Khi Thủ tướng Lý Hiển Long bị ngất trong bài phát biểu nhân ngày Quốc khánh cuối tháng Tám vừa qua, không chỉ người dân mà còn nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới cảm thấy lo ngại về vấn đề sức khỏe của ông.

Sự cố nói trên đã một lần nữa khiến truyền thông chú ý đến vấn đề người kế nhiệm mới của Singapore. Bởi cho đến thời điểm hiện tại, tại đất nước đảo quốc này, vẫn chưa có gương mặt nào được cho là khả quan.

Ai se ke nhiem duong kim Thu tuong Singapore - Anh 1

6 gương mặt tiềm năng kế nhiệm Thủ tướng Lý Hiển Long được tờ Strais Times tiết lộ.

Lý Hồng Nghị - gương mặt sáng giá nhà họ Lý

Trong khi Singapore vẫn duy trì hình thái của một nền dân chủ, trên thực tế đảng Hành động Nhân dân cầm quyền (PAP) vẫn chi phối chính trường kể từ khi bắt đầu nền độc lập bằng cách tạo ra những rào cản lớn cho các phe đối lập chính trị.

Hiện tại PAP đang kiểm soát hơn 90% số ghế trong Quốc hội. Lãnh đạo của Đảng và là Thủ tướng đầu tiên của Singapore, ông Lý Quang Diệu, thường được gọi một cách trìu mến là người cha lập quốc của dân tộc.

Người kế nhiệm ông - Ngô Tác Đống, vốn được biết đến là nhân vật được bổ nhiệm tạm thời trước khi trao quyền lại cho Thủ tướng đương nhiệm – Lý Hiển Long, con trai ông Lý Quang Diệu.

Tại Singapore, Hiến pháp quy định một nhiệm kỳ Thủ tướng kéo dài 5 năm và không có quy định giới hạn tối đa số nhiệm kỳ. Kể từ năm 1959 tới nay, 3 nhân vật nói trên đã thay phiên nhau trở thành người đứng đầu Chính phủ nước này.

Đầu tiên là ông Lý Quang Diệu với thời gian tại nhiệm là hơn 31 năm, người thứ hai là ông Ngô Tác Đống với thời gian tại nhiệm hơn 13 năm, người thứ ba là ông Lý Hiển Long từ năm 2004 cho tới nay. Để duy trì mức độ kiểm soát, PAP đã chuyển giao thành công quyền lực cho thế hệ tiếp theo gồm các nhà lãnh đạo được cơ cấu.

Nhưng hiện nay, vị trí kế nhiệm tiếp theo vẫn còn chưa rõ ràng mặc dù Thủ tướng hiện tại đã 64 tuổi. Sự không chắc chắn này là một diễn tiến mới trong nền chính trị hậu độc lập của Singapore, vốn đã quen với vai trò chủ đạo của PAP.

Mặc dù Singapore luôn tự hào về chế độ trọng dụng nhân tài của mình, nhưng nghiên cứu của giáo sư Michael Barr từ đại học Flinders (Australia) trên tạp chí Nghiên cứu châu Á lại đưa ra một quan điểm khác.

Trong một bài báo gần đây có tựa đề "The Lees of Singapore”, Barr nhận định, gia đình họ Lý là trung tâm của hệ thống chính trị Singapore, kết hợp với "sự sùng bái cá nhân vào một hệ tư tưởng quốc gia".

Ông Barr kết luận, con trai thứ hai của Thủ tướng hiện nay, Lý Hồng Nghị sẽ là người có khả năng nhất kế thừa cha mình. Lý Hồng Nghị, sinh năm 1987, là con của ông Lý Hiển Long với người vợ sau là bà Hà Tinh.

Hồng Nghị nổi tiếng là người có học thức cao và có nhiều phẩm chất giống với cha và ông nội của mình. Anh từng học tập tại một trong những trường đại học hàng đầu thế giới là viện Công nghệ Massachusetts (MIT) nước Mỹ.

Sau khi tốt nghiệp, Lý Hồng Nghị từng có thời gian làm việc ở Google – một trong những hãng công nghệ hàng đầu thế giới. Về nước, Hồng Nghị làm việc tại Cơ quan phát triển Infocomm và gia nhập phục vụ trong quân đội Singapore – nơi Thủ tướng Lý Hiển Long từng rèn luyện trước khi bước chân vào chính trường.

Tuy nhiên, cũng giống như những người anh em khác trong gia đình, Hồng Nghị không thể hiện nhiều sự quan tâm của mình đến chính trường, điều đó có nghĩa, Singapore có thể phải đi tìm một nhân vật khác ngoài nhà họ Lý, chuyên gia Stephan Ortmann từ đại học Thành thị Hong Kong nhận xét.

Mặc dù thiếu một người kế nhiệm rõ ràng trong gia tộc họ Lý, nhưng danh sách tiềm năng kế vị trực tiếp cho Thủ tướng hiện nay vẫn rất đầy đủ.

Báo Singapore tiết lộ 6 gương mặt sáng giá nhất

Mới đây, trong một bài viết trên The Straits Times – tờ báo thân Chính phủ nổi tiếng ở Singapore đã lần đầu tiên đưa ra danh sách 6 người kế nhiệm tiềm năng của Thủ tướng Lý Hiển Long. Họ bao gồm: Heng Swee Keat (Bộ trưởng bộ Tài chính), Chan Chun Sing (Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ), Tan Chuan-Jin (Bộ trưởng bộ Phát triển Xã hội và Gia đình), Ng Chee Meng (quyền Bộ trưởng Giáo dục - Trường học), Ong Ye Kung (quyền Bộ trưởng bộ Giáo dục Đại học - Kỹ năng), và Lawrence Wong (Bộ trưởng bộ Phát triển Quốc gia).

Mặc dù đã có những thảo luận về sự cần thiết phải có đại diện từ các nhóm dân tộc thiểu số ở Singapore, nhưng tất cả những người thừa kế tiềm năng trên đều là người gốc Hoa và một nửa trong số họ từng tham gia quân đội.

Trong tất cả các ứng cử viên này, Bộ trưởng bộ Tài chính Heng Swee Keat từ lâu được xem như một gương mặt triển vọng cho đến khi ông bị đột quỵ trong một cuộc họp nội các vào ngày 12/5/2016. Sau đó, vị quan chức này đã hồi phục và có thể tiếp tục công việc bình thường, tuy nhiên những lo ngại về sức khỏe đang trở thành rào cản cho việc trở thành Thủ tướng tiếp theo của ông.

Nhưng có một thực tế, ngoài Heng Swee Keat, chưa ai đủ nổi bật để trở thành gương mặt trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới. Trong khi, Chính phủ hiện tại vẫn còn thời gian đến vài năm để lựa chọn, vẫn còn những vấn đề nội tại khác diễn ra trong đảng PAP, đó là làm cách nào duy trì sự thống trị của mình trong tương lai..

Điều này là rất quan trọng cho PAP vì các đảng đối lập đang ngày càng mở rộng tầm ảnh hưởng và sự bất mãn trong dân chúng cũng đang tăng lên - chủ yếu là do dòng chảy của người nhập cư tiến vào Singapore ồ ạt và chi phí sinh hoạt ngày một đắt đỏ.

Đáng ngại hơn, là hàng loạt thất bại về mặt quản trị gần đây, trong đó bao gồm việc phải bí mật thu hồi một tàu điện từ một nhà sản xuất Trung Quốc, hay các cuộc khủng hoảng y tế ngày một gia tăng, tiêu biểu như virus Zika.

Do vậy, một nhà lãnh đạo được lòng dân phải là người được ủng hộ lớn từ công chúng trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới. Sẽ không dễ dàng cho PAP được tự do dàn xếp nội bộ như các thời điểm trước đó. Một người có uy tín lớn trong công chúng như trên có thể kể đến Bộ trưởng bộ Tài chính Heng Swee Keat hoặc Phó Thủ tướng Tharman Shanmugaratnam.

Tuy nhiên ông Tharman không được coi như một nhân vật kế nhiệm tiềm năng do là một người gốc Ấn. Cố thủ tướng Lý Quang Diệu từng khẳng định, chỉ có một Thủ tướng người gốc Hoa mới được chấp nhận bởi phần lớn người dân Singapore.

Trong khi đó, Tharman cũng từng cho biết trong một cuộc phỏng vấn hồi năm 2015 với The Straits Times, ông không quan tâm đến vị trí này và sẽ chỉ kế nhiệm nếu bị bắt buộc. Danh sách các ứng cử viên nói trên cho thấy, PAP sẽ gặp khó khăn trong việc tìm một nhà lãnh đạo phù hợp, người có thể dừng lại những lời kêu gọi cho một sự thay đổi cơ bản trong hệ thống đảng mang tính độc trị.

Việc thiếu người kế nhiệm rõ ràng đang đe dọa làm tổn hại nền chính trị ổn định lâu năm của Singapore. Nếu tình trạng này còn kéo dài, hậu quả tiềm năng sẽ còn tồi tệ hơn đối với PAP.

MẠNH KIÊN (theo East Asia Forum)

Video tin tức được xem nhiều: