Một số cây xăng dầu kiêm dịch vụ hậu cần nghề cá trên địa bàn xã An Ninh Đông, huyện Tuy An dù không đủ điều kiện hoạt động nhưng vẫn có người đứng sau giật dây để cản phá việc đầu tư cảng cá Tiên Châu. Lẽ ra phải kiên quyết di dời, dẹp bỏ các cơ sở này theo chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh nhưng Sở Công Thương tỉnh Phú Yên và huyện Tuy An mới đây lại đưa ra những giải thích loanh quanh, bẻ cong pháp luật để “níu kéo”…

Không đủ tiêu chuẩn, vẫn cho tồn tại

Giải thích về sự việc, ông Đào Tấn Cam, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Phú Yên đổ lỗi do “lịch sử để lại”: Trong tổng số 147 cửa hàng xăng dầu trên toàn tỉnh, có hơn 90% hoạt động từ trước năm 2000, lúc đó pháp luật chưa quy định cụ thể về diện tích, cột bơm, khoảng cách. Ngày 8/8/2012, UBND tỉnh Phú Yên có quyết định số 1156/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch các cửa hàng xăng dầu giai đoạn 2012-2020, Doanh nghiệp tư nhân Hồng Cát ở huyện Tuy An có 2 cửa hàng xăng dầu cơ sở 1 và cơ sở 2 thuộc diện phải nâng cấp, cải tạo.

Tuy nhiên, quy hoạch xong rồi…để đó. Suốt mấy năm trời, dù các cửa hàng xăng dầu của Doanh nghiệp Hồng Cát đều chật hẹp, xây dựng tạm bợ, không bảo đảm an toàn cháy nổ, không đủ tiêu chuẩn cửa hàng xăng dầu cấp 3, lẽ ra phải bị loại bỏ khỏi quy hoạch.

Vậy mà theo báo cáo của Sở Công thương Phú Yên mới đây, cửa hàng xăng dầu Hồng Cát cơ sở 2 có diện tích đất sử dụng 981m2, cửa hàng xăng dầu Hồng Cát cơ sở 1 có diện tích đang sử dụng là 950m2, được xác nhận bảo đảm các tiêu chí. Tuy nhiên, qua hậu kiểm cho thấy vẫn còn nhiều tồn tại như: Phần mặt tiền tiếp giáp đường bộ còn xập xệ, chưa đảm bảo mỹ quan, doanh nghiệp tận dụng một phần diện tích làm nơi mua hải sản, hầm sản xuất đá lạnh phục vụ đánh bắt hải sản…

Giải thích lòng vòng, không đúng pháp luật

Theo báo cáo của Sở Công thương Phú Yên, qua kiểm tra việc thực hiện quy hoạch năm 2012, xét thấy việc mở rộng diện tích để đạt quy định là rất khó khăn do các cửa hàng xăng dầu này nằm trong khu vực xung quanh là nhà ở và đất lúa 2 vụ nên đã báo cáo và được UBND tỉnh chấp thuận tại thông báo số 19/TB-UBND ngày 8/1/2016, cho phép các cửa hàng này được “nâng cấp cải tạo”. Cùng với đó, để viện dẫn cho sự “hợp lý” của hai cửa hàng xăng dầu, Sở này cũng cho rằng các quy định như Thông tư số 01/2016/TT-BXD ngày 1/2/2016 của Bộ Xây dựng không quy định diện tích đối với các cửa hàng xăng dầu. Còn Thông tư số 50/2015/TT-BGTVT của Bộ GTVT chỉ quy định khoảng cách tối thiểu giữa các cửa hàng xăng dầu nằm trên các tuyến…quốc lộ.

Bat nhao kinh doanh xang dau o huyen Tuy An, tinh Phu Yen: So Cong thuong co tinh 'be cong' phap luat? - Anh 1

Cửa hàng xăng dầu xập xệ vẫn được Sở Công thương cấp chứng nhận đủ tiêu chuẩn.

Mới thoạt nghe thì những báo cáo trên có vẻ rất hợp lý nhưng theo một chuyên gia quản lý ở Cục Đường bộ (Bộ GTVT), Sở Công thương tỉnh Phú Yên đã cố tình hiểu sai quy định tại Thông tư số 50/2015/TT-BGTVT hướng dẫn thực hiện một số điều của nghị định số 11/2010/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ quy định về khoảng cách tối thiểu giữa hai cửa hàng xăng dầu: Ngoài khu vực nội thành, nôi thị; đối với tuyến đường không có dải phân cách giữa, khoảng cách giữa hai cửa hàng xăng dầu liền kề dọc theo mỗi bên của đoạn tuyến quốc lộ không nhỏ hơn 12.000 mét”.

Và theo quy định tại Công văn số 241/BGTVT của Bộ GTVT về việc thủ tục thỏa thuận giữa bộ giao thông vận tải và UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về quy hoạch các điểm đấu nối vào quốc lộ quy định: “Khoảng cách tối thiểu giữa hai điểm đấu nối cửa hàng kinh doanh xăng dầu:Trong đô thị không nhỏ hơn 2km; ngoài đô thị không nhỏ hơn 12km”. Việc Sở Công thương cho rằng Thông tư số 50/2015 chỉ áp dụng với cửa hàng xăng dầu trên “quốc lộ” là cố tình hiểu sai văn bản pháp luật”.

Quy hoạch kiểu “trên trời”: Một thôn 3 cửa hàng xăng dầu

Thực tế hiện nay, trên địa bàn xã An Ninh Đông dày đặc các cửa hàng xăng dầu. Ngoài 2 cửa hàng của Doanh nghiệp tư nhân Hồng Cát còn có tới 2 cửa hàng Quốc Kim và cửa hàng Nguyễn Đình Hùng. Chỉ riêng trên địa bàn thôn Phú Lương, có tới 3 cửa hàng. Đó là chưa kể cửa hàng xăng dầu ở cảng cá Tiên Châu thuộc xã An Ninh Tây cũng cách đó không xa. Việc quy hoạch để các cửa hàng xăng dầu tồn tại tràn lan, dày đặc như trên vừa lãng phí, vừa không bảo đảm khoảng cách theo quy định của Bộ GTVT, cần phải được rà soát, dẹp bỏ bớt.

Bat nhao kinh doanh xang dau o huyen Tuy An, tinh Phu Yen: So Cong thuong co tinh 'be cong' phap luat? - Anh 2

Danh sách cửa hàng xăng dầu trên địa bàn cho thấy: Một thôn có tới 3 cửa hàng.

Cũng trong bản báo cáo, Sở Công thương còn thiếu trung thực khi đề cửa hàng xăng dầu Hồng Cát cơ sở 2 có diện tích 981m2 nhưng ngay tại Quyết định số số 1156/QĐ-UBND cho thấy, cửa hàng này chỉ có diện tích vỏn vẹn 213 m2. Một thực tế đáng lo ngại khác, ngay tại báo cáo của Sở Công thương cho thấy, cửa hàng xăng dầu Hồng Cát cơ sở 2 chưa được xác nhận bảo đảm an toàn về Phòng cháy chữa cháy của Phòng Cảnh sát PCCC. Cả hai cửa hàng cũng chưa có giấy phép xây dựng do cơ quan chức năng cấp.

Trong khi đó, Thông tư số 01/2016/TT- BXD ngày 1/2/2016 của Bộ Xây dựng đã đề ra những quy chuẩn bắt buộc đối với cửa hàng xăng dầu là: Phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn phòng cháy, nổ qui định tại TCVN 5684:2003. Dự án đầu tư xây dựng, hồ sơ thiết kế các công trình phải được thẩm tra, thẩm định chặt chẽ. Thế nhưng, khi phóng viên đề nghị làm rõ các công trình cửa hàng xăng dầu Hồng Cát 1,2 đã được cấp phép xây dựng chưa thì ông Huỳnh Lữ Tân, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Phú Yên lại cho biết sở không quản lý, phải hỏi UBND huyện Tuy An. Liên lạc với ông Bùi Văn Thành, Chủ tịch UBND huyện Tuy An nhiều lần nhưng ông Thành vẫn né tránh không chịu cung cấp thông tin.

Cũng theo tìm hiểu của phóng viên, các cửa hàng xăng dầu trên còn hàng loạt sai phạm như không được cấp phép bảo đảm an toàn phòng cháy, không được thẩm định hồ sơ thiết kế xây dựng, các hạng mục xây dựng không bảo đảm quy chuẩn QCVN 07-6:2016/BXD; không có đường và bãi đỗ xe cho xe ra vào, không có đường hai làn lớn hơn 6,5 m. Nơi tiếp giáp với công trình xây dựng khác không có tường bao kín cao hơn 2,2m bằng vật liệu không cháy; khoảng cách an toàn từ nơi đặt cột bơm xăng dầu đến các công trình dân dụng, nơi có phát lửa cũng không bảo đảm. Đặc biệt, nước thải của các công trình này còn xả thẳng xuống biển, không đáp ứng các quy định tại QCVN 29: 2010/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải của kho và cửa hàng xăng dầu trước khi xả ra môi trường bên ngoài.

Báo cáo sai, thực hiện không nghiêm túc chỉ đạo

Sai phạm nghiêm trọng như vậy ở ngay tại khu vực các cửa hàng xăng dầu Hồng Cát cơ sở 1, cơ sở 2 nhưng thay vì chấn chỉnh, xử lý, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Yên vừa qua lại không kiểm tra khu vực này mà đi kiểm tra ở…cảng cá Tiên Châu cách đó vài cây số, là nơi không có ô nhiễm để mang về một bản báo cáo “đẹp như mơ”, lừa dối UBND tỉnh. Trong khi trên thực tế, ở xã An Ninh Đông cơ sở thu mua kiêm cửa hàng xăng dầu của doanh nghiệp Hồng Cát gây ô nhiễm, xả nước thải xuống thẳng cửa biển và khu dân cư thì không được kiểm tra, xử lý.

Được biết, ngày 29-9- 2016, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên đã có công văn số 5007/UBND-ĐTXD gửi Sở Công thương và UBND huyện Tuy An về việc kiểm tra thông tin phản ánh của Báo Nhà báo và Công luận. Công văn nêu rõ: “Yêu cầu Giám đốc Sở Công thương và Chủ tịch UBND huyện Tuy An thực hiện ngay ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh…Trên cơ sở kết quả kiểm tra, giao Sở Công thương khẩn trương nghiên cứu và có đề xuất xử lý dứt điểm các cơ sở kinh doanh xăng dầu, nước đá không đủ điều kiện hoạt động, đảm bảo an toàn cháy nổ, vệ sinh môi trường khu vực…”.

Vậy nhưng, Sở Công thương tỉnh Phú Yên lại đang dùng “ảo thuật” để bóp méo sự thật hòng tiếp tục bao che cho những cơ sở kinh doanh không đủ điều kiện, cản phá dự án kinh tế động lực. Nếu UBND tỉnh Phú Yên không nhìn thẳng vào sự thật, không kiên quyết giải tán các cơ sở xăng dầu không đủ điều kiện thì vướng mắc của dự án cảng cá Tiên Châu sẽ không bao giờ được giải tỏa bởi sự bủa vây, bẻ cong pháp luật vì lợi ích cục bộ.

Công Minh Nam