Trả lời phỏng vấn tại Điện Malacanang hôm 3-11, Bộ trưởng Giao thông vận tải Philippines Arthur Tugade thông báo lực lượng cảnh sát biển nước này (PCG) sẽ quay lại bãi cạn Scarborough ở biển Đông (Bắc Kinh kiểm soát từ năm 2012) bất chấp sự hiện diện liên tục của tàu tuần duyên Trung Quốc.

Song song đó, ông Tugade cho biết PCG sẽ nối lại hoạt động tuần tra trên biển. Khi được hỏi về nguy cơ đối đầu với Trung Quốc, ông Tugade nói khả năng đó “rất xa vời”.

“Sự trở lại của PCG tại vùng biển tranh chấp chỉ là một bài kiểm tra, thử nghiệm cơ động” – ông Tugade nhấn mạnh.

Vài ngày sau chuyến thăm của Tổng thống Rodrigo Duterte tới Bắc Kinh (từ ngày 18 đến 21-10), vài nhóm ngư dân Philippines tuyên bố họ đã có thể tiếp cận bãi cạn Scarborough (Manila gọi là Panatag) mà không bị tàu tuần duyên Trung Quốc ngăn chặn.

Bat chap Trung Quoc, Philippines tang hien dien o Scarborough - Anh 1

Ảnh tàu tuần duyên Trung Quốc gần bãi cạn Scarborough do AMTI công bố. Ảnh: AMTI

Trước đó, hôm 1-11, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh khẳng định nước này đã cho phép ngư dân Philippines tiếp cận bãi cạn Scarborough nhưng không có văn bản ràng buộc giữa hai bên.

Tuy nhiên, theo Tổ chức Sáng kiến minh bạch hàng hải châu Á (AMTI) thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS - Mỹ), một trong những bức ảnh vệ tinh được chụp vào ngày 29-10 cho thấy Trung Quốc thực chất không cho phép ngư dân Philippines tiếp cận ngư trường truyền thống giàu tài nguyên ở biển Đông này.

Trong một bức email ngày 2-11, AMTI viết rằng bức ảnh mới được chụp hôm 29-10 cho thấy một tàu hải cảnh Trung Quốc đứng chặn ngay cửa ngõ ra vào bãi cạn Scarborough, không có tàu cá Philippines nào lọt qua được.

Trong một diễn biến khác, Tổng thống Duterte đang thúc giục Malaysia và Indonesia tuần tra chung với Philippines để chấm dứt nạn xâm nhập bất hợp pháp, bắt cóc và tội phạm tại khu vực ranh giới biển giữa 3 nước. Ông Duterte cho biết sẽ thảo luận vấn đề trên với Thủ tướng Malaysia Najib Razak nhân chuyến thăm cấp nhà nước tới Kuala Lumpur trong tuần này.

“Chúng tôi có rất nhiều vấn đề cần thảo luận, chẳng hạn tình trạng xâm nhập bất hợp pháp ở eo biển Malacca, bắt cóc, tội phạm” – nhà lãnh đạo Philippines phát biểu tại cuộc họp báo ở TP Davao tối 1-11 - “Malaysia, Indonesia và Philippines cần thảo luận về các vấn đề này, tìm ra giải pháp”.

Tổng thống Duterte cũng cho biết ông đã thảo luận với người đồng cấp Indonesia Jokowi Widodo trong chuyến thăm Jakarta cuối tháng 8 vừa rồi. “Tổng thống Widodo đã đồng ý cần phải có sự hợp tác an ninh chặt chẽ hơn giữa các nước láng giềng để bảo vệ các tuyến đường biển ngoài khơi đảo Jolo và Tawi-Tawi” – ông Duterte cho hay.

P.Nghĩa (Theo Inquirer)