Thông tin về việc tổng thống Donald Trump từng yêu cầu giám đốc FBI dừng điều tra quan chức liên quan tới Nga khiến người ta nhớ đến một bài học nổi tiếng trong lịch sử: “nòng súng bốc khói” của tổng thống Mỹ thứ 37, Richard Nixon.

Những ngày này, chính trường Mỹ đang hướng về một câu chuyện duy nhất với 2 nhân vật chính: tổng thống Mỹ Donald Trump và cựu giám đốc FBI James Comey. Các tình tiết mới dường như được đưa ra hàng ngày và diễn biến mới nhất là bản ghi nhớ của ông Comey sau cuộc họp với ông Trump tại phòng Bầu dục hồi tháng 2 vừa được hé lộ.

Bai hoc cho Trump: Can thiep vao dieu tra FBI, tong thong Nixon phai tu chuc de tranh bi luan toi - Anh 1

2 nhân vật nóng nhất hiện nay: tổng thống Mỹ Donald Trump và cựu giám đốc FBI James Comey

Theo ghi chép này, ông Trump từng yêu cầu ông Comey dừng cuộc điều tra cựu cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Michael Flynn, người từ chức chỉ 1 tháng sau khi được bổ nhiệm. Ông Flynn từng bị cáo buộc lừa dối quan chức chính phủ, liên lạc trái phép với đại sứ Nga. Sự tồn tại của yêu cầu này là bằng chứng rõ ràng nhất về việc vị tổng thống đã cố gắng trực tiếp ảnh hưởng đến cuộc điều tra của bộ Tư pháp Mỹ và FBI về liên kết giữa các cộng sự của ông Trump và phía Nga.

Một số thành viên đảng Dân chủ đặt ra câu hỏi liệu những hành động của ông Trump có bị coi là cản trở công lý, và nhắc đến ví dụ nổi tiếng nhất về sự can thiệp của một vị tổng thống.

Vào ngày 23/6/1972, tổng thống đến từ đảng Cộng hòa Richard Nixon gặp H.R. "Bob" Haldeman, chánh văn phòng Nhà Trắng để thảo luận về tiến triển cuộc điều tra của FBI về vụ Watergate – vụ đột nhập vào trụ sở của Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ trong khu liên hợp Watergate vào ngày 17/6/1972. 5 thủ phạm của vụ việc bị bắt và một loạt những hành động bí mật và thường là phi pháp do các thành viên trong chính phủ Richard Nixon tiến hành lần lượt bị đưa ra ánh sáng.

Bản thu âm cuộc họp đó trở nên nổi tiếng với cái tên “Smoking Gun” (“nòng súng bốc khói”) - được hiểu như là “bằng chứng hiển nhiên” ai đó có tội. Ông Nixon không bị truy tố nhưng tự từ chức vào tháng 8/1974 khi biết tin mình chắc chắn phải đối diện với luận tội trong Quốc hội.

Bai hoc cho Trump: Can thiep vao dieu tra FBI, tong thong Nixon phai tu chuc de tranh bi luan toi - Anh 2

Ông Nixon phải từ chức để tránh bị luận tội

Ông Nixon là tổng thống duy nhất từ chức trong lịch sử nước Mỹ. Conrad Black, người viết tiểu sử của vị tổng thống này, nhận xét đây là cách duy nhất để ông tránh được việc “bẽ mặt chưa từng thấy đối với một tổng thống Mỹ”. Trong khi đó, ông Haldeman bị buộc tội cản trở công lý và nhiều cáo buộc khác.

Trong cuộc họp tại phòng Bầu dục, 2 người đưa ra ý tưởng yêu cầu CIA gây sức ép buộc FBI phải dừng cuộc điều tra Watergate bằng cách nói rằng vụ đột nhập này là một hoạt động an ninh quốc gia. Trong hồi ký của mình, ông Nixon vẫn khăng khăng nói không liên quan đến vụ Watergate và cho đến nay, người Mỹ vẫn không rõ chính xác chuyện gì đã xảy ra. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn:

Richard Nixon bị lật đổ vì đã cố tình tìm cách buộc FBI phải từ bỏ cuộc điều tra.

Báo chí Mỹ từng so sánh cách điều hành độc tài của ông Trump với ông Nixon và câu chuyện năm 2017 có vẻ như đang đi theo chiều hướng câu chuyện năm 1972. Phải chăng tổng thống đương nhiệm Donald Trump nên xem lại sách lịch sử và cẩn thận hơn với những hành động của mình nếu không muốn lịch sử lặp lại.