Ngôi vị quán quân Thần tượng âm nhạc Việt Nam 2016 đã thuộc về Janice Phương, một ca sĩ Phillippines đang làm dâu tại Hà Nội. Sự cởi mở tiếp nhận của khán giả khi bình chọn cho Janice Phương chiến thắng Việt Thắng ở đêm thi cuối cùng, phải chăng là một tín hiệu tích cực cho thấy đám đông đang hướng đến giá trị âm nhạc đích thực? Liệu Janice Phương có giống những giải Nhất trước đây, ôm hoa rời khỏi bục trao giải Thần tượng âm nhạc Việt Nam là chìm khuất dần, lu mờ dần?

Au lo cho than tuong am nhac - Anh 1

Thần tượng âm nhạc 2016

Không ai phủ nhận, Janice Phương nhỉnh hơn Việt Thắng về trình độ biểu diễn. Janice Phương có chất giọng dày và ấm, lại có sở trường những ca khúc tiếng Anh. Kết quả mà Janice Phương gặt hái được, không có gì phải băn khoăn. Bởi lẽ, xét cho cùng, Janice nổi bật lên như một ca sĩ chuyên nghiệp giữa sân chơi Thần tượng âm nhạc Việt Nam vốn dành cho quần chúng đam mê ca hát.

Có thể xem trường hợp Janice Phương như một ngã rẽ quan trọng của Thần tượng âm nhạc Việt Nam không? Biết đâu đấy! Thần tượng âm nhạc Việt Nam là cuộc thi tuyển lựa ca sĩ đầu tiên tại nước ta mua bản quyền nước ngoài. Với sức lan tỏa cực kỳ rộng khắp của America Idol, nam thanh nữ tú người Việt vào năm 2007 đã xếp hàng lũ lượt để tham gia Vietnam Idol. Cái tên gọi cuộc thi đầy kiêu hãnh ấy thực chất là sân chơi đầy ma mị kiểu phương Tây, với khẩu hiệu hấp dẫn “từ zero đến hero”. Từ trong cõi vô danh đùng một cái trở thành ngôi sao, thì ai mà không ham muốn. Các cuộc thi trước đó từng làm mưa làm gió như Tiếng hát Truyền hình TP. HCM hoặc Sao Mai đã phải lép vế trước cơn sốt Vietnam Idol, bởi cái thú chuộng yếu tố ngoại của người Việt đương thời. Phải nói, Thần tượng âm nhạc Việt Nam 2007 gây tiếng vang rất lớn. Cô gái hồn nhiên 20 tuổi Phương Vy chỉ sau một đêm đã lừng lẫy khắp nơi. Hình ảnh Phương Vy len lỏi vào giấc mơ của nhiều bạn trẻ ước mộng giàu sang và vinh hiển bằng nghiệp cầm ca. Công chúng hào hứng cứ ngây thơ tin tưởng cái công thức “từ zero đến hero” là con đường ngắn nhất để kiến tạo một ngôi sao, mà quên rằng doanh thu từ quảng cáo và phí nhắn tin mới là mục đích của những người tổ chức!

Sự thắng lợi về mặt kinh tế của Thần tượng âm nhạc Việt Nam 2007 đã đánh thức cơn ngái ngủ của những bầu show tinh khôn tại Việt Nam. Hễ chương trình nào ăn khách trên thế giới thì ngay lập tức mua bản quyền để lôi cuốn dân ta vào nỗi hưng phấn tương tác truyền hình thực tế. Các cuộc thi như Tìm kiếm tài năng Việt Nam hoặc Giọng hát Việt đều có màu sắc tương tự. Hãy ghi danh, hãy nhận lấy một con số thứ tự và hãy chờ đợi cơ hội tỏa sáng trên màn ảnh nhỏ. Bạn sẽ có tất cả, nếu may mắn được khán giả bình chọn. Trò chơi phương Tây cứ thế mà tiêu hoang bao nhiêu thời gian, tiền bạc và công sức của người Việt. Tất cả cứ nháo nhào lên mà không ai kịp nhớ ra, tài năng nghệ thuật vốn luôn khan hiếm, và nghề hát là một hành trình cực kỳ khắc nghiệt!

Sau 7 mùa tổ chức, hôm nay công chúng còn nhớ bao nhiêu gương mặt từng đăng quang Thần tượng âm nhạc Việt Nam? Thần tượng âm nhạc Việt Nam năm 2008 – Quốc Thiên sau album đầu tay “Hát cùng tôi” không chút tiếng vang, đã quay về… vạch xuất phát. Gần đây, Quốc Thiên được chú ý lại với danh nghĩa… con nuôi của danh hài Hoài Linh và tập tành hát nhạc bolero. Thần tượng âm nhạc Việt Nam 2012 – Yasuy sau scandal chối bỏ con riêng, đã quay lại buôn làng dân tộc Chu Ru tiếp tục cuộc sống đạm bạc. Thần tượng âm nhạc Việt Nam 2014 – Nhật Thủy vẫn còn lêu bêu chìm nổi để có được vài show diễn lẻ loi. Thần tượng âm nhạc Việt Nam 2015- Trọng Hiếu thì ung dung làm một chàng Việt kiều và xem cái giải thưởng như một món quà danh phận an ủi khi vào đời.

Thần tượng âm nhạc Việt Nam duy nhất tạm thời vẫn còn bóng dáng trong lòng người hâm mộ là Uyên Linh. Bằng tuổi với Phương Vy, năm 2007 thì Uyên Linh cũng ứng thí Thần tượng âm nhạc Việt Nam nhưng… trượt ngay từ vòng đầu. Không nản chí, Uyên Linh tiếp tục ứng thí Sao Mai 2009 và lọt vào vòng chung kết khu vực phía Bắc. Có công cầm micro ắt có ngày đoạt giải, Uyên Linh đã giành được ngôi vị quán quân Thần tượng âm nhạc Việt Nam 2010. Đi thi hoài đi thi mãi cũng là một cách rèn luyện để trưởng thành, vì nhân tài như lá mùa thu. Bài học ấy đúng với ca sĩ Uyên Linh. Phải thừa nhận, Uyên Linh bản lĩnh hơn hẳn các thí sinh Thần tượng âm nhạc Việt Nam 2010. Thế nhưng, cái giải Nhất giữa những người đang tập hát không hề đồng nghĩa với đẳng cấp ca sĩ. Ngay khi vừa đăng quang, Uyên Linh đã có thái độ chảnh chọe và được uốn nắn bởi nhiều lời cảnh tỉnh thẳng thắn của những người đi trước. Cũng may, ca sĩ Uyên Linh sớm tỉnh ngộ, và lấy lại được phong độ bằng những ca khúc có sức quyến rũ người nghe như “Người hát tình ca” và “Chờ người nơi ấy”. Cho nên, vị trí của ca sĩ Uyên Linh hôm nay có được là nhờ cô tự trả giá bằng những vấp váp riêng tư, chứ vầng hào quang hư ảo hắt ra từ danh hiệu Thần tượng âm nhạc Việt Nam không mấy lấp lánh!

Thần tượng âm nhạc Việt Nam nói trắng ra là một sân chơi mang nặng tính trình diễn. Thí sinh trình diễn ham muốn nổi tiếng, giám khảo trình diễn phù phiếm đong đưa, còn nhà tổ chức trình diễn kỹ nghệ kiếm tiền. Hãy để mắt một chút đến lịch trình của Thần tượng âm nhạc Việt Nam. Vì sao trước kia họ xin phép cuộc thi hai năm một lần, mà gần đây lại triển khai từng năm như vậy? Rất đơn giản, Thần tượng âm nhạc Việt Nam đang sốt ruột cạnh tranh thu hút thí sinh với các cuộc thi khác. Nếu tổ chức cách năm thì thí sinh sẽ ùa hết sang “Giọng hát Việt”, “Nhân tố bí ẩn” hoặc “Tìm kiếm tài năng Việt Nam”, hoặc những cuộc thi khiêm tốn hơn như “Thần tượng bolero” hoặc “Tuyệt đỉnh tranh tài”. Chính đơn vị sở hữu Thần tượng âm nhạc Việt Nam còn không đủ tự tin vào thương hiệu của họ, thì thí sinh đăng quang cũng chỉ giống như những đốm sáng vụt qua showbiz mà thôi. Nếu có vớt vát, thì lấy cái đuôi Idol gắn vào nghệ danh như Trà My Idol, Thanh Duy Idol hoặc Hương Giang Idol. Càng nghĩ càng thấy thương thân phận “thần tượng” thời bận rộn đua chen!.

Tâm Huyền