Tháng 1/2017, Mỹ - cường quốc số 1 thế giới - sẽ có tổng thống thứ 45 sau một chiến dịch vận động tranh cử kéo dài và vô cùng tốn kém.

Tổng thống Mỹ là người không chỉ đứng đầu nước Mỹ mà còn là Tổng tư lệnh của quân đội hùng mạnh nhất toàn cầu.

Bau cu My 2016: Su kien va con so - Anh 1

Ảnh: Express

Hillary Clinton đấu với Donald Trump

Tháng 2/1016, vòng bầu cử sơ bộ được tổ chức cả ở trong và ngoài Mỹ, chọn ra các đại biểu tham gia Đại hội Đảng toàn quốc vào tháng 7.

Các đại biểu cam kết ủng hộ cho một ứng viên nhất định để người này có cơ hội được Đảng đề cử chạy đua vào Nhà Trắng. Càng được nhiều đại biểu ủng hộ, cơ hội ứng viên càng cao.

Tháng 7/2016, Đảng Dân chủ nhất trí chọn Hillary Clinton còn Đảng Cộng hòa đề cử Donald Trump. Liên danh tranh cử của bà Clinton là Tim Kaine, Thượng nghị sĩ bang Virginia. Liên danh tranh cử của ông Trump là Mike Pence, Thống đốc bang Indiana.

Tranh cãi và bê bối

Donald Trump - tỷ phú bất động sản New York – đã gây một loạt tranh cãi khi mô tả người nhập cư Mexico là "hiếp dâm và tội phạm". Ông liên tục có phát ngôn gây sốc nhắm vào đủ loại đối tượng, từ thẩm phán, Hoa hậu Hoàn vũ, nhà báo Fox News cho đến gia đình binh sĩ người Hồi giáo tử trận.

Trump bị vô số bê bối bủa vây như cáo buộc trốn thuế suốt 18 năm và nhiều nghi vấn xoay quanh Quỹ Từ thiện Trump.

Đầu tháng 10, một đoạn băng ghi lời Trump bình luận tục tĩu về phụ nữ năm 2005 phát tán khiến ông bị nhiều người tẩy chay và tố cáo quấy rối tình dục. Đảng Cộng hòa bị chia rẽ sâu sắc sau vụ này.

Clinton cũng chịu nhiều áp lực, điển hình là bê bối email cá nhân và những câu hỏi về số tiền quyên góp nước ngoài cho Quỹ Clinton.

Bà còn đối mặt với một số nghi vấn về tình hình sức khỏe.

Ba cuộc tranh luận trực tiếp

Hai ứng viên đã trải qua 3 cuộc tranh luận trực tiếp còn liên danh của họ “so găng” một trận. Cán cân chiến thắng được dư luận chung đánh giá là nghiêng về Hillary Clinton.

Các cuộc thăm dò sau mỗi lần tranh luận cho thấy ứng viên Dân chủ dẫn trước đối thủ đảng Cộng hòa, thậm chí cách biệt tới 2 con số.

Ngày bầu cử

Bầu cử tổng thống Mỹ luôn diễn ra vào thứ Ba ngay sau thứ Hai đầu tiên trong tháng 11. Cử tri Mỹ không trực tiếp bầu tổng thống mà họ dùng phiếu phổ thông để chọn các "đại cử tri" trong bang, những người ủng hộ ứng cử viên mà họ muốn trở thành Tổng thống.

Đây là quy trình bầu cử tri đoàn.

Số lượng đại cử tri mỗi bang tỉ lệ thuận với dân số. California, bang có dân số lớn nhất, có 55 đại cử tri. Ngược lại, Delaware, bang có dân số nhỏ nhất, chỉ có 3 đại cử tri.

Tổng số đại cử tri từ 50 bang và thủ đô Washington là 538. Muốn trở thành tổng thống, ứng cử viên phải giành tối thiểu một nửa, tức là 270 phiếu đại cử tri. Người giành phần lớn phiếu phổ thông của một bang sẽ thu về toàn bộ phiếu đại cử tri của bang.

Theo Hiến pháp Mỹ, nhiệm kỳ của Tổng thống bắt đầu vào trưa ngày 20/1 của năm kế sau cuộc bầu cử.

Tổng thống mới sẽ bắt đầu chương trình nghị sự chính sách kỹ lưỡng sau khi nhận bàn giao từ Tổng thống mãn nhiệm.

Chi phí

Theo thông cáo báo chí mới đây của Nhóm nghiên cứu của Trung tâm CRP (Trung tâm nghiên cứu các đóng góp cho các chính trị gia), chi phí cho cuộc bầu cử Tổng thống năm 2016 có thể là cao nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Cụ thể, các ứng cử viên và các đảng phái toàn liên bang đã và đang chi tới hơn 6,6 tỷ USD cho các chiến dịch tranh cử của mình.

Ứng viên Hillary Clinton và đối thủ Donald Trump đã chi ra hơn 1,13 tỷ USD, nhiều hơn 100 triệu USD so với chi phí mà các ứng cử viên tổng thống năm 2012 đã bỏ ra.

Tổng thống già nhất

Nếu Trump chiến thắng thì ông sẽ là Tổng thống già nhất trong lịch sử Mỹ (71 tuổi). Kỷ lục này hiện do Ronald Reagan nắm giữ (nhậm chức khi 70 tuổi).

Nếu Clinton thắng, bà sẽ là Tổng thống già thứ 2 nhưng lại là nữ Tổng thống đầu tiên của xứ sở cờ hoa.

Thanh Hảo