Ngoại trưởng Ba Lan Witold Waszczykowski ngày 16.11 yêu cầu Nga phải trao trả xác máy bay chở cố tổng thống Lech Kaczynski rơi ở miền tây nước Nga hồi năm 2010.

Ba Lan lai doi Nga giao xac may bay cho co tong thong Kaczynski - Anh 1

Một lính Nga canh gác cạnh mảnh vỡ của máy bay chở Tổng thống Ba Lan rơi ở miền tây nước Nga vào năm 2010

Chiếc máy bay Tu-154 (do Liên Xô sản xuất) rơi ở thành phố Smolensk, miền tây nước Nga vào tháng 4.2010, khiến tất cả 96 người trên máy bay thiệt mạng. Trong số nạn nhân có tổng thống Ba Lan khi đó là ông Lech Kaczynski, phu nhân của ông cùng các chỉ huy quân đội, thống đốc ngân hàng trung ương và một số nghị sĩ Ba Lan, theo AFP.

“Nếu Nga muốn chúng tôi tôn trọng họ, thì họ nên tôn trọng chúng tôi”, ông Waszczykowski trả lời phỏng vấn hãng tin PAP (Ba Lan).

“Tổng thống Nga Vladimir Putin nói ông ấy sẵn sàng làm mọi thứ để khôi phục đối thoại với Ba Lan. Theo tôi, không cần phải làm mọi thứ có thể mà chỉ cần bắt đầu bằng việc trao trả xác máy bay Tu-154, đồng thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt chống lại Ba Lan”, ông Waszczykowski nhấn mạnh.

Quan hệ song phương giữa Nga và Ba Lan trở nên xấu đi kể từ vụ rơi máy bay trên và sau đó là việc Nga sáp nhập Crimea hồi năm 2014. Sự kiện liên quan đến bán đảo Crimea khiến Liên minh châu Âu (EU) áp đặt các biện pháp trừng phạt Nga. Để trả đũa lệnh trừng phạt của EU, Nga áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào những sản phẩm nông nghiệp của Ba Lan, một thành viên EU.

Chính quyền Ba Lan nhiều lần yêu cầu Nga trao trả xác máy bay và hộp đen, tuy nhiên mỗi lần yêu cầu Nga lại bảo sẽ trao trả khi kết thúc cuộc điều tra.

Trong tuần này, Ba Lan bắt đầu khai quật mộ, khám nghiệm tử thi cố tổng thống Kaczynski cùng các nạn nhân thiệt mạng trong vụ rơi máy bay nhằm phục vụ công tác điều tra.

Vào đầu năm 2016, Đảng cầm quyền Luật pháp và Công lý (PiS) của Ba Lan mở lại cuộc điều tra vụ rơi máy bay, sau khi bác bỏ kết luận của cuộc điều tra trước đây cho rằng nguyên nhân vụ việc là do thời tiết xấu và lỗi của phi công Ba Lan cũng như nhân viên điều khiển không lưu Nga.

Các lãnh đạo của PiS cho biết vụ tai nạn có thể là do một vụ nổ bên trong máy bay. Vào tháng 6.2016, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan cho biết máy bay “vỡ thành nhiều mảnh” trước khi rơi xuống đất.

Theo Reuters, vụ rơi máy bay xảy ra khi các phi công trên chiếc Tu-154 đang cố hạ cánh trong điều kiện thời tiết sương mù dày đặc xuống một sân bay ít được sử dụng ở thành phố Smolensk (Nga). Lúc bấy giờ, ông Kaczynski cùng phái đoàn đến Nga để tham dự lễ tưởng niệm vụ 22.000 sĩ quan Ba Lan bị cảnh sát mật Liên Xô hành quyết vào năm 1940.

Phúc Duy