Thủ đô một chiều đầu thu. Trong căn bếp nhỏ, gọn và sạch, cô bạn tên Hiền vừa chiên ram cuốn xèo xèo vừa hát Hà Nội mùa thu cây cơm nguội vàng cây bàng lá đỏ… Giọng hát trong, câu hát ngọt quyện với… mùi ram thơm đến nao lòng. Nếu nói căn bếp ấm áp này là không gian nghệ thuật, chiều thu Hà Nội là thời gian nghệ thuật thì những cái ram cuốn gọi mời kia là gì nếu không phải là… món ăn nghệ thuật?

Am ap ram cuon giua chieu thu Ha Noi - Anh 1

Mấy anh em viết lách Quảng Ngãi ghé thăm, Hiền nói sẽ đãi các “văn nhân tỉnh lẻ” món đạm bạc nhất kinh kỳ: Ram cuốn. Có lẽ Hiền nói “đạm bạc” là để anh em yên tâm rằng món này chẳng có gì gọi là tốn kém; rằng lát nữa đây anh em tự nhiên xơi mà chẳng có gì phải ngại ngùng. Hy vọng là thế! Tinh tế như Hà Nội mà.

Nhưng thú thật, nhìn la liệt bảy tám cái rổ nhựa lớn nhỏ đựng các thứ gừng, ớt, tỏi, tiêu, hành, mắm, muối, đường, bột ngọt, rau sống, sả, chanh, cà rốt, dầu ăn, giấm, chả cá, thịt ba chỉ, bún tàu, nấm, bánh tráng… mình thấy “ngợp” bởi món này gần như huy động cả một “trung đội” nguyên nhiên vật liệu. Ba anh em ngồi xuống, giúp Hiền làm cái này cái kia, hỏi han này nọ nhưng bị cô gái Hà Nội này “mắng mỏ”: “Em xin các huynh. Mấy ông ngồi uống trà để em rảnh tay ra món cho nhanh. Chứ cứ đụng gì cũng hỏi, em trả lời đủ mệt chứ đừng nói làm”.

Mà đúng vậy. Đôi bàn tay con gái nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, khéo léo băm băm, xắt xắt, chặt chặt, giã giã, trộn trộn, xáo xáo một loáng là nghe thơm phức. Công đoạn cuối cùng mà anh em chúng tôi thấy là những cái ram cuốn mập mạp, dài chừng gang tay được cắt ra thành từng đoạn ngắn.

Nước chấm cho món ram cuốn là chén nước mắm chua ngọt điểm vài lát cà rốt đã xử lý trong môi trường giấm. Rau thì xà lách bình thường thôi. Vậy mà ngon… hết biết luôn! Bên trong “chiếc áo” bánh tráng chiên vàng là cả một festival những mùi vị vừa riêng vừa chung, vừa đậm vừa thanh. Vừa phát hiện ra vị hành thì ngay lập tức đã nghe chị sả nồng nàn nhắc nhở. Vừa nghe beo béo chút mỡ trong miếng thịt ba chỉ đã nghe thầm thĩ cái ngọt ngào của miếng chả cá đi theo. Vừa nghe thanh tao chút nấm hương đã nghe vấn vương chút gừng quyện trong sợi bún mềm mại… “Ngoài giòn, trong dai là đặc trưng của ram cuốn. Giòn thì giòn nhẹ, dai thì dai vừa. Nếu đúng như thế thì em đã làm món này thành công. Chúng ta uống chút nhé”, Hiền vui vẻ rót rượu.

Hà Nội chớm thu. Nhưng món ram cuốn thì không hề “chớm” chút nào. Nó đủ đầy, đậm đà, đong đưa hương vị từ chính nó và cái tình ấm áp của người làm ra nó.

Trần Cao Duyên