(PL&XH) - Thực trạng khảo sát về tổ chức và hoạt động giám định pháp y tại một số tỉnh và lấy ý kiến các cơ quan chức năng địa phương trong cả nước cho thấy, tổ chức giám định pháp y hiện nay đang trong tình trạng thiếu thống nhất, manh mún.

Thông qua dự án Pháp lệnh Pháp điển hệ thống pháp luật

Ngày 16-4, UBTVQH cho ý kiến về một số vấn đề quan trọng về dự án Luật Giám định tư pháp.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện, thực tiễn nhiều năm qua, hoạt động giám định pháp y của đội ngũ giám định viên pháp y thuộc CA cấp tỉnh (chủ yếu thực hiện giám định pháp y tử thi) đang phát huy hiệu quả, phục vụ kịp thời, hiệu quả cho hoạt động tố tụng và không có vướng mắc trong tổ chức thực hiện cũng như quản lý Nhà nước. Do đó, nhiều ý kiến đề nghị dự thảo Luật giữ quy định về giám định viên pháp y thuộc Phòng kỹ thuật hình sự, công an cấp tỉnh như Pháp lệnh hiện hành.

Thực trạng khảo sát về tổ chức và hoạt động giám định pháp y tại một số tỉnh và lấy ý kiến các cơ quan chức năng địa phương trong cả nước cho thấy, tổ chức giám định pháp y hiện nay đang trong tình trạng thiếu thống nhất, manh mún.

Cụ thể: Có địa phương chỉ có tổ chức giám định pháp y thuộc ngành y tế, nên toàn bộ việc giám định pháp y (giám định tử thi và giám định thương tật) đều do pháp y y tế đảm nhiệm. Trong khi đó, nhiều địa phương có cả tổ chức giám định pháp y thuộc ngành y tế và bộ phận giám định pháp y thuộc Phòng kỹ thuật hình sự công an cấp tỉnh và cả hai cùng thực hiện nhiệm vụ này. Tuy nhiên, do không có phân định rõ thẩm quyền nên việc tổ chức thực hiện không rõ ràng, có nơi tổ chức giám định pháp y thuộc ngành y tế chủ yếu làm giám định thương tật trên người sống, còn giám định tử thi chủ yếu do bộ phận pháp y thuộc Phòng kỹ thuật hình sự đảm nhiệm, có nơi cả pháp y y tế và bộ phận pháp y thuộc Phòng kỹ thuật hình sự đều thực hiện giám định thương tật trên người sống và giám định tử thi.

Thực trạng trên tạo ra sự cản trở cho việc tập trung đầu tư phát triển theo hướng chuyên trách, chính quy, hiện đại, nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao đối với công tác giám định pháp y. Vì vậy, hầu hết các ý kiến địa phương được khảo sát đều thống nhất cho rằng, cần tập trung hoạt động giám định pháp y ở cấp tỉnh vào một đầu mối, tạo điều kiện để Chính phủ đầu tư về cơ sở vật chất, nhân lực, xây dựng hệ thống tổ chức giám định pháp y chính quy, hiện đại, chuyên nghiệp hóa cao theo phương án Chính phủ trình Quốc hội.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến thảo luận của đại biểu Quốc hội cũng như qua khảo sát cho thấy, trong bối cảnh các tổ chức giám định pháp y cấp tỉnh thuộc ngành y tế chậm được kiện toàn như hiện nay thì trong thời gian trước mắt, vẫn chưa thể đảm đương được toàn bộ nhiệm vụ giám định pháp y. Do đó, mặc dù việc tập trung đầu mối về giám định pháp y ở cấp tỉnh là chủ trương đúng đắn, nhưng vẫn cần có lộ trình thực hiện thích hợp, trên cơ sở cân nhắc kỹ tình hình thực tế của từng địa phương. Trước mắt, ở các địa phương đang có giám định viên pháp y trong công an cấp tỉnh thì vẫn tiếp tục duy trì để thực hiện giám định pháp y về tử thi, bảo đảm phục vụ kịp thời cho hoạt động tố tụng hình sự, nhất là đối với các vụ án phức tạp, nghiêm trọng.

Cho ý kiến về nội dung này, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước kiến nghị nên tập trung vào một mối là giao cho ngành y tế của tỉnh quản lý. Tuy nhiên, ngành y tế cấp tỉnh phải đổi mới về mô hình tổ chức, về quy chế hoạt động vì tính chất công việc liên quan đến những vụ án hình sự, cần phải có quá trình cải tổ lại quá trình giám định pháp y về tổ chức, con người, mối quan hệ với các cơ quan hữu quan như thế nào… Cùng quan điểm, Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai cho hay, quy định hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập về pháp y bao gồm Viện Pháp y quốc gia, Bộ Y tế; Trung tâm Giám định pháp y tỉnh, TP trực thuộc Trung ương thuộc ngành y tế là hợp lý vì hiện nay điều kiện về phương tiện của ngành y tế vẫn bảo đảm để triển khai, tuy nhiên cần phải có lộ trình.

Vấn đề này sẽ được trình Quốc hội quyết định tại kỳ họp sắp tới.

Cũng trong buổi làm việc ngày 16-4, với 100% ý kiến tán thành, UBTVQH đã thông qua dự án Pháp lệnh Pháp điển hệ thống pháp luật.

Thanh Hải