Sau cơn sóng gió của thị trường địa ốc, đến giờ Hà Nội vẫn tồn tại hàng loạt dự án chậm tiến độ. Để gỡ gạc, nhiều chủ đầu tư sẵn sàng xẻ đất làm nhiều ô cho các tổ chức và cá nhân thuê lại làm dịch vụ văn phòng, ăn uống, gara sửa chữa ô tô… Từ câu chuyện chủ đầu tư bỏ bẵng công tác quản lý đất đã dẫn đến những ẩn họa khôn lường về hỏa hoạn, môi trường…

Một đất, vô số chủ

Cách đây hơn 1 năm, tại khu vực bên hông tòa nhà Keangnam, đường Dương Đình Nghệ, quận Cầu Giấy đã xảy ra vụ hỏa hoạn nghiêm trọng khởi phát từ một gara sửa chữa ô tô, lan sang xưởng gỗ và một loạt quán ăn sát đó. Phút chốc toàn bộ khu đất rộng lớn với các gian hàng làm bằng vật liệu nhẹ, lợp tôn nhanh chóng chìm trong biển lửa. Khu đất xảy ra cháy vốn là một dự án xây dựng nằm giáp ranh hai quận Cầu Giấy và Nam Từ Liêm. Để đất sinh lời trước khi dự án được tiến hành, chủ đầu tư đã để cho nhiều cá nhân thuê đất dựng xưởng gỗ, sửa xe và nhà hàng. Kết quả của sự buông lỏng quản lý đất là những hệ lụy về môi trường từ các quán ăn, điểm rửa và sửa xe khi xả thẳng xuống cống không qua xử lý. Đáng lo hơn cả vẫn là nguy cơ về cháy nổ khi khu đất gần như không có phương án cứu hỏa.

Câu chuyện một khu đất nhưng vô số chủ không chỉ xảy ra trên địa bàn Cầu Giấy, Nam Từ Liêm mà còn xuất hiện ở rất nhiều quận, huyện khác của Hà Nội. Bài học từ vụ hỏa hoạn tại một quán bar khu Zone 9, phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng đã cướp đi 6 mạng người cách đây vài năm, giờ vẫn nguyên tính thời sự. Đám cháy cũng khởi nguồn từ việc hàng nghìn mét vuông đất và nhà xưởng đã được xí nghiệp Dược phẩm Trung ương 2 cho Cty TNHH tư vấn bất động sản Thành Đạt thuê lại, sau đó đơn vị này chia nhỏ khu đất ra làm nhiều phần để cho các cửa hàng thuê lại lần nữa. Chủ thì nhiều nhưng trách nhiệm quản lý lại chẳng của riêng ai nên những tai nạn như ngã từ tầng 4 xuống sân tầng 3 trong khi chụp ảnh, đi lại lộn xộn… Cuối cùng là hỏa hoạn chết người.

An hoa tu nhung du an bi “xe thit” cho thue - Anh 1

Quán bia Thu Hằng tồn tại ngay trong khuôn viên của Trung tâm TDTT quận Tây Hồ. Ảnh: Khánh Phong

Khi chủ đầu tư vô trách nhiệm

Hà Nội đang có không ít những khu đất hoang gây mất mỹ quan đô thị. Khái niệm đất hoang thực ra để ám chỉ những dự án treo trên địa bàn TP bị bỏ đó lâu ngày khiến cỏ mọc um tùm, chứ thực chất thì lấy đâu ra hàng trăm thậm chí là hàng nghìn mét vuông đất bỏ hoang. Nhưng cái sự hoang, sự bỏ rơi trách nhiệm của chủ sử dụng đất với khu đất của mình là có thật.

Dự án khách sạn Starcity westlake Hà Nội Hotel có vị trí tọa lạc trên khu “đất vàng” giữa trung tâm Thủ đô, tại số 10 phố Trấn Vũ, phường Quán Thánh, quận Ba Đình có quy mô 2 tầng hầm và 8 tầng nổi, bao gồm 234 phòng, nhà hàng có tổng diện tích 422m2, một casino rộng 381m2, phòng hội thảo lớn rộng 534m2 và phòng chức năng rộng 322m2. Công trình dự kiến hoàn thành vào 8-1-2016 nhưng sau một thời gian ngắn thi công được phần khung của 2 tầng hầm và các cột bê tông trụ đỡ phần mái bằng tầng 1, đã ngừng hoạt động xây dựng. Để tránh lãng phí, một phần đất của dự án đã được chủ đầu tư cắt ra cho thuê bãi trông giữ xe ô tô, dịch vụ rửa xe. Lượng xe ra, vào nhiều nên nơi đây luôn tiềm ẩn nguy hiểm tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường từ việc rửa xe.

Dù đã được cấp phép xây dựng từ năm 2011, đến nay dự án Trung tâm thương mại và Văn phòng ở số 1A - 1B - 1C Láng Hạ vẫn chưa biết được thời điểm nào mới hoàn thành cho dù nó được tọa lạc ngay trên vị trí đắc địa của TP. Để gỡ gạc, chủ đầu tư đã chia khu đất dự án thành nhiều ô cho tư nhân thuê làm các điểm rửa xe, trông giữ xe ô tô với số lượng hàng trăm chiếc. Điều đáng nói ở chỗ, giấy phép tạm thời trông giữ phương tiện giao thông cho Cty Cổ phần Đầu tư Láng Hạ, chủ đầu tư dự án tại khu đất này hiện đã hết hạn.

Không chỉ gây lộn xộn, khó quản lý, không ít dự án chậm tiến độ bị “xẻ thịt” cho các tổ chức, cá nhân thuê lại còn gây ra những phiền toái đến cộng đồng. Rõ ràng nhất là chuyện hàng nghìn mét vuông đất công ở phường Xuân La, quận Tây Hồ, vị trí cạnh ngã tư đường Xuân La và đường Võ Chí Công nằm trong quy hoạch xây dựng Khu phục vụ thể thao quận Tây Hồ hiện đang biến thành rất nhiều quán ăn, nhà hàng. Từ một dự án phục vụ cộng đồng, nay bị “xẻ thịt” thành điểm sinh lời của một số người. Xe cộ ra vào đây lộn xộn, tình trạng đỗ xe lấn chiếm vỉa hè, lòng đường hầu như ngày nào cũng diễn ra khiến người dân sống quanh đó hết sức bất bình nhưng Trung tâm thể dục thể thao quận Tây Hồ, đơn vị chính chịu trách nhiệm quản lý khu đất này và UBND phường Xuân La dường như lại không biết đến điều này?

Có mặt tại đây, PV chứng kiến quán bia Thu Hằng lượng khách đến đông, ôtô xếp thành hàng dài dưới lòng đường Võ Chí Công. Vỉa hè con đường đẹp đẽ được tận dụng làm bãi trông trông xe bất hợp pháp. Bên ngoài cổng lộn xộn là vậy, nhưng bên trong quán bia Thu Hằng được đầu tư xây dựng rất hoành tráng. Tại khu vực trung tâm, gần trăm chiếc bàn ghế được bày biện, phục vụ khách thành không gian tự nhiên thoáng đãng. Câu hỏi đặt ra ở đây: Vì sao chủ quán lại bỏ số vốn không nhỏ để đầu tư cơ sở vật chất khang trang? Có phải vì thu hút khách hàng hay vì biết được dự án còn rất lâu mới được khởi công?

Liên quan đến khu đất này, trong tháng 9-2016, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã có văn bản số 5189/UBND-TKBT giao UBND quận Tây Hồ xử lý vi phạm về quản lý, sử dụng đất của Trung tâm TDTT quận Tây Hồ.

Ông Phạm Đình Cường, Cục trưởng Cục Quản lý công sản nhận xét, cứ chỗ nào đất đẹp nhất, đắc địa nhất đều là chủ đầu tư, chủ sở hữu có tâm lý chây ỳ và cố giữ đất. Mặt khác, khi chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường thì chức năng, nhiệm vụ, tổ chức và phương thức sản xuất kinh doanh của các tập đoàn, TCty Nhà nước có nhiều thay đổi, song việc chuyển đổi công năng của tài sản trên đất và mục đích sử dụng đất không theo kịp, đặc biệt là đất của một số ngành như lương thực, thực phẩm... dẫn đến hiệu quả khai thác quỹ đất thấp, thậm chí bỏ trống, cho thuê, bị lấn chiếm.

Gia Bảo