Tổng thống Colombia Juan Manuel Santos đã giành giải thưởng Nobel Hòa bình 2016 cho những nỗ lực của ông nhằm kết thúc cuộc chiến 52 năm với quân nổi dậy FARC ở nước này. Đây được xem là một chọn lựa đáng ngạc nhiên sau khi người Colombia bỏ phiếu trưng cầu dân ý chống lại thỏa thuận nói trên.

Bat ngo voi giai Nobel Hoa binh ve tay Tong thong Colombia - Anh 1

Theo Reuters, Ủy ban Giải thưởng Noel Hòa bình Na Uy nói rằng Tổng thống Santos đã đưa một trong những cuộc nội chiến dài nhất trong lịch sử hiện đại tới gần một cách đáng kể một giải pháp hòa bình, song vẫn còn nguy cơ thực sự rằng tiến trình hòa bình có thể chấm dứt.

"Giải thưởng nên được xem như sự cống hiến cho người dân Colombia" - lãnh đạo ủy ban, bà Kaci Kullmann Five nói. Bà lưu ý rằng cử tri Colombia không nói "Không" với hòa bình, mà với thỏa thuận.

Giải thưởng loại trừ đích xác thủ lĩnh du kích FARC Rodrigo Londono, hay còn có tên là Timochenko, người ký thỏa thuận với ông Santos.

Tổng thống Santos đã hứa sẽ khôi phục kế hoạch hòa bình cho dù người dân Colombia phản đối thỏa thuận trong cuộc trưng cầu dân ý hôm 2.10 vừa qua với đa số hẹp. Lý do là nhiều cử tri cho rằng thỏa thuận quá khoan dung với du kích FARC.

Kết quả giải thưởng là điều đáng ngạc nhiên: Nhiều nhà quan sát giải Nobel đã rút Colombia khỏi danh sách dự đoán sau khi thỏa thuận hòa bình bị người dân từ chối.

"Vẫn còn nguy cơ thực sự rằng tiến trình hòa bình sẽ bị đình trệ và cuộc nội chiến sẽ bùng nổ trở lại. Điều này khiến các phe phái, đứng đầu là Tổng thống Santos và thủ lĩnh FARC Rodrigo Londono cần tiếp tục tôn trọng lệnh ngừng bắn" - ủy ban viết.

"Việc đa số cử tri nói không với thỏa thuận hòa bình không có nghĩa là tiến trình hòa bình đã chết".

Hơn 220.000 người đã chết trong cuộc chiến giữa du kích cánh tả, các nhóm bán quân sự cánh hữu và binh lính chính phủ.

Hàng triệu người mất nhà cửa, kinh tế Colombia trì trệ.

"Giải thưởng là thông điệp hy vọng với đất nước chúng tôi và với hòa bình ở Colombia" - Đại sứ Colombia tại Na Uy Alvaro Sandoval Bernal phát biểu với đài phát thanh Na Uy TV2.

"Nó khơi gợi rằng có hy vọng cho tiến trình hòa bình ở Colombia".

Khi được hỏi tại sao thủ lĩnh du kích không được chung giải thưởng, ủy ban giải thưởng cho biết, Tổng thống Santos mới là trung tâm của tiến trình hòa bình.

"Tổng thống đã có sáng kiến đầu tiên và mang tính lịch sử. Đã có nhiều nỗ lực khác nhưng lần này ông ấy đã nỗ lực với tư cách lãnh đạo chính phủ, với ý chí mạnh mẽ để đạt được kết quả".

Ông Santos là người Mỹ Latinh đầu tiên nhận giải Nobel Hòa bình kể từ năm 1992 tới nay, khi nhà hoạt động nhân quyền Rigoberta Menchu của Guatemala giành được giải thưởng này.

Ông cũng là người Colombia thứ hai đoạt giải sau nhà văn Gabriel Garcia Marquez với Nobel Văn học năm 1982.

Sinh ra trong một gia đình thịnh vượng thuộc loại bậc nhất ở Colombia, ông Santos không được xem là sẽ đi đầu trong tiến trình hòa bình với FARC.

Khi trải qua các vị trí bộ trưởng quốc phòng, ông Santos dùng 2 nhiệm kỳ của mình để mở cuộc đàm phán với lãnh đạo phiến quân.

Gia đình ông từng sở hữu tờ báo hàng đầu Colombia là El Tiempo, nơi ông là biên tập viên trước khi bước chân vào chính trường.

Ông học kinh tế tại Trường Kinh tế London. Ông cũng từng giữ chức bộ trưởng tài chính vào những năm 1990, giúp chèo lái Colombia khỏi một trong những cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất của nước này.

V.N