Nhà máy nhiệt điện đốt than sử dụng rất nhiều than, khối lượng chất thải rất lớn, nếu không xử lý tốt sẽ gây hại tới môi trường.

Đó là lời cảnh báo của TS Phương Hoàng Kim - Phó Cục trưởng Tổng cục Năng lượng (Bộ Công thương). Chính vì lo ngại tới vấn đề bảo vệ môi trường, an toàn tính mạng người dân, Chính phủ đã ký Quyết định số 428/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 - 2020, có xét đến năm 2030 hiệu chỉnh (hay còn gọi là Quy hoạch điện VII điều chỉnh).

Bo Cong thuong: Ba yeu cau voi nhiet dien than - Anh 1

Nhiệt điện than không khuyến khích nhưng chưa thể thay thế. Ảnh minh họa

Theo đó, quy hoạch đã loại bỏ nhiều dự án nhiệt điện than như Nhiệt điện Uông Bí III, Yên Hương, Bắc Giang, Kiên Lương. Đồng thời Chính phủ cũng yêu cầu phải phát triển các nhà máy nhiệt điện theo tỷ lệ thích hợp, phù hợp với khả năng cung cấp và phân bố của các nguồn nhiên liệt.

Điều này cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc thực hiện cam kết về việc giảm phát khí thải nhà kính trong Hội nghị lần thứ 21 Công ước khung Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu tại Paris năm 2015 - Hội nghị COP21 (sẽ cắt giảm lượng khí thải 8% vào năm 2030 và đến 25% nếu có sự hỗ trợ quốc tế).

Tuy nhiên, theo cơ cấu điện năng từ nay đến năm 2030, phát triển nhiệt điện than vẫn là bước đi không thể thiếu.

Trong giai đoạn năm 2030, tổng công suất nhiệt điện than ước tính phải đạt 55.300MW (chiếm tới 53,2% điện sản xuất) mới đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu điện trong nước, đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của cả nước.

Hơn nữa, tiềm năng về thủy điện lớn và vừa hầu như đã khai thác hết, trữ lượng khí đốt sẽ sớm suy giảm, năng lượng tái tạo và điện hạt nhân chưa thể đáp ứng ngay với quy mô lớn. Vì vậy, phát triển nhiệt điện than là lựa chọn không thể thay thế nhằm đảm bảo an ninh năng lượng. Hiện nay nhiều nước phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông cũng đã chuyển sang phát triển nhiệt điện than và Việt Nam cũng vậy.

TS Kim khẳng định, chỉ đến khi có điện nguyên tử, khi năng lượng tái tạo phát triển ở mức cao thì lúc đó Việt Nam mới giảm được tỷ trọng nhiệt điện.

Trong bối cảnh chưa tìm ra nguồn năng lượng thay thế, vị chuyên gia cảnh báo Việt Nam cần phải đảm bảo các biện pháp bảo vệ môi trường.

"Nhà máy nhiệt điện đốt than sử dụng rất nhiều than nên khối lượng các loại chất thải đều rất lớn, nếu không được xử lý sẽ gây tác hại đến môi trường. Nhất là ở những khâu che chắn, chống rơi vãi trong quá trình cấp liệu cho nhà máy; giải pháp chống gió thổi bay ở khâu bốc dỡ, vận chuyển và tồn chứa...", TS Kim nói.

Trên thực tế, tro và xỉ của các nhà máy thải ra vẫn chỉ tích trữ ở bãi chứa của chính các nhà máy này, về lâu dài giải pháp đó là chưa ổn.

Theo đó, TS Phương Hoàng Kim nhấn mạnh các giải pháp bảo vệ môi trường trong đó có yêu cầu sử dụng chất thải tro xỉ của nhà máy nhiệt điện than cho sản xuất vật liệu xây dựng và các ngành công nghiệp khác nhằm giảm diện tích bãi thải cho các dự án nhà máy nhiệt điện.

Cùng với đó là các yêu cầu bắt buộc các nhà máy nhiệt điện than phải tuân thủ các quy định, khuyến khích sử dụng công nghệ hiện đại; thực hiện các biện pháp chống thẩm thấu nước đọng từ bãi tro xỉ ra môi trường xung quanh; phân tích mẫu tro xỉ thường xuyên để đảm bảo không có chất thải độc hại trước khi đưa ra môi trường.

Có 3 yêu cầu bắt buộc đối với các nhà máy nhiệt điện than cụ thể như sau:

Thứ nhất, là khắc phục tối đa các khí thải độc hại NOx, SOx và lắp đặt lọc bụi tĩnh điện để tạp chất không đào thải ra môi trường

Thứ hai, Xây dựng được các cảng cấp than, băng chuyền than hợp lý để tánh rơi vãi than.

Thứ ba, xử lý các chất thải tro, xỉ.

An An