Trong 3 tháng mùa mưa năm nay, lượng xe ô tô đến làm thủ tục nhận bảo hiểm tăng 5 lần so với năm trước. Nguyên nhân ngập lụt trên diện rộng do mưa lớn và triều cường dẫn đến các tuyến đường bị “tê liệt”, hệ quả hàng trăm ô tô từ gara đến ngoài phố đều hư hỏng nặng, dẫn đến các công ty bảo hiểm phải “gồng mình” chi trả trung bình vài chục triệu đồng cho một xe, còn những dòng xe cao cấp số tiền còn cao hơn nữa.

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại bảo hiểm liên quan đến xe ô tô, bên cạnh bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, còn có bảo hiểm vật chất xe ô tô, bảo hiểm mất cắp bộ phận, bảo hiểm thủy kích, bảo hiểm lựa chọn cơ sở sửa chữa, bảo hiểm thay thế mới đây là loại bảo hiểm tài sản. Vậy đứng trước thực trạng trên, các loại bảo hiểm tài sản này sẽ phát huy tác dụng như thế nào?

Bao hiem o to gong minh chi tra - Anh 1

Nhiều ô tô bị hư hỏng nặng do ngập nước.

Bảo hiểm ô tô: Bắt buộc hay tự nguyện?

Câu trả lời là tùy từng trường hợp. Đối với trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới phải mua theo quy định của Luật Kinh doanh Bảo hiểm năm 2000. Bảo hiểm trách nhiệm của chủ xe cơ giới sẽ phát huy tác dụng khi có phát sinh trách nhiệm với bên thứ ba, lúc này công ty bảo hiểm sẽ thực hiện thay nghĩa vụ của chủ xe cơ giới nếu đáp ứng các điều kiện bảo hiểm. Tuy nhiên, loại bảo hiểm này thường không thể bù đắp tổn thất cho người mua bảo hiểm nếu họ tự gây ra thiệt hại cho chính mình, hoặc do các nguyên nhân khách quan khác.

Do đó, các loại bảo hiểm tự nguyện ra đời nhằm mục đích bảo vệ tài sản cho chủ sở hữu xe. Đối với các loại bảo hiểm khác như bảo hiểm vật chất xe ô tô, bảo hiểm thủy kích là một loại bảo hiểm tự nguyện, không bắt buộc phải mua. Nhưng những loại bảo hiểm này thường mang lại những lợi ích bù đắp tổn thất về tài sản cho chủ sở hữu xe trong những trường hợp rủi ro khách quan.

Căn cứ để bồi thường tổn thất

Đặc trưng của bảo hiểm tài sản là giá trị hợp đồng không được vượt quá giá thị trường của tài sản được bảo hiểm theo quy định tại Điều 42 và Điều 43 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2000. Như vậy, có thể hiểu giá trị hợp đồng bảo hiểm tài sản ô tô do các bên thỏa thuận nhưng tối đa cũng không vượt quá giá thị trường của ô tô tại thời điểm giao kết hợp đồng bảo hiểm. Nghĩa là các bên có thể thỏa thuận giá trị hợp đồng thấp hơn chứ không nhất thiết phải bằng giá thị trường của xe ô tô.

Khi xe ô tô đã được mua các loại bảo hiểm tài sản, công ty bảo hiểm sẽ căn cứ vào mức độ tổn thất thực tế của xe để đối chiếu với điều khoản bảo hiểm được ghi trong hợp đồng bảo hiểm, đơn bảo hiểm, quy tắc, điều khoản bảo hiểm của công ty bảo hiểm, pháp luật về kinh doanh bảo hiểm. Căn cứ bồi thường theo Điều 46 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2000, số tiền bồi thường mà công ty bảo hiểm phải trả cho người được bảo hiểm được xác định trên cơ sở giá thị trường của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm, nơi xảy ra tổn thất và mức độ thiệt hại thực tế, trừ trường hợp có thỏa thuận khác trong hợp đồng bảo hiểm. Chi phí để xác định giá thị trường và mức độ thiệt hại do công ty bảo hiểm chịu. Số tiền bồi thường mà công ty bảo hiểm chi trả cho người được bảo hiểm không vượt quá số tiền bảo hiểm, trừ trường hợp có thỏa thuận khác trong hợp đồng bảo hiểm. Ngoài số tiền bồi thường, công ty bảo hiểm còn phải trả cho người được bảo hiểm những chi phí cần thiết, hợp lý để đề phòng, hạn chế tổn thất và những chi phí phát sinh mà người được bảo hiểm phải chịu để thực hiện chỉ dẫn của công ty bảo hiểm.

Cần làm gì để yêu cầu bồi thường từ công ty bảo hiểm?

Thứ nhất, chủ sở hữu nên mua bảo hiểm vật chất xe ô tô nhằm bảo vệ tài sản của mình, bù đắp những tổn thất về tài sản khi gặp những sự cố ngoài ý muốn. Các trường hợp phổ biến như: xe gặp tai nạn, đâm, va, lật, đổ, hỏa hoạn, cháy, nổ; tai nạn bất khả kháng do thiên nhiên: mưa bão, lũ lụt, sét đánh, động đất, mưa đá, sụt lở, hư hỏng do vật thể từ bên ngoài tác động lên xe, chủ xe bị mất cắp, mất cướp toàn bộ xe, tai nạn do rủi ro bất ngờ khác gây nên.

Thứ hai, trong bối cảnh ngập lụt hiện nay, đối với các xe bị hư hỏng nặng do thủy kích thì thường chủ sở hữu xe ô tô sẽ ít khi được bồi thường, vì đây là thiệt hại cực kỳ nghiêm trọng. Bởi các công ty bảo hiểm đưa trường hợp thủy kích trở thành điều khoản loại trừ trách nhiệm trong các hợp đồng bảo hiểm vật chất xe. Do đó, trong tình trạng ngập lụt ngày càng gia tăng như hiện nay, để có thể được bồi thường trong trường hợp bị thủy kích, chủ sở hữu xe nên mua thêm gói bảo hiểm thủy kích từ các công ty bảo hiểm.

Thứ ba, chủ xe ô tô cần xem xét kỹ lưỡng các điều khoản trong hợp đồng bảo hiểm, quy tắc, điều khoản bảo hiểm của công ty bảo hiểm và nắm bắt các quy định của pháp luật về bảo hiểm. Việc hiểu biết về các quy định trên nhằm giúp người mua bảo hiểm có thể biết mình có thể được bồi thường trong những trường hợp nào và tránh nhầm lẫn giữa phạm vi được bảo hiểm của các loại bảo hiểm với nhau.

Thứ tư, khi xảy ra các sự cố về hư hỏng tài sản, chủ sở hữu xe nên kiểm tra trường hợp hư hỏng xe của mình có thuộc các trường hợp miễn trách nhiệm của công ty bảo hiểm được ghi nhận trong hợp đồng bảo hiểm hay không. Bên cạnh đó, việc xem xét các quy tắc, điều khoản bảo hiểm của công ty bảo hiểm và các quy định pháp luật liên quan về bảo hiểm cũng là điều cần thiết. Điều này giúp chủ sở hữu xác định tổn thất về tài sản của mình có được bồi thường hay không.

Cuối cùng, hồ sơ yêu cầu bảo hiểm bồi thường tùy từng công ty bảo hiểm sẽ có những loại giấy tờ khác nhau, nhưng nhìn chung chủ sở hữu phải chứng minh được chi phí thiệt hại của mình. Thông thường, thiệt hại được chứng minh thông qua hóa đơn sửa chữa hư hỏng, hợp đồng bảo hiểm vật chất xe ô tô và các loại giấy tờ cần thiết khác. Do đó, chủ sở hữu cần lưu giữ những giấy tờ này cẩn thận để tránh những rủi ro đáng tiếc có thể xảy ra.

Lê Thị Dịu Hiền,
LP Group