Dự án đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông vay vốn của Trung Quốc chúng ta đã bị đội vốn gấp 3 lần so với dự tính ban đầu, bà Phạm Chi Lan khẳng định.

Vốn vay làm đướng sắt đội lên gấp ba lần

Tại hội thảo đánh giá tác động của vay vốn của Trung Quốc do Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách trung ương (VEPR) tổ chức sáng 29/11, bà Phạm Chi Lan cho rằng về mặt kinh tế, nếu vay vốn Trung Quốc, tất cả các nước sẽ phải gánh nợ nhiều hơn số nợ dự tính ban đầu.

Với Việt Nam, nhìn vào dự án đường sắt trên cao Cát Linh- Hà Đông vay vốn Trung Quốc đang bị đội vốn lên gấp ba lần.

Ba Pham Chi Lan: Tai sao phai can von Trung Quoc trong khi co the huy dong nguon von trong dan? - Anh 1

Đường sắt Cát Linh- Hà Đông

Theo bà Chi Lan, Trung Quốc khi cho vay luôn mặc cả 50% dự án là dành cho họ, trong khi cả xã hội phải gánh khoảng 50% đó, việc tăng thêm vốn lên gấp ba người dân cũng phải gánh bằng việc đóng thuế trả nợ.

“Dự án triển khai không đúng tiến độ, chúng ta hay đổ lỗi do bên nhà thầu Trung Quốc nhưng cũng phải nghĩ lại tại mình nữa chứ đâu phải tại họ, chúng ta cần quy trách nhiệm rõ ràng, trước đến nay đã quy trách nhiệm cho ai hay chưa”, bà Lan đặt vấn đề.

Theo bà, đây là câu chuyện của nhiều nước khi vay vốn của Trung Quốc và phải gánh nợ lớn hơn nhiều so với gánh nợ ban đầu. Hơn nữa, bà Lan cho rằng vay nhiều vốn Trung Quốc sẽ chèn ép phát triển vốn bản địa.

Đừng sính vốn ngoại mà coi nhẹ vốn nội

“Tại sao phải cần vốn Trung Quốc trong khi có thể huy động nguồn vốn trong dân. Theo tôi cách huy động vốn trong dân tốt nhất là đưa dự án cho họ làm. Còn nếu cứ sính ngoại, vay vốn nước ngoài là cách chèn ép doanh nghiệp bản địa, doanh nghiệp không lớn lên được, không cạnh tranh được, bởi không có doanh nghiệp nào chịu được 50% chi phí bôi trơn như doanh nghiệp Trung Quốc”, bà Chi Lan cho hay.

Bà cho rằng cần đẩy mạnh sử dụng nguồn vốn trong nước, với số tiền 300 triệu USD, doanh nghiệp trong nước vẫn có thể đáp ứng được đâu cần cầu cạnh doanh nghiệp nước ngoài. Vốn ODA, FDI rất cần và quan trọng nhưng chúng ta cũng cần chú trọng đến tận dụng nguồn lực trong nước, để huy động được nguồn vốn này hãy giao việc cho họ, bà Lan nhấn mạnh lại một lần nữa.

Theo bà hiện nay Việt Nam dựa nhiều vào ngoại lực, cần có tầm nhìn dài hạn để phát triển nội lực bởi không phải cứ để bên ngoài vào thì mình mạnh lên mà có khi ngược lại mình lại yếu đi.

Về câu chuyện vay vốn, theo bà Chi Lan nếu cứ vay nhiều vốn Trung Quốc sẽ bị tạo sự lệ thuộc vào quốc gia này. Bà cho rằng chúng ta cũng phải nhìn nhận lại về cán cân thương mại, cứ chú trọng vào xuất khẩu, thậm chí xuất đi với giá rẻ mà bỏ quên thị trường nội địa trong khi các nước nhòm ngó thị trường nội địa của Việt Nam.

Hơn nữa, bà cho rằng tài nguyên là nhân tố lớn, tác động đến kinh tế, chúng ta không thể đánh đổi tài nguyên lấy kinh tế.

"Việt Nam rất coi trọng ODA, FDI, vốn vay ngoài nhưng lại rất coi nhẹ nguồn lực trong nước và luôn muốn xin các nước hỗ trợ cho mình. Các tỉnh, các địa phương vẫn nghĩ đến thu hút FDI nhiều hơn thu hút vốn trong nước. Tôi sợ mình quá nhấn mạnh ngoại lực mà quên đi nội lực, nhất là đất nước 90 triệu dân mà dựa vào nước ngoài để phát triển, trong khi tiềm năng lớn chỉ để cho nước ngoài khai thác mà không để doanh nghiệp Việt khai thác là thiếu sót", bà Phạm Chi Lan nhìn nhận.