Việc huyền thoại âm nhạc người Mỹ – Bob Dylan – trở thành nhạc sĩ đầu tiên nhận được giải Nobel Văn học đã, đang và sẽ còn là câu chuyện gây sốt đối với truyền thông và công chúng thế giới. Một cuộc tranh cãi lớn, đúng hơn là một “cơn bão” thông tin trái chiều, đã nổ ra trên khắp các mặt báo quốc tế xung quanh câu hỏi lớn: vì sao một nhạc sĩ như Bob Dylan lại được xét tặng giải thưởng văn chương danh giá nhất hành tinh?

Bob Dylan- Nhà thơ vĩ đại (?!)

Theo lập luận của Viện hàn lâm Thụy Điển- nơi quyết định trao giải Nobel văn học danh giá cho Bob Dylan thì ông hoàn toàn xứng đáng bởi đã “sáng tạo nên những tứ thơ trong những nhạc phẩm vĩ đại của âm nhạc Mỹ”. Bà Sara Danius, Thư ký thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển, đã chia sẻ với các phóng viên rằng sự lựa chọn này có thể gây bất ngờ nhưng Dylan xứng đáng với giải thưởng này vì ông là “nhà thơ vĩ đại – một nhà thơ vĩ đại của nền thi ca nói tiếng Anh. Trong suốt quãng thời gian 54 năm hoạt động, ông đã không ngừng làm mới bản thân và tạo ra bản sắc mới”. “Nếu chúng ta nhìn lại 5.000 năm trước, chúng ta sẽ nhớ đến những nhà thơ vĩ đại của Hy Lạp cổ đại như Homer và Sappho. Họ viết nên những áng thơ để đem đọc trình diễn trước công chúng, và đó cũng là cách mà Bob Dylan đã làm”– bà Sara Danius khẳng định.

Ông Per Wastberg – Chủ tịch ủy ban trao giải Nobel Văn học – cũng nhận định rằng Bob Dylan “có lẽ là nhà thơ vĩ đại nhất còn đang sống”. Tổng thống Mỹ, Obama đã chia sẻ niềm vui với người nghệ sĩ từng được ông trao giải Huy chương tự do: “Chúc mừng một trong những nhà thơ tôi yêu thích, Bob Dylan, với một giải Nobel hoàn toàn xứng đáng”. Nhà phê bình văn học có uy tín kiêm Tổng biên tập Nhà xuất bản Znak – Jerzy Illg khẳng định: Bob Dylan không chỉ là nhạc sĩ rock tài hoa, trước hết ông là nghệ sĩ có khả năng sáng tạo phi thường, người có thể kết hợp hài hòa những trào lưu nghệ thuật rất khác nhau. Illg cũng đánh giá, việc tôn vinh Bob Dylan “là một trong những quyết định sáng suốt nhất của Viện Hàn lâm Thụy Điển”.

'Bao' thong tin Bob Dylan - Anh 1

Với những người ủng hộ giải Nobel Văn học 2016, quyết định trao giải thưởng văn chương danh giá nhất hành tinh cho một nhạc sĩ, thay vì một nhà thơ/nhà văn như thông lệ là một quyết định táo bạo. Và rằng, bằng việc lựa chọn một nhân vật nổi tiếng, nằm ngoài những quan niệm truyền thống của văn chương, Viện hàn lâm Thụy Điển đã đi theo một hướng mới.

Bob Dylan không phải nhà văn đích thực

Bob Dylan xứng đáng với tất cả những giải Grammy từng nhận, trong đó có giải Thành tựu trọn đời năm 1991. Ông cũng không gây ra tranh cãi nào khi được ghi danh vào bức tường danh vọng Rock & Roll, bên cạnh nhiều cái tên khác như Supremes, The Beatles và Beach Boys. Những sáng tác của ông luôn là sự hài hòa đẹp đẽ của chất thơ và nhạc, với nhiều ca khúc bất hủ như Blowin’ in the Wind, Like a Rolling Stone, hay Knockin’ on Heaven’s Door. Nói không ngoa, ông chính là một trong những nghệ sĩ có tầm ảnh hưởng lớn nhất đến văn hóa đương đại Mỹ. Tuy nhiên, với không ít người, Bob Dylan không phải nhà văn đích thực.

Tờ New York Times thẳng thắn khẳng định Bob Dylan không xứng đáng với giải thưởng cao quý này, vì một sự thật rõ ràng: ông là ca sĩ, nhạc sĩ kiêm họa sĩ, nhưng những gì ông viết ra không phải là tác phẩm văn học. Nhà nghiên cứu lịch sử người Anh Tim Stanley thì cho rằng quyết định trao giải lần này của ủy ban xét giải Nobel Văn học chỉ là một nỗ lực “làm hài lòng đám đông”. Tiểu thuyết gia người Mỹ Tim Federle (36 tuổi) hài hước: “Bao giờ nhà văn Mỹ Philip Roth có thể giành giải album nhạc đồng quê xuất sắc đây…”. Nhà văn kiêm nhà báo người Anh Hari Kunzru viết: “Đây là giải Nobel không thỏa đáng nhất kể từ lần họ trao cho Obama (giải Nobel Hòa bình)”. Tác giả John Scalzii viết nhẹ nhàng nhưng có thể thấy cả sự châm biếm, mỉa mai: “Viết nhạc cũng là viết văn ư? Và Bob Dylan là một trong những nhà văn có ảnh hưởng nhất trong vòng 100 năm nay? Lý do Bob được trao giải Nobel cũng hợp lý nhỉ?!”. Pawel Huelle – nhà văn Ba Lan đương đại nổi tiếng (sinh năm 1957), con đẻ của đất nước đã sản sinh 4 tác giả Nobel Văn học (nhiều gấp đôi Trung Quốc và Nhật Bản) phản đối gay gắt: Với tư cách nhà văn, Bob Dylan không hề có tác phẩm xuất sắc. Việc trao Nobel Văn học cho Dylan là quyết định bất ngờ và dị thường.

Trong khi các mặt báo quốc tế xôn xao trước thông tin một nhạc sĩ đã vừa nhận được giải… Nobel Văn học, một sự kiện chưa từng thấy trong lịch sử 115 năm trao giải, thì bản thân Bob Dylan lại tỏ ra hoàn toàn bình thản, tuyệt đối im lặng như thể giải thưởng Nobel Văn học vừa xướng tên ông là trao cho ai đó khác. Cho tới thời điểm hiện tại, Viện hàn lâm Thụy Điển cho biết họ vẫn chưa có được một liên hệ trực tiếp nào với ông. Đại diện ủy ban trao giải đã liên hệ với đơn vị đại diện và người quản lý của Bob Dylan, nhưng họ vẫn chưa liên lạc được trực tiếp với ông. Bob Dylan vẫn tiếp tục thực hiện lịch biểu diễn như bình thường và hiện đang ở Las Vegas, Mỹ.

Hà Trang