Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) cho biết, thực hiện nhiệm vụ quản lý vốn nhà nước, tính đến ngày 31-7-2017, tổng số danh mục đầu tư của Tổng công ty tại 141 doanh nghiệp (DN), với vốn nhà nước theo giá trị sổ sách là 19.558 tỷ đồng trên tổng số vốn điều lệ 94.927 tỷ đồng, bao gồm: 134 công ty cổ phần; hai công ty TNHH hai thành viên trở lên; năm công ty TNHH một thành viên. Việc quản lý vốn nhà nước được thực hiện thông qua 227 người đại diện, trong đó có 171 người là cán bộ doanh nghiệp (chiếm tỷ lệ 75%).

Bao dam loi ich cua co dong nha nuoc - Anh 1

Giữ gìn và phát huy hiệu quả đồng vốn nhà nước

Việc thay thế dần người đại diện là cán bộ các cơ quan nhà nước luôn thực hiện song song với việc tăng cường cán bộ Tổng công ty, cán bộ lãnh đạo doanh nghiệp làm đại diện vốn tại các doanh nghiệp quan trọng, có quy mô lớn hoặc tại các doanh nghiệp phát sinh những vấn đề phức tạp. Kết quả công tác đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp cho thấy, hầu hết người đại diện đã phối hợp với SCIC trong việc thực hiện tốt hơn quyền và trách nhiệm của cổ đông/thành viên góp vốn tại doanh nghiệp.

Theo Chủ tịch HĐTV SCIC Nguyễn Đức Chi, gần 200 người đại diện phần vốn nhà nước tại DN của SCIC thực hiện tốt chỉ đạo của Tổng công ty tiếp tục tái cơ cấu, cổ phần hóa các Công ty TNHH MTV theo Đề án tái cơ cấu SCIC đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Cụ thể, đã hoàn thành cổ phần hóa Công ty TNHH MTV Thương mại Du lịch và Dịch vụ tổng hợp Điện Biên, Công ty TNHH MTV Khoáng sản Bà Rịa - Vũng Tàu; bán hết vốn tại Công ty TNHH MTV Khoáng sản Lai Châu; tiếp tục củng cố nâng cao hiệu quả ba doanh nghiệp là: Công ty TNHH MTV Đầu tư SCIC, Công ty TNHH MTV Khai thác và Chế biến Đá An Giang, Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển HPI. Người đại diện còn phối hợp tốt với Tổng công ty và các cơ quan quản lý Nhà nước tập trung giải quyết dứt điểm những tồn tại của doanh nghiệp kinh doanh yếu kém; có tranh chấp, khiếu kiện kéo dài như: CTCP Xuất nhập khẩu Hà Tĩnh, Công ty TNHH Nông công nghiệp Hà Trung, CTCP Nông sản Tân Lâm, CTCP Giầy Đông Anh, CTCP Du lịch Đồ Sơn...

Về công tác bán vốn - một trong những nhiệm vụ quan trọng của SCIC trong giai đoạn hiện nay, tuy bối cảnh thị trường không nhiều thuận lợi, nhưng lực lượng người đại diện phần vốn nhà nước tại DN của SCIC đã phối hợp tốt với Tổng công ty xử lý các tồn tại, hỗ trợ tư vấn xây dựng hồ sơ bán vốn, giới thiệu nhà đầu tư, tạo điều kiện tốt để bán vốn thành công. Năm 2016, SCIC bán vốn thành công tại 73 DN (trong đó bán hết vốn tại 71 DN, bán một phần vốn tại hai DN) và có 37 DN trong danh sách khó bán, thu về 16.112 tỷ đồng trên giá vốn 3.083 tỷ đồng (đạt 5,2 lần), chênh lệch tăng 13.029 tỷ đồng. Trong công tác tổ chức Đại hội cổ đông (ĐHCĐ), người đại diện chủ động làm việc trước với Tổng công ty về các nội dung ĐHCĐ như xây dựng kế hoạch kinh doanh, kế hoạch đầu tư, cơ cấu nhân sự, cơ cấu lại hoạt động kinh doanh, xử lý tồn tại...; báo cáo và gửi đủ tài liệu ĐHCĐ cho Tổng công ty để có đề xuất, nghiên cứu có ý kiến tại ĐHCĐ. Cùng với Tổng công ty, hệ thống người đại diện tại DN góp phần quan trọng, bảo đảm lợi ích của cổ đông Nhà nước tại doanh nghiệp một cách trách nhiệm.

Đánh giá năng lực của lực lượng người đại diện phần vốn nhà nước tại DN, SCIC cho biết: Năm 2017, căn cứ để đánh giá người đại diện vẫn áp dụng các tiêu chí trước đây, có điều chỉnh một số nội dung để phù hợp với quy định mới. Theo đó, các chỉ tiêu kinh doanh như doanh thu, lợi nhuận trước thuế, cổ tức và các chỉ tiêu khác như thông tin, báo cáo, quản trị DN…, kết quả đánh giá năm 2016 cho thấy, có 122 người đại diện hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chiếm tỷ lệ 32,4%; 155 người đại diện hoàn thành nhiệm vụ, chiếm tỷ lệ 41,3%. Đối với người quản lý tại các công ty TNHH MTV, có 10 trong số 18 người hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chiếm tỷ lệ 55,6%. Đối chiếu với các tiêu chuẩn theo quy định, Tổng công ty đề nghị tặng giấy khen của Tổng giám đốc cho 12 người đại diện; tặng giấy khen của HĐTV cho tám người đại diện, đề nghị Bộ trưởng Tài chính tặng Bằng khen cho hai người đại diện, hai tập thể tiêu biểu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đồng thời, bắt đầu từ tháng 7-2017, Tổng công ty đang thí điểm áp dụng hệ thống quản trị nhân sự mới theo hướng chuẩn hóa nội dung, chất lượng và tiến độ đối với toàn bộ cán bộ, nhân viên là người lao động tại Tổng công ty (trong đó có cả cán bộ của SCIC hiện đang là người đại diện biệt phái đến các doanh nghiệp thành viên).

Đánh giá ưu điểm của hệ thống quản trị nhân sự mới này, Phó Tổng Giám đốc phụ trách SCIC Hoàng Nguyên Học cho biết, đây là sự thay đổi cả nội dung và hình thức đánh giá theo hướng minh bạch, hiệu quả so với hệ thống hiện tại. Cách thức đánh giá này được kỳ vọng sẽ cho kết quả sát hơn, thúc đẩy người đại diện làm tròn trách nhiệm và khả năng của mình.

Nâng cao chất lượng công tác người đại diện

Với những thay đổi mới cả về quy định, quy trình và công cụ thực hiện, năm 2017, một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà SCIC chú trọng thực hiện là tiếp tục hoàn thiện các quy định của SCIC về công tác người đại diện. SCIC chủ động đề xuất và phối hợp các cơ quan Nhà nước trong việc hoàn thiện quy định pháp luật về người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Hiện nay, Bộ Tài chính hoàn thiện trình Chính phủ ban hành văn bản quy phạm pháp luật liên quan hoạt động của Tổng công ty. Khi có căn cứ pháp lý mới, SCIC sẽ xây dựng quy chế, quy định mới liên quan đến người đại diện như Quy chế người đại diện mới thay thế cho Quy chế hiện hành. Trong đó, sẽ đề cập đến các nội dung mới như: Phân định rõ người đại diện vốn nhà nước và người đại diện phần vốn của doanh nghiệp; số lượng người đại diện tại doanh nghiệp; số lượng doanh nghiệp mà một người có thể tham gia làm người đại diện; nghĩa vụ của người đại diện trong việc báo cáo xin ý kiến SCIC về kế hoạch sử dụng lao động, phương án xác định quỹ tiền lương, quỹ tiền thưởng của người lao động và quỹ tiền lương, thù lao, quỹ tiền thưởng của người quản lý công ty trước khi tham gia ý kiến với HĐQT/HĐTV... "Các dự thảo sẽ được gửi tới người đại diện để lấy ý kiến đóng góp trước khi ban hành, bảo đảm công khai, dân chủ, hiệu quả", Phó Tổng Giám đốc phụ trách Hoàng Nguyên Học cho biết.

Ở mức độ cao hơn, SCIC cũng đề xuất với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định cụ thể chế tài xử lý khi người đại diện có vi phạm, đặc biệt trong trường hợp người đại diện không thực hiện đúng các chỉ đạo của đại diện chủ sở hữu, gây thiệt hại lợi ích nhà nước; chế độ thù lao, phụ cấp cho người đại diện; cơ chế chi thưởng cho người đại diện xứng đáng với thành tích và đóng góp cho Nhà nước; cơ chế, chính sách cho người đại diện sau khi Nhà nước bán hết vốn tại doanh nghiệp. Việc kiện toàn nhân sự, tăng cường biện pháp hỗ trợ trong công tác người đại diện tiếp tục được đẩy mạnh: Tăng cường cử cán bộ SCIC tham gia kiêm nhiệm/biệt phái đến làm việc tại doanh nghiệp, nhất là tại các doanh nghiệp thuộc diện giám sát đặc biệt. Tiếp tục ủng hộ và đề cử những người đại diện xứng đáng giữ các chức vụ trong bộ máy quản lý, điều hành doanh nghiệp. SCIC cũng sẽ giám sát chặt chẽ tính tuân thủ của người đại diện đối với chỉ đạo của SCIC. Trước mắt, SCIC triển khai cài đặt và sử dụng phần mềm "Kết nối thông tin với doanh nghiệp qua người đại diện" trong tháng 12-2017 nhằm tạo lập một kênh thông tin kết nối có hiệu quả giữa SCIC với người đại diện tại doanh nghiệp, Chủ tịch HĐTV Nguyễn Đức Chi khẳng định.

Giữ vai trò lãnh đạo chủ chốt của doanh nghiệp, người gánh vác nhiệm vụ đại diện phần vốn nhà nước tại DN lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt kế hoạch, Nghị quyết Đại hội cổ đông (ĐHCĐ) hoàn thành vượt mức kế hoạch kinh doanh. Điển hình như năm 2016, về kế hoạch lợi nhuận đã có nhiều DN vượt hơn 10% như Bảo Minh (148%), Nhựa Bình Minh (131%), Sa Giang (136%), SIC (122%), Vinaconex (114%), Vinamilk (113%), FTel (113%), Dược Hậu Giang (111%), Vinare (110%)… Không những thế, nhiều DN có tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (chỉ số ROE) rất cao như Vinamilk (42%), FTel (29%), Nhựa Bình Minh (27%), Dược Hậu Giang (25%), Công ty CP Sa Giang (24%), Nhựa Tiền Phong (22%), FPT (22%), Traphaco (21%)…