Trước đây, trấu chỉ được sử dụng để giữ lạnh cho nước đá, hoặc được các lò gạch, lò rượu thu gom để làm nhiên liệu nấu và thu được tro để bán làm phân bón. Nhưng vài năm gần đây, trấu được chế biến thành một loại nhiên liệu sinh khối hiệu quả, thân thiện môi trường, không chỉ sử dụng trong nước mà còn được cung ứng cho thị trường thế giới.

Theo Viện Năng lượng Việt Nam, riêng tiềm năng lượng sinh khối phụ phẩm nông nghiệp gồm rơm rạ, trấu, bã mía và các loại nông sản khác lên đến gần 53,5 triệu tấn, tương đương với 12,8 triệu tấn dầu thô. Đặc biệt nguồn năng lượng này sẽ liên tục được tái sinh và tăng trưởng đều đặn trong vòng 30 năm. Việc sử dụng củi trấu hết sức lợi thế. Ngoài giá thành rẻ, sau khi đốt củi trấu có thể tái sử dụng than trấu vào làm phân bón và các sản phẩm khác. Mặt khác, việc sử dụng nhiên liệu này sẽ giảm tối đa khí thải CO2 ra môi trường. Với xu thế phát triển của xã hội hiện nay, vấn đề bảo vệ môi trường và hạn chế sử dụng các nguồn tài nguyên có hạn (than đá, dầu DO...), tiết kiệm chi phí sản xuất để tăng sức cạnh tranh của sản phẩm luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp. Do vậy, sử dụng nhiên liệu tái tạo để thay thế các nhiên liệu hóa thạch là nhu cầu bức thiết hiện nay.

Ông Oleg Efico, Tổng Giám đốc Công ty RHT (Liên Bang Nga), cho biết silica là sản phẩm rất giá trị thu được bằng công nghệ đốt vỏ trấu. Bởi lẽ, với hàm lượng silica cao, ở dạng vô hình có thể làm nguyên liệu, phụ liệu cho rất nhiều ngành công nghiệp như sản xuất thép, cao su, sơn, thủy tinh, bê tông, vật liệu hút ẩm, vật liệu chống cháy... Việc sản xuất củi từ trấu phế thải không chỉ tạo ra được chất đốt, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, mà còn mở ra triển vọng giải quyết tình trạng khan hiếm chất đốt ở vùng nông thôn, giảm nạn phá rừng, thay thế các loại nhiên liệu gas, dầu lửa, mang lại hiệu quả kinh tế trong quá trình sản xuất. Do đó, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật chế biến từ trấu trở thành củi đang là mô hình đưa lại hiệu quả cao và có thể áp dụng được với nhiều địa phương có số máy xay xát gạo quy mô lớn.

Từ tro trấu, PGS.TS Nguyễn Thị Hòe, Chủ tịch Tập đoàn Sơn Kova, đã nghiên cứu sản xuất sơn nano, trong đó có một số loại sơn đặc biệt với khả năng chống đạn, chống cháy, chống gỉ và kháng khuẩn. Nguyên liệu chính để làm ra các loại sơn nano này là silica nano từ tro trấu. PGS.TS Nguyễn Thị Hòe cũng xác nhận silica nano có giá trị rất cao, ngoài ứng dụng cho lĩnh vực như: Sơn, chống thấm, còn ứng dụng trong ngành mỹ phẩm, dược phẩm, sản xuất máy vi tính...

Bien trau thanh vang - Anh 1

Các doanh nghiệp tham gia hội thảo tìm kiếm cơ hội đầu tư xử lý trấu.

Trong những lần triển lãm tại TP.HCM và Hà Nội, các nghiên cứu về sơn chống đạn, chống cháy, chống gỉ và kháng khuẩn của Kova đều được sự quan tâm của giới khoa học và doanh nghiệp trong và ngoài nước. Đặc biệt là loại sơn nano từ trấu được phủ lên áo chống đạn đã giúp tăng khả năng chống đạn của áo lên nhiều lần dù lớp vải chỉ bằng khoảng 1/4 so với áo chống đạn thông thường. Điều này có ý nghĩa trong việc giảm trọng lượng của áo và tăng tính an toàn. PGS.TS Nguyễn Thị Hòe sẽ đưa sáng chế này đăng ký ở Mỹ và hy vọng sẽ nhận được giấy phép của Mỹ để có thể chuyển giao công nghệ cho các công ty sản xuất áo chống đạn trên thế giới. Mặt khác, trong chương trình nghiên cứu của mình, bà còn tập trung vào vật liệu chống cháy với bề mặt chủ yếu là bê tông, gỗ, sắt thép. Sản phẩm sơn chống cháy nano từ trấu bảo vệ các bề mặt bê tông, thép, gỗ... trong tòa nhà dưới sức nóng lên đến 1.000 0C của lửa trong vòng 2-6 tiếng.

Hà Văn - Ảnh: Hà Văn

Bien trau thanh vang - Anh 2