Chính phủ đề nghị Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 bỏ Điều 292. Tại phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 3/10, bên cạnh nhiều ý kiến tán thành, cũng có ý kiến cho rằng, cần xử hình sự hành vi kinh doanh vàng trên tài khoản và kinh doanh đa cấp bất chính trên mạng máy tính, mạng viễn thông.

Bo hay giu Dieu 292 BLHS 2015: Nhieu y kien trai chieu - Anh 1

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Thảo Nguyên

Quy định Điều 292 là không phù hợp

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho biết, Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS năm 2015 đã bỏ tội danh cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông (Điều 292).

Theo Chính phủ, BLHS 2015 đã bỏ tội kinh doanh trái phép nhưng Điều 292 lại quy định tội “kinh doanh trái phép trên mạng” là không phù hợp; trong danh mục các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện có đến 267 ngành, nghề nhưng Điều 292 chỉ quy định xử lý hình sự đối với một số ít ngành, nghề trong số đó là có sự bất bình đẳng... Ngoài ra, quy định này gây ảnh hưởng đến chủ trương khuyến khích và phát triển công nghệ thông tin ở nước ta. Do đó, Chính phủ đề nghị bỏ Điều 292 của BLHS năm 2015.

Dưới góc độ cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, đa số ý kiến trong Ủy ban tán thành với Dự thảo Luật về việc bỏ Điều 292.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, ngay khi có thông tin Chính phủ đề xuất bỏ quy định này cộng đồng doanh nghiệp, người dân đã hoan nghênh nhiều. “Khi BLHS 2015 ra đời thì người dân, doanh nghiệp bàn tán rất nhiều về điều luật này. Nhưng khi Chính phủ đề xuất bỏ, họ rất hoan nghênh, chứng tỏ luật đã đáp ứng được cuộc sống, chứ để quy định như vậy tôi cho là khá mông lung, không khuyến khích phát triển ngành công nghệ thông tin của đất nước”, Chủ tịch Nguyễn Thị Kim Ngân nói.

Đề nghị vẫn xử hình sự kinh doanh vàng, đa cấp bất chính qua mạng

Cũng có ý kiến đề nghị giữ lại và đưa vào các chương tương ứng quy định hành vi cấm kinh doanh vàng tài khoản (đã được quy định tại Nghị định số 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ); kinh doanh đa cấp bất chính (được quy định tại Nghị định số 45/2014/NĐ-CP của Chính phủ)… trên mạng máy tính, mạng viễn thông.

Theo ông Nguyễn Khắc Định, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, kinh doanh vàng tài khoản và kinh doanh đa cấp trên mạng phạm vi ảnh hưởng, tính chất và mức độ nguy hiểm cao cho xã hội, hậu quả lớn, rất khó khắc phục cần phải có quy định để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải thì nhấn mạnh đến “cơn ác mộng đa cấp” ở các vùng quê và khó kiểm soát. Cử tri đã kiến nghị kéo dài và trên phạm vi rộng. Hơn nữa, thực tế, cũng rất khó quản lý, đánh giá lợi nhuận, mặt tích cực của bán hàng đa cấp. Do đó, bà Hải tha thiết giữ lại quy định xử hình sự đối với hành vi kinh doanh đa cấp bất chính trên mạng.

Cũng cho ý kiến về việc bỏ hay giữ Điều 292, ông Trần Công Phàn, Phó Viện trưởng Viện KSND Tối cao bày tỏ, trước nay quan điểm của Viện Kiểm sát là không nên bỏ điều luật này. “Không nên bỏ Điều 292 mà chỉ thu hẹp lại phạm vi phạm tội của quy định này với trường hợp kinh doanh đa cấp, kinh doanh vàng qua tài khoản trên mạng máy tính. Với tình trạng hiện nay, nếu bỏ Điều 292 thì sẽ rất khó xử lý”, ông Phàn nói.

Không để từ cái sai này sang cái sai khác

Liên quan đến phạm vi sửa đổi, bổ sung, theo Bộ trưởng Lê Thành Long, chỉ dừng lại ở những điều khoản cần thiết nhất. Cụ thể là, sửa đổi, bổ sung 141 điều nhằm khắc phục những sai sót rõ ràng về kỹ thuật, kết hợp xử lý những quy định chưa hợp lý hoặc có khả năng khó áp dụng trên thực tế.

Đồng tình chỉ sửa đổi, bổ sung trong phạm vi 141 điều, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho rằng, không nên mở rộng, bởi nếu không cẩn thận sẽ “đi lạc” so với chủ trương, định hướng lớn của Đảng, Nhà nước về chính sách hình sự. "Quan điểm của tôi, nếu sai 141 điều thì chỉ sửa ở trong khung này. Còn nếu nhân dịp này tiếp tục sửa rộng ra thì cần xem xét cẩn trọng. Nếu không sẽ rơi vào thái cực khác, từ cái sai này dẫn tới cái sai khác", Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển nói thẳng.

Thảo Nguyên