Mùa lịch Tết 2017 chưa vào cao điểm nhưng hứa hẹn nhiều khởi sắc nhờ sự đa dạng về mẫu mã, chất lượng thẩm mỹ và nội dung của các sản phẩm. Nhưng, để bảo đảm cho sự phát triển lành mạnh của thị trường lịch Tết, cơ quan quản lý cần tích cực vào cuộc trong việc dự báo thị trường, đồng thời có các giải pháp hữu hiệu nhằm ngăn chặn nạn in lậu.

Kiểm soát nạn in lậu

Nhiều năm qua, Cục Xuất bản, In và Phát hành - Bộ Thông tin và Truyền thông (TT-TT) thường xuyên sử dụng các mẫu tem kỹ thuật số để kiểm soát số lượng và ngăn chặn nạn in lịch lậu, lịch giả. Mỗi bloc lịch có một mã số riêng, người mua chỉ việc cào nhẹ lớp giấy bạc, gửi mã số tới tổng đài là có thể xác minh nguồn gốc sản phẩm. Đánh giá về giải pháp này, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành (gọi tắt là Cục Xuất bản) Chu Văn Hòa cho biết: "Thực ra tem lịch chỉ là công cụ quản lý và ngay cả công cụ này cũng dễ bị làm giả nếu làm không cẩn thận. Khó có thể triệt tiêu nạn in lậu, in giả 100%, nhưng chắc chắn công cụ này đã góp phần giúp Ban điều hành lịch Tết quản lý thị trường, chống việc làm giả trong nhiều năm qua".

Bao dam canh tranh lanh manh - Anh 1

Lịch Tết năm 2017 có mẫu mã đẹp, phong phú. Ảnh: Thái Hiền

Trao đổi với phóng viên Báo Hànôịmới, Cục trưởng Chu Văn Hòa phân tích: "Việc sử dụng tem kỹ thuật số đặc biệt hiệu quả trong quá trình kiểm tra, kiểm soát các cơ sở in. Đội liên ngành, các sở và các đơn vị chức năng trên cả nước nắm được những đặc điểm đặc thù trên tem, mà chỉ người đi kiểm tra mới biết. Tem lịch cũng được đăng ký bản quyền, để các cơ quan chức năng có cơ sở đấu tranh với các cơ sở in lậu, bảo vệ được nhà sản xuất. Phải bảo vệ được nhà xuất bản (NXB) thì người ta mới yên tâm đầu tư làm lịch Tết".

Tem lịch được thay đổi theo từng năm, như tiết lộ của Cục trưởng Chu Văn Hòa thì Ban điều hành của Cục Xuất bản luôn luôn dành cho đối tượng in lậu những sự "bất ngờ chổng vó" nhờ các giải pháp công nghệ được thay đổi liên tục. "Với việc sử dụng công nghệ cao, việc làm giả khó có thể giống thật được 100%. Các cơ sở in lậu không đạt hiệu quả kinh doanh, dễ bị phát hiện, dần dần nạn in lậu sẽ giảm" - ông Chu Văn Hòa khẳng định.

Cũng cần nói thêm rằng việc thanh - kiểm tra luôn được thực hiện với thành phần gồm đại diện của Bộ TT-TT, Sở TT-TT địa phương, NXB, Bộ Công an. Năm 2015, ở Đồng Nai, đoàn liên ngành đã bắt và xử lý nghiêm khắc một cơ sở in lậu với số lượng lớn, tạo niềm tin cho các NXB. Xu hướng thanh - kiểm tra ngày càng chặt chẽ hơn bởi hiện nay, 63 tỉnh, thành phố đều có đội liên ngành phòng chống in lậu.

Chất lượng cao, giá phù hợp

Dạo qua "chợ lịch Tết" trên phố Nguyễn Xí, Đinh Lễ (Hà Nội), có thể thấy sự khởi sắc của thị trường lịch Tết 2017. Có hàng trăm mẫu lịch với mức giá phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng, từ những bloc chỉ bằng bàn tay, có giá dao động từ 10.000 đến 30.000 đồng, cho đến những bloc đại, cực đại và siêu cực đại với giá cao nhất là 650.000 đồng (được chiết khấu 20%, 30% cho đến 50% tùy theo lượng đặt hàng). Trái với thông tin cho rằng thị trường lịch Tết 2017 vào mùa rồi mà vẫn đìu hiu, đại diện Nhà sách Huyền Thủy (số 2 Nguyễn Xí) khẳng định: "Nói như vậy là không đúng bản chất vấn đề. Lịch Tết là sản phẩm mang tính thời vụ cao, chủ yếu trong giai đoạn 2 tháng trước Tết Nguyên đán, giá cả lên xuống tùy thời điểm. Hiện mới vào giai đoạn khởi động nên chưa thể đoán trước thị trường. Khách mua sớm sẽ có nhiều lựa chọn về mẫu mã và nội dung. Còn một khi đã vào đợt cao điểm, nếu vào năm "cháy" hàng thì lịch loại nào cũng hết".

Chị Phạm Thúy Mai, nhân viên bán hàng Công ty cổ phần Sách Việt Nam (số 1 Nguyễn Xí) nói: "Mùa lịch năm nay có những đề tài quen thuộc nhưng được in với mẫu mã rất đẹp, như lịch Đinh Dậu - Du lịch thế giới qua 365 ngày, 365 món ăn dinh dưỡng, câu chuyện về hoa, Phúc - Lộc - Thọ, quê hương... Cùng với đó là lịch phục vụ những khách hàng chuyên biệt. Năm nay có những mẫu lịch đặc biệt hút khách, như bộ lịch in các bức tranh sơn dầu kèm danh ngôn với rất nhiều hình ảnh có tính thẩm mỹ cao". Còn các nữ nhân viên Nhà sách Ngân Nga (số 7B Đinh Lễ) Phan Thị Minh Phương và Phan Quỳnh Anh giới thiệu: "Bộ lịch Truyện Kiều rất đặc biệt, mỗi tờ lịch có thơ, chú dẫn, tranh minh họa. Rất đẹp và trang trọng. Bên cạnh đó, không thể không kể đến bộ lịch 365 cây thuốc vị thuốc quanh ta. Bộ lịch này bán được rất nhiều". Chị Phan Thị Minh Phương bày tỏ: "Bản thân chúng tôi cũng muốn mua 1 cuốn lịch 365 cây thuốc vị thuốc quanh ta, không để treo mà để trưng bày, giữ lại từng trang lịch quý với những bài thuốc hay cho gia đình".

Cạnh tranh lành mạnh, chất lượng nâng cao, giấy in tốt hơn, mẫu mã đẹp hơn, giá chấp nhận được - đó là minh chứng rõ nét cho hiệu quả quản lý thị trường lịch Tết trong thời gian qua. Rõ ràng, một khi hạn chế được nạn in lậu lịch Tết, các đơn vị xuất bản cạnh tranh bằng chất lượng một cách lành mạnh thì người tiêu dùng và những đơn vị làm lịch đàng hoàng sẽ được hưởng lợi.

Mùa lịch Tết 2017, các đơn vị xuất bản còn làm lịch cho kiều bào ở Châu Âu, Mỹ với phần nội dung bảo đảm thuần phong mỹ tục, tính chính xác về văn hóa, phong tục tập quán, không vi phạm luật.
Một lượng bloc lịch được khuyến khích làm để phục vụ đồng bào dân tộc ít người, chủ yếu do NXB Chính trị quốc gia - Sự thật thực hiện.
Các NXB còn góp tiền tặng 50 nghìn bloc lịch cho các chiến sĩ đang làm nhiệm vụ tại khu vực biên giới, hải đảo của Tổ quốc như Hoàng Sa, Trường Sa - một việc làm nhiều ý nghĩa được duy trì từ nhiều năm qua.

Mai Hoa