Tường rào bao quanh dự án du lịch tại thôn Thủy Bạn, xã Trung Giang.

(Cadn.com.vn) - Cuối năm 2006, cầu Cửa Tùng (Quảng Trị) hiện đại, vững chắc đã chính thức nối liền hai bờ Bến Hải hàng ngàn năm chịu đò giang cách trở. Và ở nơi cuối sông đầu biển ấy, từ bên ni bờ bắc Cửa Tùng (H. Vĩnh Linh) ngó sang bờ nam xã bãi ngang Trung Giang (H. Gio Linh) là cả một vệt dài bằng phẳng được quy hoạch phát triển du lịch với hy vọng làm đổi thay cả vùng cát trắng, quê nghèo. "Bãi tắm Nữ hoàng cũng sẽ không còn đơn độc chinh phục du khách ở cửa biển này", người dân Cửa Tùng đầy phấn khởi. Hôm ấy, hân hoan qua nhịp cầu mới trở về, lão Phan đứng trên ruộng dưa đất Thủy Bạn (xã Trung Giang) có thể hình dung một ngày sẽ nhộn nhịp khách ta, khách tây qua về cửa biển. "Không chừng nông dân, ngư dân chúng ta cũng phải học cách làm du lịch nữa là", lão vốc nắm cát lên tay, nói lời lưu luyến nhưng đầy hy vọng.

Tháng 5-2010, tin vui bay về Trung Giang khi Cty CP Dịch vụ du lịch và Thương mại Cửa Tùng được UBND tỉnh cho thuê đất tại thôn Thủy Bạn để thực hiện Khu Dịch vụ du lịch Resort Cửa Tùng. Dự án có mức đầu tư hàng trăm tỷ đồng sẽ triển khai trên 13 ha đất hứa hẹn đánh thức cả vùng bãi ngang này. Người dân có chút tiếc nuối khi rời xa những ruộng dưa, hoa màu bao đời gắn bó nay được lấy để phục vụ dự án. Mỗi mét vuông đất được đền bù giá 12 ngàn đồng, và thời điểm ấy, khát vọng đổi thay quê hương vẫn là tâm điểm lớn nhất trong lòng dân dù bớt đất nông nghiệp, đồng nghĩa họ phải nhọc nhằn hơn trên biển. Đầu năm 2012, một dự án du lịch lớn hơn tiếp tục đổ về Trung Giang. Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam được UBND tỉnh cho thuê 23 ha đất để thực hiện dự án Khu khách sạn nghỉ dưỡng. Bà con ví von Trung Giang như nàng công chúa ngủ vùi trong cát nay cùng lúc được nhiều hoàng tử đến đánh thức. Còn chần chừ gì mà không ủng hộ. Cùng giai đoạn ấy, một nhà đầu tư nước ngoài cũng được cấp phép thực hiện dự án nuôi trồng thủy sản tại Trung Giang. Người dân thấy cơ hội gần hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, trong khi công ty này nhanh chóng đi vào hoạt động, quy mô và hiệu quả, tạo công ăn việc làm cho 150 lao động địa phương, được đánh giá rất cao thì hai dự án du lịch vẫn chưa "động đậy". Thời gian qua đi, đến gần cuối năm 2015, hoạt động của công ty giống thủy sản trên gặp nhiều khó khăn do nguyên nhân khách quan từ thị trường và thay đổi khí hậu đã phải tạm ngưng thì những dự án du lịch vẫn chưa có gì mới ngoài những bức tường bằng tôn đã được rào chắn bao quanh khu đất dự án rộng mênh mông, chạy dài tầm mắt. Sự mong mỏi đã trở thành mệt mỏi khi người dân có thể "sờ" thấy sự lãng phí trên những ruộng dưa năm nào và họ nhiều lần kiến nghị các cấp thẩm quyền thu hồi đất.

Bao gio cho thay...resort? - Anh 1

Trước những lý do chậm trễ mà phía nhà đầu tư đưa ra, Quảng Trị vẫn kiên trì xem xét thấu đáo để tháo gỡ cũng như tạo điều kiện cho họ. Như vào tháng 8 - 2014, UBND tỉnh cho phép Cty CP Dịch vụ Du lịch và Thương mại Cửa Tùng được gia hạn sử dụng đất trong thời gian 24 tháng. Điều đó có nghĩa, đến 1-7- 2016, hạn chót phải thực hiện dự án. Hay như dự án Khu khách sạn nghỉ dưỡng, vào cuối tháng 12 - 2015, UBND tỉnh đã đồng ý cho nhà đầu tư giãn tiến độ triển khai dự án đến 30-6-2016. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh giao Sở TN - MT tiếp tục kiểm tra, theo dõi đôn đốc doanh nghiệp thực hiện đúng cam kết, nếu ngược lại thu hồi đất đúng quy định.

Vào trung tuần tháng 8-2016, vấn đề "án binh bất động" của 2 dự án này một lần nữa nóng lên tại Kỳ họp thứ 2 HĐND tỉnh khóa VII. Trả lời cử tri, UBND tỉnh cho biết đối với dự án 13 ha đất, Sở TN - MT đã tổ chức thanh tra chấp hành pháp luật về đất đai và làm việc với công ty (biên bản ngày 8 - 7 - 2016), Sở này đang dự thảo kết luận thanh tra và trình UBND tỉnh thu hồi đất. Đối với dự án 23 ha, Sở TN - MT cũng đang dự thảo kết luận thanh tra, trình UBND tỉnh thu hồi đất. Mặc dù thời hạn gia hạn và giãn tiến độ đều đã hết nhưng nhà đầu tư xem ra không mấy tha thiết. Quảng Trị một lần nữa vẫn tạo điều kiện cho nhà đầu tư. Ngày 1 - 9 - 2016, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Sỹ Đồng ký Văn bản số 3507 về xử lý sai phạm các tổ chức thuê đất liên quan 2 dự án này. Trong đó có nội dung, xét tình hình thực tế, UBND tỉnh Quảng Trị cho phép Cty CP dịch vụ Du lịch Thương mại Cửa Tùng gia hạn đến 1 - 10 - 2016, đến thời hạn nêu trên giao Sở TN - MT kiểm tra nếu không đầu tư và hoàn thành dự án theo cam kết thì kiên quyết thu hồi đất để quản lý, sử dụng mà không bồi thường và hỗ trợ về tài sản gắn liền với đất và các chi phí đầu tư vào đất theo quy định của Nhà nước. Tương tự, UBND tỉnh gia hạn đối với dự án Khu du lịch nghỉ dưỡng đến ngày 1-10 - 2016, nếu không đầu tư sẽ thực hiện các bước như dự án trên.

Bao gio cho thay...resort? - Anh 2

Sau nhiều năm bàn giao đất, các resort vẫn còn trên...giấy.

Bao gio cho thay...resort? - Anh 3

Người dân Cửa Tùng cũng đã hy vọng các dự án du lịch tại Trung Giang trở thành cú hích mạnh mẽ để phát triển dịch vụ du lịch tại Bãi tắm Nữ hoàng.

Gần cuối tháng 10-2016, chúng tôi trở ra Trung Giang. Trên khu vực những dự án vẫn chưa thấy gì khác biệt. Chủ tịch UBND xã Trung Giang Trần Xuân Tưởng cũng bày tỏ nhiều trăn trở bởi bà con của xã bãi ngang này đang trải qua vô vàn khó khăn hậu sự cố môi trường biển, đời sống vốn không mấy dư dả nay càng vất vả hơn. Trong hoàn cảnh này, họ lại càng nhớ đến những mùa dưa ngọt mát, ngậm ngùi tiếc nuối đất đã hoang hóa bao năm. "Kiên trì đến rứa là cùng rồi, nếu không thực hiện thì trao cơ hội cho nhà đầu tư khác, đừng để phí rứa nữa", người dân tha thiết thỉnh cầu.

Bảo Hà