Là một trong những nghệ sĩ tích cực làm từ thiện nhưng ca sĩ Khánh Ly thuộc trường hợp khá đặc biệt bởi hoạt động nhân văn ấy diễn ra đúng như hai từ "chân đất" mà công chúng từng gọi bà.

Báo Gia đình & Xã hội đã có cuộc trò chuyện với ca sĩ Quang Thành - người bạn tâm giao luôn đồng hành, hỗ trợ bà trong hoạt động thiện nguyện.

Thưa ca sĩ Quang Thành, trong cuốn sách “Đằng sau những nụ cười” của ca sĩ Khánh Ly ra mắt năm 2015 có riêng 1 chương viết riêng về anh. Theo đó, chúng tôi được biết, từ lâu cả ba người “Đoan - Thành – Mai” đã trở thành những người bạn tâm giao. Trước khi chồng ca sĩ Khánh Ly qua đời ông đã “gửi gắm” anh đồng hành, hỗ trợ vợ mình trong việc ca hát, giữ gìn hình ảnh và các hoạt động từ thiện? Anh cảm nhận gì về mối thâm tình này?

Tôi có một người mẹ mẫu mực, suốt đời chung thủy, yêu thương, làm việc thiện nên từ cách sống, suy nghĩ của tôi chịu ảnh hưởng rất lớn từ bà. Gia đình tôi gắn bó, làm bạn với những người bất hạnh từ rất lâu. Khoảng gần 10 năm nay, tại Hải ngoại tôi và vợ chồng ca sĩ Khánh Ly trở nên thân tình sau những buổi góp tiếng hát, góp công làm thiện nguyện tại nhà thờ, chùa và các hoạt động cộng đồng... Nhân những buổi diễn tại quê nhà, cả ba chúng tôi đã tìm được cơ hội đến tận nơi với những người kém may mắn tận tay góp gạo, trao quà , thăm hỏi.

Vẫn biết sức mình nhỏ nhoi lắm, còn nhiều người khổ lắm và con đường thật dài nên chúng tôi cần nhiều người chung sức. Về ước nguyện cuối cùng trước khi qua đời của chồng ca sĩ Khánh Ly là muốn cô dành trọn những ngày tháng sau này cho tôn giáo và thiện nguyện đó cũng là mong ước chung của chúng tôi, của những người luôn yêu thương cô , mong tìm hạnh phúc đích thực cho riêng mỗi đời mình. Chúng tôi là bạn tâm giao, luôn có nhau, cảm giác chưa rời xa bao giờ. Chú ấy luôn đồng hành , chia sẻ vui buồn cùng chúng tôi và tôi tin “sự sống không mất”.

Ban tam giao tiet lo chuyen danh ca Khanh Ly 'chan dat' lam tu thien - Anh 1

Ca sĩ Khánh Ly bên một em nhỏ trong chuyến thiện nguyện

Hiện nay, có rất nhiều quan niệm về từ thiện, nghệ sĩ cũng dễ gặp thị phi khi tham gia hoạt động này. Anh nghĩ nguyên nhân do đâu?

Đã gọi là xã hội thì ở đâu cũng có kẻ xấu, người tốt. Tôi quan niệm, “có còn hơn không”! . Chỉ cần khởi nghĩ đến việc thiện đã là người tốt, khuyến khích việc thiện, làm được việc thiện càng tốt hơn, còn việc ấy có to lớn, lâu dài, kêu gọi đượ̣c nhiều người hơn nữa thì không phải ai muốn cũng làm được , còn tùy vào tấm lòng và uy tín của mỗi người.

Tôi luôn suy nghĩ tích cực, trân quý tất cả, đặc biệt là nghệ sĩ làm thiện nguyện vì ngoài việc chia sẻ bằng vật chất họ còn chia sẻ tinh thần với người bất hạnh bằng lời ca tiếng hát của mình. Tôi từng chứng kiến biết bao nhiêu giọt nước mắt hạnh phúc của người bất hạnh khi gặp được thần tượng. Những người bất hạnh cảm nhận sự chia sẻ, an ủi và yêu âm nhạc còn mãnh liệt hơn cả người thường. Người thường đôi khi nhìn nghệ sĩ, nghe nhạc như giải trí, mua vui . Và cũng có vài cá nhân “sâu làm rầu thiện nguyện”. Tôi cũng từng đôi lần bị lợi dụng công sức một cách hồn nhiên nhưng phần nhiều cũng chỉ nghe đồn qua, nói lại rồi thôi, kệ họ, ai làm nấy biết. Chúng tôi ước có 48 giờ một ngày vì còn quá nhiều việc tử tế cần làm. Mỗi cá nhân, mỗi gia đình phải thật sự ổn định thì mới đóng góp lâu dài được. Ông bà xưa có câu: “Vàng thật thử lửa”, cứ sống cho đúng, cho minh bạch, đừng vì danh, hùa theo đám đông... thì chẳng ngại gì cả . Hãy lắng nghe nhịp tim và cứ làm.

Các chuyến từ thiện của chương trình Vòng tay nhân ái do anh và ca sĩ Khánh Ly khởi xướng thường diễn ra theo định kỳ hay chỉ tập trung những khi danh ca về nước biểu diễn?

Chương trình “Vòng tay nhân ái” được khởi xướng từ lâu. Chúng tôi cùng với những nghệ sĩ như: Ngọc Giàu, Kim Cương, Hồng Nga , Kim Anh, Lệ Thu, Vũ Xuân Hùng - Xuân Hòa, Tài Linh, Oanh Xiếc, Mỹ Hạnh , Thanh Thủy... và những người bạn doanh nghiệp khắp nơi vẫn âm thầm chung sức, không chỉ bằng việc tổ chức những đêm hát mà còn thực hiện những buổi thăm viếng người già neo đơn, mái ấm tình thương, dòng tu, chùa nghèo... không quy định thời gian, nơi chốn.

Chúng tôi tự nguyện góp công, góp của, không phân biệt ít nhiều, tìm đến những tận nơi cần, trao tận tay những nơi thật thiếu thốn ít người biết đến và có bao nhiêu làm bấy nhiêu, nhỏ nhoi thế thôi chứ không có quỹ. Tuy nhiên, nhân mỗi chuyến biểu diễn của ca sĩ Khánh Ly và những người bạn nghệ sĩ trong và ngoài nước tham gia thì qua báo chí chương trình được mọi người biết đến hơn, công chúng ủng hộ việc làm của nghệ sĩ chúng tôi nhiều hơn.

Ban tam giao tiet lo chuyen danh ca Khanh Ly 'chan dat' lam tu thien - Anh 2

Giữa ca sĩ Quang Thành và danh ca Khánh Ly là tình "bạn tâm giao"

Nhiều nghệ sĩ thường đặt tên mình khi gây quỹ từ thiện để thu hút người hâm mộ, tại sao “Vòng tay nhân ái”không mang tên Khánh Ly?

Cảm ơn câu hỏi được nhiều người chờ đợi khá lâu từ bạn. Chính vì câu “để thu hút người hâm mộ” mà chúng tôi không dùng tên cá nhân để gắn liền với công việc mang ý nghĩa nhân văn nhưng đầy “nhạy cảm” này. Việc chúng tôi tham gia thiện nguyện để tỏ lòng “tạ ơn đời”. Tìm hạnh phúc cho mỗi phận người không thể một bàn tay mà cần nhiều đôi tay nắm lại thành “Vòng tay”. Vòng tay thân ái rồi trở thành “Nhân ái”. Có một chuyện chắc cũng nhiều người biết, sau hơn nửa thế kỷ ca hát, ca sĩ Khánh Ly xưa giờ vẫn thế, cô ấy bị chứng “dị ứng” nay trở thành mãn tính với những xưng tụng: danh ca, diva, siêu sao, biểu tượng, tượng đài... nên việc vinh danh hay dùng tên không hợp tình là cô ấy... bỏ chạy. Lúc đấy bể việc bạn không đỡ được đâu. Chúng tôi thích sống đơn giản, gần gũi, chân thành như thiên nhiên trong nhạc Trịnh vậy!

Nhiều người nói rằng, ca sĩ Khánh Ly chẳng biết “mặt mũi” đồng tiền vì đã có anh “tay hòm chìa khóa”. Xin hỏi điều ấy có thật không?

Tôi nghe cô ấy kể lại, ngày xưa cô ấy tự lập, tự kiếm tiền nuôi con nhưng cũng mất trắng sau vài trận làm ăn cũng vì không biết cách giữ tiền. Rồi suốt 40 năm, có chồng chăm, từ việc giữ con, nhà cửa, chi tiêu, việc hát... ai đưa bao nhiêu cô mang về chồng đếm và cất giữ cho con. Sau biến cố chồng cô qua đời, giờ con gái cô ấy đếm tiền, giữ tiền. Về phần tôi, không chỉ giúp riêng cô mà còn anh chị nghệ sĩ khác bạn cô nữa vì sự quý trọng những cống hiến của họ cho nghệ thuật. Tôi giúp giữ hình ảnh, đồng hành cùng Khánh Ly, đưa cô đi thật nhiều, trước là vượt qua “cái chết chậm” vì đau buồn , sau là để cô cảm nhận được tình cảm khán giả còn dành cho mình quá nhiều.

Ca sĩ Khánh Ly sẽ vui vì còn được hát, được làm việc có ý nghĩa cho “đạo”, cho “đời”, có cơ hội để thực hiện di nguyện của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, của chồng và không phụ những người yêu mến mình. Dĩ nhiên, nhiều người ủng hộ cô ấy nên thu nhập từ công việc cũng giúp mấy mẹ con sống ổn định lâu dài, có điều kiện tham gia thiện nguyện. Cô ấy dè ngại chi tiêu cho riêng mình nhưng sẵn lòng với “Vòng tay nhân ái”. Bạn hỏi tôi cũng nói thật, tôi giúp nhiều người, bạn bè rất đông nhưng chưa kịp giữ “chìa khóa” nhà ai cả!

Suốt hành trình thiện nguyện, đã bao giờ anh và ca sĩ Khánh Ly cảm thấy phiền lòng? Được biết, mọi điều kiện đi lại, ăn ở của hai người hết sức giản dị như đúng hai từ “chân đất”?

Ngược lại với phiền lòng, chúng tôi luôn vui vì được ủng hộ, được nghe, được thấy và được nhìn nhận những việc mình làm. Vì không lập thành Quỹ nên chúng tôi không chịu chi phối bởi cá nhân, tổ chức hay điều lệ, quy chế nào cả. Có bao nhiêu làm bấy nhiêu . Thật sự, khi đi thiện nguyện, chúng tôi cực lắm, tự rủ nhau làm, tự tìm đến nơi thiếu thốn, lạ nước, lạ ăn, lạ ngủ, lạ người... thì ráng mà chịu. Không chỉ tự nguyện “chân đất” mà còn tìm khoai, bắp, chao tương, rau luộc… mà sống qua ngày, ấy thế mà vui!

Tôi nghĩ thương cô Khánh Ly lắm vì cô ấy mắc chứng mất ngủ. Nếu không có “ơn trên” thì sức người đã quá 70 như mẹ tôi, cô Khánh Ly, Kim Cương, Ngọc Giàu, Hồng Nga... làm sao so với đám thanh niên được? Chỉ có tấm lòng , ca sĩ Khánh Ly đã cùng chúng tôi rong ruổi khắp mọi nẻo đường, chắt chiu, kiêng khem để giữ được chút ít chia sẻ công nhọc cùng những bà Sơ, ni cô, Cha, thầy ... đang ngày đêm âm thầm chăm sóc các thân phận bé thơ côi cút, bệnh nhân phong, tàn tật, người già yếu . Càng đi chúng tôi thấy càng thấy con đường dài ra, thăm thẳm và cần lắm những tấm lòng...

Nói đến việc thiện, người Việt mình có câu “Cho cần câu chứ không cho con cá”, vậy ngoài sự giúp đỡ nhất thời về vật chất thì chương trình có định hướng gì lâu dài? Danh ca Khánh Ly đã ngoài 70 tuổi, tiếp nối bước đi của bà, anh có chiêu nạp những nghệ sĩ trẻ tiếp tục đồng hành?

Mong ước thì vô cùng, chúng tôi mong cô Khánh Ly và anh chị em có nhiều sức khỏe để hát, để đi tiếp chặng đường yêu thương, tạo mối liên kết giữa nghệ sĩ trong - ngoài nước, nghệ sĩ xưa - nay, nghệ sĩ và công chúng... nhằm có nguồn tài chính để chia sẻ xa hơn, rộng hơn, đúng hơn. Trước cơn đói thì cần “cá” rồi mới đến chuyện cần “cần câu”.

Chẳng ai mong mình nghèo mãi nên những hoạt động thiện nguyện luôn tồn tại cùng sự ra đời của các cơ sở, mái ấm vẫn dạy nghề, dạy chữ để giúp trẻ em, người cơ nhỡ hòa nhập. Chúng tôi đang từng bước tiếp cận với những doanh nghiệp thành đạt, hảo tâm để vận động chung sức.

Hiện tại các nghệ sĩ trẻ như: Hồng Nhung, Thu Phương, Hồ Ngọc Hà, Quang Dũng, Hà Anh Tuấn, Á hậu Thúy Hằng, Make-up Mộng Hùng, nhà thiết kế Tiến Doãn... cũng hưởng ứng tham gia thiện nguyện cùng chúng tôi, sẵn lòng để “vòng tay” nối rộng hơn nữa.

Cảm ơn ca sĩ Quang Thành về cuộc trò chuyện!

Thành Nam (thực hiện)