Những con đường ngầm dưới Biển Đông» ẩn chứa đầy bí ẩn là nhận định trên Asialyst. Một số chuyên gia Pháp khẳng định những tranh chấp tranh lãnh hải tại đây chỉ là những «cãi cọ vặt vãnh». Trên thực tế, sự thật nằm sâu dưới lòng Biển Đông có liên quan đến hoạt động tàu ngầm.

Bien Dong va bi mat ve nhung con duong ngam - Anh 1

Tàu ngầm tấn công lớp Virginia của hải quân Mỹ

Asialyst dẫn các phân tích của hai nhà nghiên cứu Pháp. Một người là tướng Daniel Schaeffer, từng là tùy viên quân sự Pháp tại Thái Lan, Việt Nam và Trung Quốc, hiện là cố vấn chiến lược doanh nghiệp về Trung Quốc và Việt Nam và là thành viên hội cố vấn về châu Á. Người thứ hai là nhà địa lý học François-Xavier Bonnet, nghiên cứu tại Manila, cộng tác viên của Viện Nghiên cứu về Đông Nam Á đương đại (IRASEC).

Cả hai chuyên gia Pháp đều cho rằng tranh giành quyền kiểm soát đánh bắt hải sản và chiếm hữu nguồn dầu khí được cho là dồi dào chỉ là những nguyên do thứ yếu. Bởi vì cho đến lúc này, người ta vẫn chưa bao giờ chứng minh được về trữ lượng dầu khí tại đây. Theo hai ông, những tham vọng và các nước đi cụ thể của Trung Quốc tại quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, xung quanh bãi cạn Scarborough hay tại những vùng bãi đá ngầm bí ẩn thuộc dải Macclesfield thuần túy mang tính chất quân sự.

Các nghiên cứu của hai ông đưa ra hai cách nhìn bổ sung cho nhau về mặt địa chất, để rồi từ đó đi đến cùng một kết luận: Không những Trung Quốc muốn độc quyền kiểm soát lưu thông trên Biển Đông, mà còn muốn là cường quốc duy nhất có quyền tự do đi lại bằng tàu chiến và cụ thể hơn là tàu ngầm phóng tên lửa đạn đạo, vũ khí răn đe hạt nhân tối tân nhất.

Bien Dong va bi mat ve nhung con duong ngam - Anh 2

Tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo của Trung Quốc

Ngay từ năm 2010, tướng Daniel Schaeffer đã nêu rõ: Bắc Kinh «muốn là chỉ có hải quân nước này mới có thể thao diễn an toàn trên biển và sâu dưới nước, mà không muốn cho bất kỳ tàu chiến nước ngoài nào đến lưu thông tại đây mà không có sự đồng thuận của Trung Quốc và không áp dụng các luật lệ hàng hải của chính nước này. Chính vì lý do này, mà nếu một ngày nào Trung Quốc buộc phải từ bỏ yêu sách “đường chín đoạn” dưới áp lực quốc tế, Bắc Kinh đã sắp xếp một giải pháp thoái lui bằng cách tạo ra những đường cơ bản ngay xung quanh những quần đảo trên Biển Đông».

Theo hai chuyên gia, ngay giữa lòng Biển Đông, có những vùng nước sâu đã được biết đến từ lâu. Bởi lẽ độ sâu vẫn là điều kiện tiên quyết bảo đảm tính bí mật cho các hoạt động của tàu ngầm, tránh được những chiếc máy bay tuần tra trên biển có trang bị các công cụ dò tìm.

Nhất là những vùng nước sâu đó lại nằm ngay giữa lòng quần đảo Trường Sa, trái với những gì được phổ biến rộng rãi hiện nay cho rằng xung quanh khu vực này chỉ là vùng nước nông. Không những thế, những con đường nước ngầm này cho phép tàu ngầm có thể ra vào dễ dàng một cách an toàn từ bốn phía quần đảo.

Bien Dong va bi mat ve nhung con duong ngam - Anh 3

Đá Chữ Thập sau khi bị bồi lấp, cải tạo trái phép thành đảo nhân tạo có diện tích lớn nhất Trường Sa với một đường băng dài 3km và các nhà chứa máy bay và công trình quân sự kiên cố, với quy mô tương đường một căn cứ không quân lớn của Trung Quốc

Ông François-Xavier Bonnet trên thực tế đã phát hiện ra có nhiều hành lang thực sự đi xuyên quần đảo Trường Sa, cho phép đi lại sâu dưới lòng biển, giữa các bãi đá ngầm nổi tiếng là nguy hiểm cho lưu thông hàng hải.

Tướng Daniel Schaeffer phát triển một tầm nhìn bao quát hơn về tình hình Biển Đông, tập trung vào chiến lược ngoài khơi xa của Bắc Kinh. Ông Schaeffer còn đưa ra những giả thuyết hấp dẫn, chẳng hạn khi ông tập trung chú ý vào những vị trí tiền đồn tại dải Macclesfield, rất giá trị đối với Trung Quốc.

Nằm ở phía đông nam quần đảo Hoàng Sa, những mỏm đá ngầm nửa chìm nửa nổi thuộc dải Macclesfield là một quần thể bãi đá ngầm chìm dưới biển. Nếu căn cứ theo luật biển, những mỏm đá ngầm này chẳng thể nào là đảo và do đó không thể nào được hưởng quy chế lãnh thổ để mà có thể thực thi quyền chủ quyền lãnh thổ.

Theo các chuyên gia, chính ở đây Bắc Kinh che giấu các ý đồ thật sự của mình. Để chứng minh những yêu sách chính đáng, Trung Quốc đã dùng một «mưu mẹo», gọi đó là quần đảo Trung Sa và tự tuyên bố có chủ quyền cùng với Hoàng Sa và Trường Sa, thậm chí biến dải Macclesfield (mà Trung Quốc gọi trái phép là Trung Sa) thành một đơn vị hành chính để quản lý.

Về mặt cơ bản, khó có thể hiểu được quần đảo Trung Sa là gì, một nhóm vị trí đảo rời rạc nằm cách xa nhau trên biển và duy chỉ có một điểm có thể thấy rõ lúc thủy triều xuống là bãi cạn Scarborough. Nhưng đối với Trung Quốc việc biến chúng thành một thực thể duy nhất của mình còn mang một lợi ích khác : Cần phải bảo đảm lối ra cho đội tàu ngầm đi từ Tam Á về hướng nam, và do đó cần phải kiểm soát các điểm chiến lược nhất của lộ trình hàng hải này.

Nghiên cứu các hồ sơ lưu trữ liên quan đến các nghiên cứu địa lý thủy văn và đo nước sâu do người Anh tiến hành trong khoảng 1925-1938, người Mỹ trong khoảng những năm 1930 đến tận những năm 1970 và của người Nhật, ông François-Xavier Bonnet đã tìm được một nhân chứng, chỉ huy Harry Mathis, và cũng có thể là người đầu tiên đã đi xuyên qua quần đảo Trường Sa bằng tàu ngầm hạt nhân vào tháng 4/1972 trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam.

Những hải trình này có thể cũng đã được biết đến từ thời Đệ Nhị Thế Chiến. Trong một bài viết gần đây, ông Bonnet viết rằng các tàu ngầm của Mỹ đã «từng tuần tra trên Biển Đông và thường đi xuyên qua» quần đảo Trường Sa. Các nghiên cứu của ông Bonnet cho thấy ít nhất có hai trục hải trình cho tàu ngầm có thể lưu thông được đã từng được biết đến là Trục Đông – Tây (do Mỹ phát hiện) và trục Bắc – Nam (Anh).

Bất chấp những chi tiết không rõ ràng trong các hồ sơ lưu trữ của Mỹ, nhưng ông François-Xavier Bonnet có thể đưa ra giả định là hải trình xuyên Trường Sa từ Đông sang Tây, bắt nguồn từ phía bờ biển đảo Palawan của Philippines kết thúc tại ngã ba phía tây Trường Sa, cách Đá Chữ Thập không xa.

Như vậy, lộ trình này cho phép một chiếc tàu ngầm có thể đi vòng qua bãi đá ở phía bắc hay phía nam để đổ về phía tây của Biển Đông, gần Việt Nam hay Malaysia. Điều đó giải thích vì sao Đá Chữ Thập hiện là một vị trí quan trọng trong chiến lược bố trí quân sự của Trung Quốc tại Trường Sa.

An Công -