Theo PGS TS Nguyễn Khoa Diệu Vân – Trưởng khoa Nội tiết và Đái tháo đường Bệnh viện Bạch Mai thì tiểu đường thai kỳ vẫn còn bị bỏ quên trong khi đó số người này gia tăng một cách nhanh chóng.

Benh ly nguy hiem khong phai me bau nao cung biet - Anh 1

PGS Nguyễn Khoa Diệu Vân - Trưởng khoa Nội tiết và Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai

Nguy cơ tử vong ở con

Trường hợp của mẹ con chị Vũ Hoàng Linh trú tại Thanh Hà, Hải Dương là ví dụ điển hình. Chị Linh mang thai lần đầu tiên sau 4 năm kết hôn. Ở trường hợp hiếm muộn nên khi có bầu chị Linh rất cẩn thận và bồi bổ vì muốn con khỏe mạnh.

Ở tháng thứ 6 của thai kỳ, chị Linh vẫn đi xét nghiệm nước tiểu nhưng không có dấu hiệu của tiểu đường thai kỳ nên chị chủ quan vẫn ăn nhiều. Tuần thứ 32 của thai kỳ con chị đã được 3,2 kg. Lúc này bác sĩ cảnh báo thai to và yêu cầu chị Linh đi làm các xét nghiệm tiểu đường thai kỳ.

Chị Linh và chồng lên Bệnh viện Phụ sản trung ương kiểm tra và được bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương gửi sang khoa Nội tiết và Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai theo dõi.

Bác sĩ cho biết chị Linh may đến sớm nếu chị tìm đến bác sĩ muộn thì nguy cơ tiền sản giật, đẻ non, hạ đường huyết sơ sinh của trẻ sinh ra có thể xảy đến bất cứ lúc nào. Chị Linh được tiêm insulin để quản lý đường huyết đồng thời thay đổi chế độ ăn.

Không ít trường hợp bị tiểu đường nhưng không phát hiện sớm. Trường hợp của chị Trần Thanh M, trú tại Gia Lâm, Hà Nội mổ sinh con trai được 3,9 kg khi bầu ở tuần 38. Niềm vui của gia đình không kéo dài được bao lâu thì cháu bị hạ đường huyết sơ sinh, suy hô hấp phải cấp cứu. Sau khi cấp cứu hơn 1 tháng, tuy đã qua nguy hiểm nhưng cháu lại bị di chứng nặng nề do hạ đường huyết sơ sinh để lại.

PGS Vân cho biết, bà còn gặp trường hợp thai phụ mất con sau 3 – 4 tiếng sinh con vì tiểu đường thai kỳ, đây thực sự là điều đáng tiếc trong khi các bà mẹ lại rất ít khi để ý đến nó.

Tầm soát trước khi có thai

PGS Nguyễn Khoa Diệu Vân cho rằng, hiện nay ở Việt Nam tiểu đường thai kỳ chưa được chú ý thậm chí ngay cả mẹ bầu cũng nghĩ rằng tiểu đường thai kỳ là sinh lý bình thường, chỉ thay đổi chế độ ăn là được. PGS Vân kể trước tình hình tiểu đường thai kỳ quá nguy hiểm, bà tự tổ chức hội thảo về bệnh lý này cho mẹ bầu, tuy nhiên qua đây bà cũng nhận thấy các bà mẹ không quan tâm đến. Hiện nay, tại Việt Nam còn “trắng” các lớp về tiền mang thai cho những người phụ nữ sắp sinh con để tư vấn và giải thích cho họ về bệnh tiểu đường thai kỳ.

Theo PGS Vân đối với những phụ nữ có yếu tố nguy cơ cao như trong gia đình bố mẹ, anh, chị có người mắc tiểu đường thì trước khi có thai cần kiểm tra sức khỏe của mình trước. Nếu phụ nữ không có yếu tố nội gia thì có thể kiểm tra ở tuần 24 trở ra và lưu ý chỉ thử nước tiểu thôi cũng chưa đủ để xác định có tiểu đường hay không.

Biến chứng của tiểu đường thai kỳ nếu ở ba tháng đầu trẻ có thể bị biến chứng về các ống thần kinh, thai nhi to sinh ra nguy cơ đột tử do hạ đường huyết lớn. Còn bà mẹ bị tiểu đường thai kỳ nếu không chữa trị kịp thời có thể dẫn đến các tai biến như: Nguy cơ tử vong chu sinh tăng gấp 4 lần so với bình thường; Nguy cơ sinh non tăng hơn gấp đôi (14,02%) so với tỉ lệ thông thường (6,55%); Tỷ lệ hạ đường huyết sơ sinh trên lâm sàng tăng hơn 20 lần so với mức bình thường; Nguy cơ khởi phát chuyển dạ tăng hơn gần 3 lần so với mức bình thường; Hơn 50% phụ nữ có tiền sử mắc bệnh ĐTĐ thai kỳ có nguy cơ bị ĐTĐ típ 2 trong vòng 5 -10 năm sau khi sinh.

Theo số liệu nghiên cứu cho thấy, có khoảng 15% phụ nữ mang thai trên thế giới có khả năng mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ. Tại Việt Nam, tỷ lệ phụ nữ mang thai mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ là 20,3%. PGS. TS. Nguyễn Khoa Diệu Vân cho biết, những người có nguy cơ cao bị đái tháo đường thai kỳ là người bị béo phì; tiền sử gia đình có người bị đái tháo đường; bị rối loạn dung nạp glucose hoặc đái tháo đường thai kỳ trước đó; hội chứng buồng trứng đa nang; tiền sử sinh con to, đa ối; hiện tượng đường có trong nước tiểu. Ngoài ra những người có bị thai lưu nhiều lần, sinh non cũng nên tầm soát bệnh đái tháo đường.

P.Thúy