Hiện nay, luật sư (LS) vi phạm điều lệ của Liên đoàn LS Việt Nam, vi phạm nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp, vi phạm pháp luật... có thể bị ban chủ nhiệm đoàn LS nơi mình là thành viên xử lý kỷ luật với các hình thức là tạm đình chỉ tư cách thành viên hoặc xóa tên.

Đây là hai hình thức kỷ luật nặng nhất, có liên quan đến danh dự, uy tín của cá nhân LS và tổ chức hành nghề LS. Mặt khác, việc bị tạm đình chỉ tư cách thành viên hoặc xóa tên còn gây thiệt hại nặng nề về mặt kinh tế cho LS và tổ chức hành nghề LS vì trong thời gian này, LS không được tiếp tục tham gia tố tụng bảo vệ khách hàng, có thể phải bồi thường do đình chỉ thực hiện hợp đồng dịch vụ pháp lý với khách hàng...

Theo quy định hiện hành, trong trường hợp không đồng ý với quyết định tạm đình chỉ tư cách thành viên hoặc xóa tên của ban chủ nhiệm đoàn LS, LS bị kỷ luật có quyền khiếu nại lên Ban Thường vụ Liên đoàn LS. Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của Ban Thường vụ Liên đoàn LS, LS bị kỷ luật có quyền khiếu nại đến bộ trưởng Bộ Tư pháp. Quyết định giải quyết khiếu nại của bộ trưởng Bộ Tư pháp là quyết định giải quyết cuối cùng.

Vấn đề đặt ra là nếu LS bị kỷ luật oan thì sao, có được xin lỗi và bồi thường thiệt hại? Hiện nay, Liên đoàn LS chỉ mới quy định trường hợp LS bị xử lý kỷ luật oan thì ban chủ nhiệm đoàn LS phải tổ chức xin lỗi công khai để phục hồi danh dự cho LS. Việc tổ chức xin lỗi phải được thực hiện trước sự chứng kiến của một số LS đại diện cho các tổ chức hành nghề LS tại địa phương. Nội dung xin lỗi phải được thông báo bằng văn bản đến tất cả tổ chức hành nghề LS tại địa phương hoặc thông báo trên trang thông tin điện tử của đoàn LS, Liên đoàn LS. Còn LS bị xử lý kỷ luật oan có được bồi thường thiệt hại hay không, ai có trách nhiệm bồi thường thì chưa có quy định nào.

Bên cạnh đó, theo quy định của Luật LS và Luật Tố tụng hành chính, các quyết định xử lý kỷ luật LS của ban chủ nhiệm đoàn LS, quyết định giải quyết khiếu nại của Ban Thường vụ Liên đoàn LS là quyết định nội bộ của tổ chức xã hội nghề nghiệp, không phải đối tượng khởi kiện vụ án hành chính. Tuy nhiên còn quyết định giải quyết khiếu nại của bộ trưởng Bộ Tư pháp - người có thẩm quyền quản lý về mặt nhà nước đối với hoạt động LS thì sao? Trong trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của bộ trưởng Bộ Tư pháp, LS bị kỷ luật có quyền khởi kiện vụ án hành chính?

Theo tôi, nhà làm luật, cơ quan quản lý về hoạt động LS cần ban hành quy định, hướng dẫn về các tình huống chưa rõ như trên.