Trang tin Nationalinterest.org của Mỹ vừa cập nhật bài viết giải mã 5 chuyện hoang đường về sức mạnh của Trung Quốc.

Bao My: Giai ma 5 suc manh hoang duong cua Trung Quoc - Anh 1

Hoang đường 1: Trung Quốc là một siêu cường quân sự toàn cầu?

Hai thập kỷ tăng trưởng kinh tế nhanh đã giúp giới lãnh đạo TQ quay lại hiện đại hóa quân đội. Từ 1995-2015 ngân sách quốc phòng của Trung Quốc liên tục tăng ở mức hai con số.

Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPR) ước tính, ngân sách quốc phòng của Trung Quốc năm 2015 là 214 tỷ, đứng thứ hai thế giới sau Mỹ. Chi tiêu quân sự của Trung Quốc chiếm tới 48% tổng chi tiêu của các quốc gia ở châu Á và châu Đại Dương gộp lại.

Bao My: Giai ma 5 suc manh hoang duong cua Trung Quoc - Anh 2

Mặc dù chi tiêu quốc phòng tăng đáng kể nhưng bản chất của các cải cách này lại rất hạn chế. Đã là siêu cường thì phải có sức mạnh mang tính toàn cầu, nhưng khả năng trên của Trung Quốc mới chỉ bó hẹp ở khu vực Đông Á.

Các dự án xây dựng đảo nhân tạo của Trung Quốc ở Biển Đông gàn đây đã phóng đại quá mức, nhưng rất dễ bị tấn công. Nhân tố Trung Quốc tại Biển Đông làm cho tình hình an ninh khu vực khu vực thêm bất ổn, không chỉ nhắm vào các nước láng giềng mà còn làm tăng căng thẳng quốc tế, trong đó có mối quan tâm của Mỹ.

Để thể hiện vai trò siêu cường, Trung Quốc mới đây đã xây dựng tàu sân bay mang tên Liêu Ninh, đưa vào sử dụng năm 2012. Thực chất vẫn là tàu sân bay 'second-hand' của Liên Xô thải ra nay tân trang lại. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng đang cố gắng phát triển một tàu sân bay theo thiết kế và công nghệ nội địa, giúp Trung Quốc thu hẹp khoảng cách công nghệ với Mỹ.

Tháng 2/2016, Trung Quốc tuyên bố lập cơ sở quân sự ở Djibouti (quốc gia ở đông Châu Phi) vì mục đích nhân đạo và gìn giữ hòa bình, điều này không chỉ cho thấy chiếc vòi "bá quyền" Trung Quốc đã lan sang cả lục địa đen, nhưng nó còn lộ ra một yếu điểm lớn của hải quân Trung Quốc, do không có tàu sân bay lớn, nên Trung Quốc phải dùng đến các tàu khu trục nhỏ.

Bao My: Giai ma 5 suc manh hoang duong cua Trung Quoc - Anh 3

Có những trở ngại khác mà ai cũng biết, Trung Quốc không thể dùng tiền để hiện đại gấp rút quân đội một khi thiếu kinh nghiệm thực tế. Quân đội Trung Quốc chưa hề trải qua chiến đấu lớn kể từ năm 1949, trừ cuộc chiến xâm lược Việt Nam năm 1979 nên quân đội vẫn chưa được kiểm chứng, thiếu kinh nghiệm chiến trường nếu so với quân đội Mỹ.

Việc tổ chức lại PLA (tức quân đội TQ) có thể làm trầm trọng thêm những vấn đề này trong nội bộ, đặc biệt là khả năng tác chiến, chỉ huy và kiểm soát. Với những hạn chế nói trên, có thể khẳng định sức mạnh quân sự của Trung Quốc tuy "to và đông" nhưng không mạnh, vẫn tiềm ẩn nhiều hạn chế. Trung Quốc phải mất nhiều thập kỷ nữa mới trở thành một một siêu cường quân sự toàn cầu đúng theo đúng nghĩa.

Hoang đường 2: Trung Quốc nắm giữ hơn 1 nghìn tỷ $ trong khoản nợ của Mỹ?

Quan niệm cho rằng Trung Quốc nắm giữ hơn 1 nghìn tỷ $ trong khoản nợ của Mỹ, tiền của Trung Quốc là đòn bẩy cho nền kinh tế Mỹ là một sai và bị thổi phồng. Việc mua nợ có chủ quyền nước ngoài (nợ chính phủ) là một giao dịch thông thường, giúp duy trì sự tính mở của nền kinh tế toàn cầu.

Nợ quốc gia có nhiều lý do, nợ chính phủ thường bao gồm một phần dự trữ ngoại hối quốc gia, trong đó cho phép các quốc gia trả tiền bằng hàng hóa và đầu tư ra nước ngoài. Các ngân hàng trung ương cũng mua nợ chính phủ để duy trì tỷ giá hối đoái, ngăn chặn bất ổn kinh tế và đảm bảo mức dự trữ với rủi ro thấp. Do vậy, Trung Quốc mua nợ của Mỹ cũng vì những lý do tương tự.

Quan trọng hơn, Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất sở hữu nợ lớn của Mỹ mà nợ của Mỹ là một dạng tài sản khi cần. Nó hoàn toàn an toàn và thuận tiện, và là đồng tiền dự trữ của thế giới, bởi Mỹ kim là đồng tiền được sử dụng khá rộng rãi trong các giao dịch quốc tế.

Bao My: Giai ma 5 suc manh hoang duong cua Trung Quoc - Anh 4

Trung Quốc đứng đầu danh sách chủ nợ nước ngoài của Mỹ, với số tiền là 1.244,6 tỷ $, Nhật Bản đứng thứ hai, với 1.137,1 tỷ $. Phần lớn các khoản nợ của Mỹ, xấp xỉ 60 % là của các pháp nhân tài chính và các tổ chức tín dụng trong nước của Mỹ.