Người lao động nghèo hằng ngày đang phải “còng lưng” chịu mức phí “trên trời” khi tham gia đi Xuất khẩu lao động. Thế nhưng các cơ quan quản lý không hề hay biết?.

“Móc túi công khai không ai hay biết”?

Thời gian gần đây, Báo Gia đình Việt Nam nhận được phản ánh của nhiều người lao động về việc đi XKLĐ sang thị trường Nhật Bản đang chịu mức giá “trên trời”.

Thực tế này đã khiến nhiều người lao động nghèo phải “oằn mình” gánh thêm những khoản phí không có trong các điều khoản quy định hay bắt buộc.

Để kiểm chứng thông tin người lao động phản ánh, phóng viên đã vào cuộc để tìm hiểu. Đáng nói qua những gì “mắt thấy, tai nghe” trực tiếp mà phóng viên ghi nhận được hết sức khủng khiếp.

Trong vai người có nhu cầu muốn đến XKLĐ, chúng tôi được anh H. - Trưởng phòng tuyển dụng lao động của một công ty chuyên về XKLĐ sang thị trường Nhật đứng ra tư vấn. Anh H. cho biết, công ty anh cung ứng XKLĐ sang thị trường Nhật Bản đã có thâm niên 10 năm nay.

Theo như lời giới thiệu của anh H, nếu một công ty chuyên về 1 thị trường sẽ tốt hơn so với một công ty khác làm XKLĐ cho thị trường nhiều nước.

Đặc biệt hơn, thậm chí, hiện nay có rất nhiều công ty không chuyên sâu về XKLĐ hay du học của một thị trường nào mà hoạt động theo kiểu “nhạc nào cũng nhảy”. Nghĩa là, khi người lao động, các du học sinh có nhu cầu muốn đi nước nào thì họ đứng ra “nhận bừa” rồi tìm cách móc nối với các công ty khác để hưởng hoa hồng, lợi nhuận.

Nói về chi phí, anh Hải cho biết: “Chi phí du học sang Nhật rơi vào khoảng 160 - 190 triệu. Trong số tiền học viên đã đóng này đã có 3 tháng học phí, 6 tháng tiền ký túc xá bên đó. Sau khi hết số tiền mà học viên đã đóng, học viên phải tự lo vấn đề tài chính bên đó. Đi XKLĐ sang thị trường Nhật, kinh phí rơi vào gần 200 triệu đồng. Có rất nhiều đơn hàng XKLĐ như mộc, xây dựng, cơ khí, thực phẩm….

Phí làm hồ sơ ngay từ khi đến đăng ký dự tuyển lao động phải đóng tiền “đặt cọc” là 10 triệu đồng. Số tiền này công ty sẽ dùng vào việc gửi hồ sơ, dịch thuật, công chứng...

Nếu đóng “một cục” cho công ty với mức phí như trên thì một năm đầu du học sinh không phải lo đến tiền học phí, ký túc xá. Học phí sẽ tùy theo trường và tùy theo vùng, càng gần thành phố thì học phí sẽ càng cao hơn. Những học viên hay người lao động có nhu cầu thì làm hồ sơ, phô tô các bằng cấp, giấy tờ liên quan và nộp để đăng ký dự tuyển.

Trong khi đó, tháng 4/2016, Bộ LĐ-TBXH đã có công văn 1123 yêu cầu các DN xuất khẩu lao động (XKLĐ) sang Nhật Bản phải tiếp tục củng cố tổ chức hoạt động. Công văn quy định, các khoản phí DN thu không được vượt quá 3.600USD/người/hợp đồng ba năm và không quá 1.200USD/ người/hợp đồng một năm. DN chỉ được thu các khoản phí sau khi học viên, người lao động đã được phía Nhật Bản cấp tư cách lưu trú và DN đã ký hợp đồng với Nhật.

Bộ LĐ-TBXH nghiêm cấm các hành vi thu tiền trước dưới mọi hình thức đối với học viên thực tập sinh. Về học phí đào tạo tiếng Nhật, không quá 5,9 triệu đồng/ khóa.

Chiếu theo quy định của Bộ LĐ –TBXH thì việc thu phí vượt đối với các học viên, người lao động đăng ký tại công ty mà anh H chia sẻ thì đang bất chấp quy định pháp luật.

“Ông nói gà, bà nói vịt”

Khi nói đến nhu cầu muốn đi du học, anh H. khẳng định: “Công việc bên đó không sợ thiếu, chỉ sợ không có đủ sức khỏe để làm. Vì dân số của Nhật giờ là dân số già nên rất cần lao động. Nếu đi du học thì bản học viên phải cố gắng. Những ai muốn ở lại Nhật làm việc phải học giỏi tiếng Nhật.

Bai 1: Cong ty XKLD bat chap quy dinh, thu phi... 'tren troi'? - Anh 1

Người lao động đang "móc túi" một cách trắng trợn (Ảnh minh họa)

Theo lời anh H. chia sẻ thì đi XKLĐ thực chất là tu nghiệp sinh nhưng các công ty XKLĐ đã “hô biến” sang một hình thức của dạng XKLĐ để cho ai cũng có cơ hội sang Nhật vừa học và vừa làm việc được. Đây gọi là hình thức “giả XKLĐ”.

Những người đi du học sinh rất vất vả, một ngày chỉ được ngủ vài tiếng. Những người đi du học sinh đa số đều lao đầu vào tìm việc làm với mục đích kiếm tiền để đóng học phí, thậm chí lao động kiếm tiền gửi về nhà để trả cho khoản nợ đã vay cho chính bản thân mình đi du học.

Nhưng như vậy sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập, nhiều người nợ môn, không thể lấy được bằng cấp theo đúng thời hạn. Áp lực tài chính đóng học phí, phí sinh hoạt cá nhân, phí vay mượn trước khi đi…là lý do khiến nhiều học sinh khi sang đó bỏ học, trốn ra lao động ở ngoài. Và hậu quả là bị cơ quan chức năng sở tại trục xuất về nước.

Như để trấn an, anh H. nói thêm: “Đi tu nghiệp sinh có một lợi thế là vừa học vừa làm. Lúc về vừa có bằng và có một nguồn vốn nhất định. Có người thành công, có người bỏ học giữa chừng, có người kiếm được tiền chỉ trong vài tháng để gửi về cho gia đình trả nợ”.

Chúng tôi hỏi thêm anh H về việc chứng minh tài chính cá nhân, bởi đây là yếu tố tiên quyết cho việc đảm bảo được quá trình học tập của học viên sau khi qua Nhật.

Anh H. thẳng thắn nói: “Việc chứng minh tài chính, chứng minh hồ sơ, tất cả sẽ được công ty anh “xử lý” khi học viên đóng “trọn gói” cho công ty”.

Chúng tôi tiếp tục gặp được chị Tươi – nhân viên tư vấn cùng công ty anh H. để được tư vấn thêm. Tại đây, chị Tươi đưa ra cho chúng tôi với mức giá “choáng” hơn.

“Kinh phí để đi du học Nhật Bản khoảng 200 – 220 triệu đồng. Kinh phí đó sẽ có 1 năm học phí, 6 tháng tiền ký túc xá. Những học viên có bằng cao đẳng trở lên, nếu du học sang Nhật sau khi hết hạn visa sẽ được ưu tiên gia hạn thêm thời gian ở lại bên đó. Từ đầu năm đến thời điểm hiện tại công ty đã có hơn 1000 người xuất cảnh - Chị Tươi khẳng định.

Hỏi về đơn hàng XKLĐ sang Nhật, chị Tươi cho biết số tiền phải đóng rơi vào khoảng 170 triệu đồng. Nếu đi XKLĐ phải đóng 2 lần phí, lần 1 đóng khoảng 80 triệu, số tiền còn lại khi nào gần xuất cảnh sẽ đóng nốt. Học viên đăng ký tham gia nộp hồ sơ dự tuyển phải đóng 10 triệu trước, số tiền này gọi là kinh phí để “giữ chân” người có nhu cầu XKLĐ để tránh trường hợp người lao động bỏ thi.

Báo Gia đình Việt Nam tiếp tục thông tin vụ việc.

Nhóm PV

Bạn đọc có thông tin, đơn thư phản ánh, kiến nghị, khiếu nại tố cáo xin vui lòng gọi qua số ĐT: 0916 950 168 [email protected]