Mẹ của Lăng Hoa năm nay 61 tuổi bị ung thư phổi di căn lan tới não. Thử đủ loại thuốc đã có trên thị trường cho mẹ nhưng không hiệu quả, Lăng liều mua hoạt chất dược phẩm ngoại có tên AZD9291 rồi đem về tự làm thuốc cho mẹ.

Benh nhan dua nhau tu che thuoc chua ung thu - Anh 1

Ngày càng nhiều bệnh nhân ung thư tìm cách mua những hoạt chất dược phẩm API để tự làm thuốc chữa bệnh

Biết cách làm này là “con dao 2 lưỡi”, nhưng với những bệnh nhân không may mắc bệnh ung thư thì được sống thêm ít ngày là vô cùng quý giá.

Hy vọng mong manh

Lăng Hoa, người mua AZD9291 từ một bệnh nhân cũng bị ung thư phổi tên là K. Người này trước đó sử dụng loại thuốc tự chế AZD9291 và bệnh tình trở nên ổn định. Hiện K. kiếm sống bằng việc bán hoạt chất dược phẩm (API) cho những ai có nhu cầu.

Để đủ thuốc dùng trong 1 tháng, Lăng Hoa đã phải mua 3 gram API với giá 600 NDT/gram. Theo hướng dẫn trên mạng của các bệnh nhân khác, người đàn ông cũng phải mua rất nhiều dụng cụ khác để chế tạo thuốc như cân điện tử, lưới lọc, viên nang và bột y tế… Lăng Hoa cẩn trọng không cho phép mình làm sai một công đoạn nào, bởi ông biết chỉ cần sai một ly có khi “đi” cả một mạng người. Theo lời Lăng Hoa, 1 gram API trộn với 4 gram bột y tế khác chế được 30 viên nang, đủ dùng cho cả tháng. Người này cũng tiết lộ rằng, với người mới làm thì tạo ra một viên nang (viên con nhộng) thành phẩm phải mất tới 5 tiếng đồng hồ.

AZD9291 là thành phần chính của Osimertinib, một loại thuốc điều trị ung thư phổi đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ phê duyệt năm ngoái. AZD 9291 đạt tỉ lệ đáp ứng là 57% bệnh nhân trong nghiên cứu đầu và 61% trong nghiên cứu thứ hai, có tác dụng giảm hoàn toàn hoặc một phần kích thước khối u. Tuy nhiên, ở Trung Quốc, AZD 9291 vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm lâm sàng và chưa được cấp phép bán ra thị trường.

Bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn cuối có thể “cầm cự” trung bình là 14 tháng, trong khi mỗi loại thuốc chữa bệnh phải mất từ 3-5 năm mới được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Trung Quốc phê duyệt. Trước kia, nhiều bệnh nhân nhờ bạn bè hoặc trả phí cho người trung gian mua AZD 9291 khi đi du lịch ở nước ngoài. Nhưng kể từ năm 2014, khi Lục Dũng, một doanh nhân và bệnh nhân mắc bệnh bạch cầu ở Hồ Nam bị truy tố vì bán thuốc giả thì một số bệnh nhân Trung Quốc bắt đầu chuyển sang một hình thức mới mạo hiểm hơn. Những bệnh nhân này mua qua mạng thành phần hoạt chất dược phẩm, làm theo hướng dẫn theo kiểu “truyền miệng” giữa các bệnh nhân với hy vọng kéo dài sự sống.

Bệnh nhân thành bác sĩ, nhà hóa học (!? )

Ở Trung Quốc, hiện các hoạt chất dược phẩm API được rao bán chủ yếu trên QQ và WeChat dưới dạng hội, nhóm. Theo một số bệnh nhân và những gian hàng trực tuyến bán API, hầu hết hoạt chất dược phẩm đến từ các viện khoa học, phòng thí nghiệm và các công ty dược. Một gram API có độ tinh khiết “trung bình” giá khoảng 500 nhân dân tệ, nếu độ tinh khiết đạt hơn 99,7% thì có giá cao tới 1.000 - 1.500 NDT/gram.

“Nhiều bệnh nhân đã trở thành bác sĩ và nhà hóa học. Một phần ba bệnh nhân của tôi đã tìm cách mua API để tự làm thuốc” - Ngô Nhất Long, phó chủ tịch Bệnh viện nhân dân Quảng Đông và một chuyên gia về ung thư phổi, cho biết. Một người bán API khoe với phóng viên của tờ Southern Weekly rằng, khi người bệnh uống thuốc của ông thì hiệu quả trông thấy trong vòng 1 tháng và có thể giúp kéo dài tuổi thọ của bệnh nhân ít nhất 10 tháng.

Tuy nhiên, các nhà khoa học đầu ngành trong lĩnh vực nghiên cứu dược liệu, dược phẩm cảnh báo, các loại thuốc tự chế chứa tiềm ẩn nhiều nguy cơ. “Độ tinh khiết của các hoạt chất dược phẩm, hàm lượng trộn cũng như chất lượng đều không được kiểm soát. Về mặt lâm sàng, liều thấp có thể dẫn đến kháng thuốc, còn liều cao có thể gây chết người”, một nhà nghiên cứu dược liệu, dược phẩm Trung Quốc nói.

Chủ một gian hàng trực tuyến cho biết: “Những hoạt chất dược phẩm API có độ tinh khiết cao sẽ ít tác dụng phụ hơn. Những hoạt chất dược phẩm có độ tinh khiết thấp này thường có nhiều kim loại nặng và các tạp chất khác, có thể gây tổn hại gan, thận của bệnh nhân”.

Họ sẵn sàng mạo hiểm đánh cược mạng sống của mình, sẵn sàng chi tiền mua thuốc ngoại về thử. Chia sẻ với phóng viên của tờ Southern Weekly rằng, nhiều bệnh nhân nói họ không thể chờ đến khi thuốc ngoại được cấp phép ở Trung Quốc, cũng như không đủ khả năng chi trả cho các loại thuốc đã được phê duyệt với giá cao cắt cổ. Chính vì thế, thuốc tự làm, sử dụng công thức của các loại thuốc được phê duyệt tại các thị trường khác là hy vọng cuối cùng của họ.