ngành tư pháp trung ương về giám định ma túy theo hướng tháo gỡ khó khăn. Tội phạm ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp ở các tuyến truyền thống như biên giới phía Bắc, biển... Manh động, liều lĩnh nhất trong các loại tội phạm, tội phạm ma túy thường dùng vũ khí nóng, chống trả quyết liệt với lực lượng chức năng khi bị phát hiện.

Tình trạng vi phạm pháp luật chưa giảm, diễn ra khá phổ biến, đa dạng, phức tạp, nhất là trong an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, môi trường, an toàn thực phẩm, tài chính, thuế, hải quan, xây dựng, chứng khoán...

Đánh giá về nguyên nhân, Bộ trưởng Tô Lâm cho rằng chủ yếu do tình hình kinh tế khó khăn, thiếu việc làm tạo áp lực lớn lên các vấn đề XH; tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống trong 1 bộ phận xã hội, nhất là thanh thiếu niên đáng báo động; Quản lý Nhà nước trên một số lĩnh vực còn sơ hở, như tài chính, ngân hàng, thuế, tiền tệ, đất đai...

Việc phối hợp giữa gia đình, nhà trường trong giáo dục trẻ em còn hạn chế. Cấp ủy, chính quyền nhiều nơi chưa thực sự quyết liệt. Trách nhiệm của người đứng đầu chưa cao. Một bộ phận cán bộ, công chức viên chức chưa đề cao trách nhiệm trong làm nhiệm vụ… Cơ sở vật chất, phương tiện, trang bị cho đấu tranh phòng chống tội phạm còn hạn chế, nhất là trong đấu tranh với tội phạm công nghệ cao, tội phạm có yếu tố nước ngoài…

Báo cáo do Bộ trưởng Tô Lâm trình bày nhấn mạnh, cơ quan điều tra các cấp đã thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho luật sư, người bào chữa, trợ giúp pháp lý... tham gia tố tụng. Cơ quan điều tra các cấp đã thụ lý hơn 93.000 vụ, 138.000 bị can, giảm 5,18% số vụ, 8,45% bị can. Qua đó, đã kết luận điều tra, đề nghị truy tố 63.188 vụ, 109.707 bị can, giảm 3,96% số vụ, 7,57% số bị can.

Đặc biệt, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho lực lượng thực thi nhiệm vụ ngày càng được chú trọng; công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát được tăng cường, nên các nguyên nhân dẫn đến oan sai từng bước được khắc phục. Bộ Công an cũng khẳng định đã, đang và sẽ xử lý nghiêm minh trách nhiệm của cán bộ, cơ quan điều tra để xảy ra oan sai hoặc bức cung, nhục hình. Tinh thần, trách nhiệm tuân thủ pháp luật của điều tra viên, cán bộ điều tra đã được nâng lên. Việc giáo dục, nâng cao nghiệp vụ cũng hết sức được chú trọng. Số điều tra viên đã tăng 4,3%; trong đó điều tra viên trung cấp tăng 19,66%, điều tra viên sơ cấp giảm. Số điều tra viên tuyến huyện cũng tăng đáng kể.

Bên cạnh đó, báo cáo cũng thẳng thắn thừa nhận vẫn còn trường hợp năng lực, trình độ, ý thức trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp của một số ít cán bộ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Các quy định của pháp luật, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện trang bị cho cơ quan chức năng cũng còn những hạn chế…

Về giải pháp, thay mặt Chính phủ, Thượng tướng Tô Lâm khẳng định năm 2017 đặt ra nhiều khó khăn, thách thức, tội phạm sẽ còn diễn biến phức tạp, cần xác định rõ trách nhiệm cụ thể từng cấp từng ngành, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân trong đấu tranh phòng chống tội phạm.

Bên cạnh đó, cần phát huy hơn nữa vai trò của nhân dân thông qua các phong trào toàn dân. Kiểm tra, khắc phục kịp thời những sơ hở thiếu sót, nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về tội phạm. Chỉ đạo các lực lượng chức năng tiếp tục mở cao điểm trấn áp tấn công tội phạm. Phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với tội phạm có tổ chức, triệt phá các băng nhóm, thúc đẩy nhanh tiến độ điều tra các vụ án trọng điểm, tăng cường thanh tra kiểm tra giám sát, thường xuyên giáo dục tư tưởng cho lực lượng thực thi pháp luật.

Đồng thời, cần đẩy nhanh tiến độ, chất lượng các dự án luật, pháp lệnh liên quan đến phòng chống tội phạm; nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, trang bị phương tiện phòng chống tội phạm; Kiện toàn các đơn vị chuyên trách đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình mới.

Xuân Hương