Canxi là thành phần giúp xương chắc khỏe và phát triển. Quá trình phát triển của cơ thể rất dễ dẫn đến tình trạng thiếu hụt canxi. Tuy nhiên bổ sung như thế nào thì không phải ai cũng biết.

Sự cần thiết của canxi với cơ thể

Canxi là khoáng chất thiết yếu của cơ thể, chủ yếu nằm ở xương và răng (98%), 2% canxi còn lại là canxi ion nằm trong máu hay còn gọi là canxi máu để thực hiện các chức năng thần kinh cơ, đông máu…

Trẻ em thiếu canxi thì ngoài việc bị còi xương, chậm tăng chiều cao còn bị còi cọc, khóc đêm, hay giật mình khóc thét, đổ mồi hôi trộm… Người lớn thiếu canxi thì bị loãng xương, còng lưng, gai cột sống, gai gót chân, hư răng... Hạ canxi máu chính là nói đến hạ ion canxi trong máu.

Canxi là thuốc rất thông dụng, hầu hết mọi người đều biết đến, nhất là người cao tuổi và người thường hay đau nhức khớp và được dùng trong các trường hợp như: còi xương, loãng xương, bổ sung cho bà mẹ mang thai, cho con bú, trẻ em đang tăng trưởng.

Canxi rất cần thiết và có vai trò quan trọng để xương phát triển và cơ thể luôn khỏe mạnh.

Bo sung canxi vo toi va, tu ruoc ca dong benh vao than - Anh 1

Ảnh minh họa. Nguồn internet.

Những nguy cơ bệnh tật khi cơ thể thừa canxi

Nhưng canxi cũng rất dễ mua nên nhiều người chủ quan, không cần đi khám và uống theo chỉ dẫn của bác sĩ mà tự ý mua về sử dụng. Việc này đã khiến tình trạng cơ thể thừa canxi.

Não hóa xương sớm: Đối với trẻ em, khi dùng quá nhiều canxi có thể khiến trẻ bị lùn. Do hàm lượng canxi trong máu tăng cao có thể đi vào xương nhiều hơn, làm cứng xương sớm, dẫn đến hạn chế sự phát triển xương, ảnh hưởng tiêu cực tới phát triển chiều cao, trẻ có thể bị lùn hoặc ngừng phát triển chiều cao vì cốt hóa xương sớm.

Dấu hiệu nhận biết trẻ thừa canxi: nếu nhẹ bé có thể bị táo bón, mệt mỏi, buồn nôn hay là biếng ăn. Còn nếu nặng hơn, bé có thể có các dấu hiệu như đau xương, đau cơ, đi tiểu nhiều. Khi làm xét nghiệm, lượng canxi huyết của bé rất cao.

Sỏi thận: thừa canxi còn gây quá tải cho thận, nếu vẫn tiếp tục bổ sung quá nhu cầu cơ thể trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ sỏi niệu quản, sỏi thận. Bệnh có thể nghiêm trọng hơn nếu không được điều trị kịp thời.

Cường giáp: các tuyến cận giáp có trách nhiệm kiểm soát lượng canxi và phospho trong cơ thể. Khi hormon tuyến cận giáp được sản xuất với số lượng lớn, bạn có nguy cơ cao mắc bệnh cường giáp, đây là một tác dụng phụ do dư thừa canxi.

Bệnh tim mạch: dùng canxi liều cao có thể làm ảnh hưởng đến nồng độ canxi trong máu gây rối loạn canxi máu và rối loạn nhịp tim. Hơn nữa, do lượng canxi lớn giải phóng nhiều hormon khác nhau gây ra những cơn đau tim, ảnh hưởng đến sự phát triển của tim mạch.

Buồn nôn và mệt mỏi: dư thừa canxi sẽ khiến bạn rơi vào trạng thái không tỉnh táo, cơ thể mệt mỏi, trầm cảm, chóng mặt và buồn nôn, khát nước, đi tiểu nhiều...

Giảm hấp thu chất dinh dưỡng: lượng canxi được hấp thu bởi cơ thể tăng sẽ khiến việc hấp thu các chất dinh dưỡng khác suy giảm. Thừa canxi sẽ ức chế hấp thu các chất khác như sắt và kẽm khiến cơ thể có nguy cơ thiếu hai chất này. Khi đó, cơ thể sẽ không đủ khỏe mạnh để hoạt động. Huyết áp thấp và nhịp tim không đều là kết quả của việc giảm hấp thu.

Rối loạn tiêu hóa: cung cấp canxi quá nhu cầu cơ thể khiến bạn ăn không ngon miệng, đau bụng, tiêu chảy. Bổ sung canxi quá mức cần thiết sẽ khiến cơ thể thường xuyên bị táo bón.

Bo sung canxi vo toi va, tu ruoc ca dong benh vao than - Anh 2

Những thực phẩm bổ sung canxi. Nguồn internet.

Cách bổ sung canxi an toàn

Nhu cầu canxi của cơ thể thay đổi theo lứa tuổi và phụ thuộc vào quá trình phát triển xương cũng như “độ thiếu hụt” của mỗi người. Vì thế muốn biết cơ thể cần bổ sung canxi như thế nào, liều lượng bao nhiêu nên đi khám và theo chỉ dẫn của bác sĩ. Những trường hợp đặc biệt: người suy thận, người sỏi thận, phụ nữ có thai hay đang cho con bú, người già yếu, người có cơ địa dị ứng, người có nhiều bệnh lý kết hợp, người có rối loạn nhịp tim... càng cần có sự chỉ dẫn kỹ càng của thầy thuốc.

Cách bổ sung canxi an toàn, hiệu quả là qua thực phẩm như: sữa, các chế phẩm từ sữa (pho mai, sữa chua...), tôm, tép, ốc, cua, trứng, sữa, các loại rau màu xanh sậm, đậu, chuối, kiwi...

Khi dùng thực phẩm giàu canxi hoặc uống canxi cần hạn chế ăn chung với rau củ quả có vị chát, ngũ cốc nguyên vỏ, thực phẩm có chứa oxalate như socola, trà, nước ép hoa quả... vì sẽ làm hạn chế hấp thu canxi.

Không dùng chung canxi với tất cả các loại sữa và chế phẩm của sữa. Đồng thời nên tiếp xúc với nắng buổi sáng để giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn nhờ vitamin D.

Nếu như bổ sung canxi thừa từ nguồn thực phẩm thì phần thừa sẽ được thải ra ngoài qua đường tiểu. Còn canxi thừa do thuốc khó đào thải ra ngoài sẽ gây những bệnh kể trên: sỏi thận, tăng canxi máu, táo bón…

Nếu phải bổ sung canxi dạng viên nên bổ sung canxi vào buổi sáng đến trưa, tránh uống vào buổi chiều, tối vì sẽ gây khó ngủ. Nên uống sau bữa ăn khoảng một giờ.

Còn khi cơ thể không thiếu canxi thì không cần uống thuốc bổ sung để tránh những bệnh kể trên.

Hà Anh (T/h)