NDĐT- Lễ kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Liên minh châu Phi (AU), mà tiền thân là Tổ chức Đoàn kết châu Phi, đã được khai mạc tại thủ đô Addis Ababa của Ethiopia ngày 25-5, trong bối cảnh sự lạc quan về tương lai của lục địa này đang ngày một gia tăng.

Các nhà lãnh đạo 53 nước thành viên AU đã có mặt tại Ethiopia để chính thức bắt đầu lễ kỷ niệm kéo dài một năm. Họ đã nhấn mạnh việc đề cao tiếng nói của châu Phi nhằm giúp châu lục này có được một vai trò nổi bật hơn trên trường quốc tế.

Phát biểu trong lễ khai mạc, Thủ tướng Ethiopia, ông Hailemariam Desalegn đã nói về “một bước nhảy vọt trong mục tiêu vì tự do, độc lập và đoàn kết liên châu Phi”. Ông cũng nhấn mạnh: “Lễ kỷ niệm hôm nay mang ý nghĩa đặc biệt, là dấu mốc quan trọng trong lịch sử của tổ chức đại diện cho lục địa... Chúng ta cần nhìn nhận lại nhằm rút ra những bài học từ những thành tựu mà chúng ta đã đạt được, những thách thức mà chúng ta phải đối phó để từ đó vạch ra con đường tiến lên phía trước...”. Còn Chủ tịch Ủy ban AU, bà Nkosazana Dlamini-Zuma khẳng định rằng những cuộc xung đột chỉ có thể được dàn xếp bởi “sự thống nhất và đoàn kết”.

Tổng thống Zambia, ông Michael Sata cho rằng trong vòng 50 năm qua, phần lớn các quốc gia châu Phi đã đạt được những tiến bộ to lớn, có giá trị trong quá trình phát triển đất nước, trong đó bao gồm cả việc đạt được tỷ lệ phát triển kinh tế ngày một cao hơn. Một ngày trước khi cùng các nhà lãnh đạo thế giới và lãnh đạo AU tổ chức lễ kỷ niệm, ông Sata tuyên bố trước báo giới: “Addis Ababa ngày nay không còn giống như 50 năm trước nữa”.

Addis Ababa chính là nơi mà Tổ chức Thống nhất châu Phi (AOU) được thành lập năm 1963, trong công cuộc đấu tranh chống lại chủ nghĩa thực dân. Đến năm 2002, nó đã được đổi tên thành Liên minh châu Phi (AU), do sự cần thiết của việc thúc đẩy tiến trình hội nhập về kinh tế.

Kể từ khi có tên mới vào năm 2002, AU vẫn luôn thúc đẩy mục tiêu vì hòa bình và thịnh vượng. Tuy nhiên, mục tiêu tạo ra một lục địa có mức thu nhập trung bình, không có đói nghèo và xung đột có vẻ vẫn là một giấc mơ xa vời đối với AU. Mặc dù có tới sáu nước châu Phi nằm trong số 10 nước có nền kinh tế phát triển nhất thế giới, nhưng tổ chức Minh bạch quốc tế cho biết có tới một nửa trong số 20 nước tham nhũng nhất thế giới là các nước tại châu lục Đen.

Giữa những thách thức đối với hòa bình và sự ổn định của châu Phi, các nhà lãnh đạo châu lục này tin rằng các nước châu Phi vẫn đang đạt được những tiến bộ đáng kể trên nhiều mặt. Tiến sĩ Mustapha Sidiki Kaloko, một ủy viên AU tuyên bố: “Chúng ta nên tự hào về châu Phi”.

Ông Carlos Lopes, lãnh đạo Hội đồng Kinh tế châu Phi của Liên hợp quốc, nhận xét: “Chúng ta có một châu Phi đang phát triển, tự tin hơn và đóng một vai trò lớn hơn trên trường quốc tế. Nói cách khác, chúng ta đang ở trên đỉnh của một thời kỳ phục hưng châu Phi”.

Ông Lopes nói rằng trong khi thảo luận về các yếu tố của sự đoàn kết, văn hóa và tự do của người dân châu Phi, các biện pháp đã được đưa ra để bảo đảm rằng những công dân bình thường cũng sẽ có được tiếng nói trong các cuộc đàm phán về tương lai của châu Phi.

Còn ông Binyam Dawit Mezmur, Chủ tịch Ủy ban Chuyên gia về Chăm sóc trẻ em của AU, phát biểu: “Chúng ta cần phải từ bỏ cách đánh giá định lượng để chuyển sang cách đánh giá chất lượng về những gì chúng ta đã đạt được trong các lĩnh vực giáo dục và y tế”. Ủy ban này cũng cảnh báo rằng bất chấp những tiến bộ trong việc chống lại những hủ tục độc hại, ngăn chặn sự phát triển của trẻ em châu Phi, nhưng vẫn còn nhiều việc khác cần phải làm để tạo ra một thế giới tươi đẹp hơn. Ông nói: “Chúng ta đang nói về những tiến bộ vững chắc trong vòng 50 năm qua, số phụ nữ tử vong khi sinh nở đã giảm xuống, nhiều trẻ em được tiếp cận với giáo dục hơn và quyền con người đã được cải thiện”.

Lễ kỷ niệm cũng được tổ chức với sự tôn vinh các cựu chiến binh trong cuộc đấu tranh của châu Phi chống lại sự cai trị của các nước thực dân. Sau lễ kỷ niệm sẽ là phần chính thức kéo dài hai ngày của Hội nghị thượng đỉnh AU lần thứ 21, khi các nhà lãnh đạo các nước thành viên tập trung bàn biện pháp giải quyết các vấn đề trong khu vực.

* Các mốc lịch sử của AU

- Năm 1957: Lãnh đạo của ba nước cộng hòa độc lập châu Phi là Liberia, Ghana và Guinea, đã gặp nhau để thảo luận về việc giành độc lập cho phần còn lại của lục địa.

- Năm 1963: OAU được thành lập.

- Bước đầu, tổ chức này tập trung vào việc chấm dứt sự thuộc địa và sự cai trị của người da trắng thiểu số tại các nước như Angola, Mozambique (1975), Zimbabwe (1980), Namibia (1990), và Nam Phi (1994).

- Năm 1984: Ma-rốc rời khỏi OAU sau khi OAU công nhận sự độc lập của Tây Sahara.

- Năm 2002: OAU được đổi tên thành Liên minh châu Phi (AU), với mục tiêu thúc đẩy hội nhập kinh tế.

- AU chấm dứt chính sách không can thiệp vào công việc nội bộ và tổ chức này đã đình chỉ tư cách thành viên một số quốc gia sau đảo chính.

- AU đã gửi quân gìn giữ hòa bình tới Darfur và Somalia.

- Năm 2011: Nam Sudan đã trở thành thành viên thứ 54 của AU.

- Năm 2012: Bà Nkosazana Dlamini-Zuma đã trở thành nhà lãnh đạo nữ đầu tiên của Ủy ban AU.

M.T (Theo Tân Hoa xã, BBC)